InquirerPower interruption suspends classes in parts of Ilocos Sur on Nov. 17CBC NewsThe National | Carney arrives in China for meeting with XiPunchLagos festival turns bloody as cultists kill twoThe Jerusalem PostEpstein autopsy findings point to possible murder, forensic expert saysZDF heuteEntdecken Sie das ZDF-Nachrichtenstudio한겨레전두환 비자금 의혹 사건, 서울중수청이 맡는다El Comercio¿Cómo saber si una persona es buscada por la justicia? Así puedes consultar en Lima Digital매일경제동양화의 눈으로 그린 누드…몸이 낯선 풍경이 되다CNN TürkYeni "James Bond" belli olduBBC BusinessNvidia dismisses 'Bring Jensen Back' campaign as Trump backs effort to reinstate ex CEOGIGAZINE脱獄したPlayStation 4で90億パラメーターのAIモデルを毎秒最大43トークンで動作させる「Garlic LLM」が登場New Straits TimesBursa Malaysia opens lower as Nvidia concerns weigh on sentiment
The Daily Newsstand · Free, Always
Tuesday, November 17, 2026

Dünyayı üçe mi bölecekler?

Translate

Geçen hafta, Atatürk’ün en temel ilkesinin tam bağımsızlık olduğu konusunda yazmış olduğum yazıya sizlerden olumlu yanıtlar aldım. Çok teşekkür ederim. Onuncu Yıl Marşı’nın en sevdiğim dizesi, “Tersine dönse dünya, yolumuzdan dönmeyiz” der. Cumhuriyete bağlı bizlerin, tersine dönen dünyada yolumuza devam etmesinin önemli bir şartı da Kemalist pusulayı yanımızdan eksik etmemektir.

Bu satırları yazdığım sırada, benim yaşadığım ve habercilik yaptığım Ukrayna’da sirenler çalıyor, bombalar patlamaya devam ediyor. Beş yıla yakın zamandır değişmeyen ve maalesef artık kanıksanan, rutine dönen bir tablo bu. Rutin dışı gelişmeleri zaten Cumhuriyet gazetesinde sizlerle paylaşıyorum. Fakat önceden de yazdığım üzere, bu savaşın kaderi, sahadaki gelişmelerden çok dünyadaki güç dengelerine bağlı.

BATI’DA KAYGIYA YOL AÇTI 

İşte bu güç dengeleri açısından önemli bir buluşma bu hafta yapılıyor. Çin’in Şıncın kentinde bu hafta düzenlenecek olan Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği Örgütü zirvesi çerçevesinde ABD, Rusya ve Çin liderleri bir araya geliyor. Rusya’nın isteğiyle gündeme gelen bu Putin-Trump-Şi zirvesi, şimdiden Batı’daki liberal çevrelerde kaygıya yol açtı. Bu kesimler zirveyi II. Dünya Savaşı sonrası Avrupa’nın Sovyetler Birliği ile Batı arasında nüfuz alanlarına bölündüğü Yalta Konferansı’na benzetiyorlar.

Peki, gerçekten öyle mi? Bunu anlamak için Yalta Konferansı’na bakalım:

Bu konferans, II. Dünya Savaşı’nın bitmesine ramak kala, 1945 Şubat’ında, Kırım’ın Yalta kentinde, dönemin ABD, İngiltere ve Sovyet liderleri Roosevelt, Churchill ve Stalin’in liderliğinde yapılmıştı. Naziler o dönemde Doğu Avrupa’da bazı yerlerde direnmeyi sürdürse de Nazi Almanya’sının yıkılacağı kesinlik kazanmış ve iş, ondan oluşacak boşluğu kimin nasıl dolduracağını belirlemeye kalmıştı. Bu üç devletten “üç büyükler” diye bahsedilse de iki devletin (ABD ve SSCB) büyümekte olduğu, İngiltere’ninse egemen konumunu kaybetmekte olduğu bir dönemdi bu. Sonraki yıllarda dünyanın gidişatını ABD ve SSCB belirleyecekti.

Çin’deki zirvenin üçlüsüne baktığımızdaysa ikisinin (ABD ve Rusya) güç kaybederken Çin’in yükselmekte olduğunu görüyoruz.

YENİ BİR DÜNYA DÜZENİ ÇIKMAZ

Ukrayna savaşı, bir taraftan Rusya’nın kendi yakın çevresinde güç kaybetmesine yol açtı. Ama diğer taraftan dünyanın Batı’dan ibaret olmadığını gösterdi. Zira, Biden’ın başkanlığı döneminde Batı’nın bir olup Rusya’ya yaptırımlar uygulamasına karşın Rusya çökmedi. Çünkü Rusya’nın Çin dahil Batı dışı ülkelerle ilişkileri, ona ayakta durma imkânı vermişti. Fakat Trump’ın ikinci başkanlık dönemi de Batı’nın Trump’tan ibaret olmadığını gösterdi. ABD’deki son ara seçimler ise Trump’ın otoritesinin yılbaşından itibaren epey sarsılacağını, Rusya karşıtı Demokratların seslerini daha çok duyuracaklarını gösteriyor. İngiltere başta olmak üzere Rusya karşıtı çizgiyi sürdüren devletler böylelikle politikalarına daha fazla destek bulacak.

Bu yazıyı yazdığım pazartesi günü akşam saatlerinde Kremlin, Çin’deki zirvenin gündeminin belirlenmediğini söylüyordu. Bütün bu etkenler çerçevesinde diyebiliriz ki evet, bu üç liderin bir araya gelerek küresel konuları tartışması yeni bir duruma işaret ediyor. Fakat Trump’ın Batı’daki sallantılı konumu ve Rusya’nın güç kaybı hesaba katılırsa bu zirveden yeni bir dünya düzeninin çıkacağı söylenemez. Dünyanın yeni nüfuz alanlarına ayrılmasına karar verecek yeni bir Yalta Konferansı olacağıysa hiç söylenemez.

View the original on Cumhuriyet →

KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.