Kuş gribi nedeniyle bir türün nesli tükenebilir

Salgının en ağır etkilerinden biri Güney Georgia Adası'ndaki güney deniz fillerinde görüldü. 2025 yılına kadar 53 binden fazla dişi deniz fili kuş gribi nedeniyle hayatını kaybetti.

Bu kayıp, türün dünya genelindeki üreme popülasyonunun yarısından fazlasına ev sahipliği yapan ada açısından büyük önem taşıyor. Bazı Güney Atlantik kolonilerinde yeni doğan yavruların yüzde 90'ından fazlası, yetişkin dişilerin ise yaklaşık yarısı öldü.

Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN), yaşanan kayıpların ardından güney deniz filinin koruma statüsünü "en az endişe verici" kategorisinden "hassas" kategorisine yükseltti. Bu, bir türün H5N1 nedeniyle ilk kez doğrudan daha yüksek bir yok olma riski kategorisine alınması oldu.

Dört tür için alarm verildi

BirdLife International, kuş gribinin etkilerini daha iyi değerlendirebilmek için dört türü yeniden incelemeye aldı. Bunlar büyük skua, kuzey sümsük kuşu, Peru pelikanı ve Humboldt pengueni.

İskoçya'da dünyanın büyük skua popülasyonunun yarısından fazlası bulunuyor. Bu kuşların izlenen kolonilerindeki sayı 2021-2023 döneminde yüzde 76 azaldı.

Kuzey sümsük kuşlarının bazı üreme kolonilerinde de ciddi düşüşler kaydedildi. İskoçya'daki Bass Rock kolonisinde 2021-2024 arasında yüzde 43, Galler'deki Grassholm Adası'nda ise 2015-2024 arasında yüzde 47 azalma görüldü.

Şili kıyılarında 2023 yılında yaklaşık 3 bin ölü Humboldt pengueni bulunması da bilim insanlarını endişelendirdi.

Her toplu ölüm yok oluş anlamına gelmiyor

Bilim insanları, toplu hayvan ölümlerinin her zaman bir türün yok olacağı anlamına gelmediğini vurguluyor. Türlerin nüfusundaki değişimi belirlemek için salgın öncesindeki sayılarının da bilinmesi gerekiyor.

Ayrıca iklim değişikliği, balıkçılık faaliyetleri ve yaşam alanlarının kaybı gibi başka etkenler de hayvan popülasyonlarını tehdit ediyor.

Uzmanlar, özellikle sayıları zaten azalmış ve küçük adalarda yaşayan türlerin risk altında olduğuna dikkat çekiyor. Bu türlerde az sayıda hayvanın ölmesi bile yok oluş sürecini hızlandırabiliyor.

Bilim insanları, Avustralya'daki hassas türleri de yakından takip ediyor. Ülkede nesli kritik tehlike altında bulunan ve yalnızca bu bölgede yaşayan bazı kuş türlerinin kuş gribinden etkilenmesinden endişe ediliyor.