Miliardy na bazę USA. Tylko czy powstanie?
Od czasu zeszłotygodniowego spotkania szefa MON Władysława Kosiniaka-Kamysza z amerykańskim sekretarzem wojny Petem Hegsethem resort obrony komunikuje, że w sprawie stałej obecności żołnierzy USA w Polsce wszystko po stronie rządu jest wykonane i teraz pozostaje tylko czekać na podpis prezydenta Donalda Trumpa.
Oczekiwanie jest takie, że decyzje zapadną w grudniu, najdalej w styczniu, gdy amerykańska administracja finalizuje przegląd obecności wojskowej Amerykanów m.in. na Starym Kontynencie.
Padają kwoty
Ze strony polskiej padają też deklaracje dotyczące partycypacji finansowej. W grę bowiem wchodzi nie tylko sfinansowanie pobytu amerykańskich żołnierzy, ale również wybudowanie bazy i całej infrastruktury towarzyszącej, uwzględniającej także potrzeby rodzin żołnierzy (przedszkole, szkoła itd.).
– Polska jest gotowa przeznaczyć 15-20 mld zł na utworzenie stałej bazy wojsk USA – deklaruje resort obrony narodowej w odpowiedzi na nasze pytania.
Przy czym nasz rozmówca zorientowany w przebiegu rozmów z Amerykanami nie sądzi, by w 2027 r. był to wielki wydatek i luźno szacuje go na 2-3 mld zł.
Wciąż jednak nie ma decyzji, z jakiej części budżetowej lub pozabudżetowej (np. funduszu) inwestycja byłaby finansowana. – Obecnie rozważanych jest kilka opcji finansowania tego projektu. Finalne rozstrzygnięcia tej kwestii zapadną w porozumieniu z Ministerstwem Finansów po podjęciu ostatecznej decyzji przez Biały Dom – wskazuje MON. – To będzie wymagało specustawy gwarantującej pieniądze na kilka lat – dodaje Paweł Zalewski, wiceszef resortu obrony. Inny rozmówca z rządu dodaje, że dopiero jak już będzie podpis Trumpa, będzie można taką ustawę doprecyzować – wpisać lokalizację bazy i zaprogramować pieniądze.
W resorcie finansów urzędnicy nie chcą nam na tym etapie udzielić informacji o sposobie finansowania przedsięwzięcia i odsyłają w tej sprawie do MON.
Niewykluczone, że jakąś rolę do odegrania będzie miał Bank Gospodarstwa Krajowego. Co prawda bank rozwoju nie otrzymał jeszcze żadnych dyspozycji w tym zakresie, ale jednak w razie czego jest na to przygotowany. W rozmowie z money.pl wiceprezes zarządu BGK Marta Postuła podkreśliła, że budowa i funkcjonowanie bazy wojskowej to przedsięwzięcie znacznie szersze niż sama infrastruktura militarna, bo obejmuje również mieszkalnictwo, edukację, transport i usługi publiczne.
– BGK dysponuje około 20 instrumentami finansowymi wspierającymi różne obszary rozwoju, od nauki po drogi i budownictwo mieszkaniowe. Przykładowo Krajowy Fundusz Drogowy może finansować inwestycje infrastrukturalne, a Fundusz Dopłat wspiera realizację polityki mieszkaniowej. Ewentualne wykorzystanie tych instrumentów zależałoby jednak od decyzji właściwych organów oraz spełnienia warunków prawnych przewidzianych dla każdego z nich - stwierdziła wiceprezes BGK.
Żądania Rosji
Niektórzy jednak stawiają pod znakiem zapytania przyszłość bazy wojskowej w Polsce, biorąc pod uwagę przecieki z prowadzonych negocjacji pokojowych pomiędzy Rosją a USA. Wynika z nich, że rozmowy nie dotyczą już jedynie Ukrainy, bo Rosja zaczyna stawiać żądania dotyczące zmiany architektury bezpieczeństwa w całej Europie Środkowo-Wschodniej. W tym kontekście Moskwa ma domagać się wycofania militarnej obecności NATO z krajów bałtyckich i Polski, wystąpienia Finlandii ze struktur NATO czy gwarancji, że Francja i Wielka Brytania nie użyją swojego arsenału nuklearnego do obrony sojuszników.
Tego rodzaju żądania wykluczałyby możliwość lokalizacji stałej amerykańskiej bazy wojskowej w Polsce. Kolejni europejscy liderzy określają te żądania jako nieakceptowalne; pytanie jednak, czy taka sama jest percepcja Waszyngtonu i czy jego skłonność do ustępstw względem Moskwy nie okaże się dalej idąca, niż mogłoby się wydawać.
Sporo pytań – co do potencjalnych jego efektów – budzi też szykowane na czwartek spotkanie przywódców USA, Rosji i Chin.
Europa liczy, że nie będzie dłużej bajpasowana w rozmowach o przerwaniu wojny na Ukrainie. "Pięć europejskich państw: Francja, Włochy, Polska, Niemcy i Wielka Brytania (E5) oraz instytucje europejskie będą uczestniczyć w imieniu Europy w negocjacjach z Rosją, Ukrainą oraz USA" – oświadczył niedawno na X premier Donald Tusk.
Rząd uspokaja
Wiceszef MON Paweł Zalewski nie ma wątpliwości, że baza w Polsce powstanie.
– Ani to, w jaki sposób NATO przygotowuje się do obrony swojego terytorium poprzez konkretne działania dowództwa wojskowego z gen. Grynkewichem na czele, ani skala wrażliwych technologicznie inwestycji w Polsce i we współpracy z USA w zakresie przemysłu obronnego, ani wspólny projekt jądrowy realizowany z USA, ani wreszcie rozmowy o bazie to nie jest amerykański altruizm, tylko ochrona amerykańskich interesów na wschodniej flance. Nic nie wskazuje na to, by propozycja Rosji mogła zostać rozważona – komentuje Paweł Zalewski.
Jego zdaniem przyjęcie propozycji rosyjskiej oznaczałoby "zakwestionowanie dotychczasowej, bardzo głębokiej współpracy i inwestycji amerykańskich". – Amerykanie zakorzeniają się w Polsce i na wschodniej flance NATO. To trwający proces umacniania obecności amerykańskiej i dostosowywania infrastruktury wojskowej do obecnego zagrożenia rosyjskiego, w sytuacji, gdy dziś ta infrastruktura jest wciąż reliktem zimnej wojny. Liczymy na to, że oficjalne zakończenie przeglądu stworzy prezydentowi Trumpowi przestrzeń do podjęcia tej decyzji – dodaje wiceminister obrony.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.