پیروزی ما بود، عملیات آنها؛ روایت مقام‌های جمهوری اسلامی ار ۷ اکتبر
صبح شنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۲، چند ساعت پس از آنکه نیروهای حماس در قالب عملیاتی به نام «طوفان‌الاقصی» به اسراییل حمله کردند، «یحیی رحیم صفوی»، مشاور رهبر جمهوری اسلامی، یکی از نخستین واکنش‌های تهران به این اقدام را به زبان آورد. او گفت: «از عملیات غرورآفرینی که امروز از سوی فلسطینی‌ها انجام شد، اعلام حمایت میکنیم و مطمئن هستیم که جبهه مقاومت از این عملیات حمایت می‌کند.» او تاکید کرد «تا آزادی قدس شریف، وحدت مسلمین در جهت آزادی فلسطین ادامه پیدا خواهد کرد.» چند ساعت بعد، شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی، جشن «پیروزی عملیات غرورآفرین جبهه مقاومت و حماس» را برای همان شب در سراسر کشور اعلام کرد و از مردم خواسته شد تا به میدان‌ها بیایند.
همزمان «علی بهادری جهرمی»، سخنگوی دولت، با هشتگ «اسب بازنده» عملیات را پاسخ مقتدرانه جوانان فلسطینی دانست. موضوعی که رهبر جمهوری اسلامی در سخنان چهار روز قبل از این عملیات خود آن را بیان کرده بود: «امروز جوانان فلسطینی و نهضت فلسطینی، نهضت ضدّ غصب، ضدّ ظلم، ضدّ صهیونیسم از همیشه بانشاط‌تر، سرحال‌تر و آماده‌تر است و ان‌شاءالله این نهضت به نتیجه خواهد رسید.»
البته «سیدعلی خامنه‌ای» رهبر وقت، سه روز بعد از عملیات حماس دست داشتن تهران در آن را رد کرد. همچنین «ابراهیم رییسی»، رییس‌جمهور وقت، به شبکه «الجزیره» گفت: «ایران حمایت از گروه‌های مقاومت را وظیفه خود می‌داند، اما همانطور که پیش‌تر اشاره شد گروه‌های مقاومت در تشخیص، تصمیم و اقدام خود مستقل هستند.» با این حال فرماندهان سپاه گفتند که «اگر تکلیف شود» به سوی اسراییل موشک شلیک خواهند کرد. آنچه مقام‌های جمهوری اسلامی در چهل روز نخست تلاش کردند بگویند این بود که پیروزی از آن «محور مقاومت» است، اما تصمیم و عملیات از آنِ خود فلسطینی‌ها.
«شکست غیرقابل ترمیم»!
از همان ساعات نخست، حمله حماس در تهران به عنوان پیروزی محور مقاومت روایت شد و در خیابان‌های تهران با بلندکردن عکس‌های «قاسم سلیمانی» فرمانده سابق سپاه قدس جشن گرفته شد. رییسی ۱۶ مهر در پیامی به «غزه قهرمان و مقاوم» نوشت «و سرانجام، آه ملتی مظلوم به طوفان بر ظالمان تبدیل شد.» او گروه حماس را «بندگان صالح» خدا دانست که «جهان ظلم را به وحشت انداخت و شگفت‌زده کرد.» همان روز «محمد باقری»، رییس ستاد کل نیروهای مسلح، در پیامی نوشت: «حرکت توفنده طوفان الاقصی، محصول خشم مقدسی است که دشمن صهیونیستی نسبت به خود در ملت تحت ستم فلسطین کاشته و اکنون باید درو کند.» هر دو مقام می‌گفتند به زودی اسراییل نابود خواهد شد.
فرماندهان نظامی نیز از شکست اسراییل با عنوان شروع پایان این حکومت یاد کردند. «عبدالرحیم موسوی»، فرمانده کل ارتش، ۱۹ مهر گفت: «جوانان فلسطینی در سایه ایمان و امید، فتح‌الفتوحی را رقم زدند که جهان را مات و مبهوت کرد.» او عنوان کرد که اسراییل با «ضربه و شکست سنگین و غیرقابل ترمیمی» که خورده «در مسیر فروپاشی سریعتر قرار گرفته است». «حسین سلامی»، فرمانده کل سپاه، نیز از تریبون نماز جمعه گفت: «بزرگترین شکست در تاریخ موجودیت رژیم جعلی صهیونیستی از سال ۱۹۴۸ به این سو برای این رژیم و بزرگترین پیروزی برای نهضت فلسطین در عملیات طوفان الاقصی اتفاق افتاد.»
اما اوج این ستایش‌ها توسط رهبر جمهوری اسلامی مطرح شد که مقامات دیگر بارها آن را تکرار کردند. او ۱۸ مهرماه گفت: «ما از فلسطین دفاع میکنیم، ما از مبارزات دفاع میکنیم، ما پیشانی و بازوی طرّاحان مدبّر و هوشمند و جوانان شجاع فلسطینی را میبوسیم، ما به آنها افتخار میکنیم». در تهران بسیاری این اقدام را قیام علیه ظلم می‌دانستند، وزیر اطلاعات وقت ایران عملات حماس را «شکستی بزرگ، بی‌سابقه و ویرانگر برای راهبرد همه کسانی دانست که ظلم، استکبار، استعمارگری، نژادپرستی و اشغالگری را در دنیا دنبال می‌کنند» دانست. او تاکید کرد « این نفوذ در عمق رژیم مدعی که خودش را در قیاس با قدرت‌های منطقه‌ای نمی‌دید بلکه در سطح جهانی تعریف می‌کرد، شکستی اثرگذار، تاریخی و ماندگار است که به این زودی‌ها نخواهند توانست به تعبیر رهبر عزیزمان آن را ترمیم کنند.»
پیروزی حماس در اینجا مسئله محوری بود. اما برخی این پیروزی را به رهبر جمهوری اسلامی تبریک می‌گفتند. از جمله دختر «روح‌الله خمینی» رهبر پیشین جمهوری اسلامی که به علی خامنه‌ای این اقدام را تبریک گفته و عملیات حماس را «شاهکاری را در ابعاد استراتژیک» دانست. وی بر یکی از باورهای ایديولوژیک حاکمیت تاکید کرده و گفت این اقدام «بارقه‌های امید به محو اسرائیل از صفحه روزگار و آزادی قدس شریف و فلسطین که کلید گشایش درهای فرج به روی امت است را در جان همه مومنان و عاشقان مبارزه با صهیونیسم شعله ور ساخته است.» «کاظم صدیقی»، خطیب موقت نماز جمعه تهران، ۲۸ مهر عنوان کرد: «در این جنگ، خداوند با عنایت خود، ایمان را بر اسلحه پیروز کرد و خداوند این موضوع را به عنوان درس به پیروان دین حکایت می‌کند و این نعمت، در زمان کنونی هم شدنی است.»
نظرات مقامات جمهوری اسلامی ملغمه‌ای بود از حمایت در عین بی‌خبری مانند «مالک شریعتی» نماینده مجلس که نوشته بود: «اگر بچه‌های مقاومت، چند ماه زودتر شروع می‌کردند یا این اندازه راز نگه‌دار نبودند و یک خبری می‌دادند، در مجلس، چند حکم خوب در برنامه هفتم برای کمک به زیرساخت‌ها و مسیرهای دسترسی به مسجد الاقصی، جدیدترین مقصد زیارتی مسلمانان جهان در طول برنامه پنج ساله تصویب می‌کردیم.»
حمایت کردیم اما دستور ندادیم
پرسش از نقش تهران در عملیات طوفان‌الاقصی را واشنگتن پیش کشید و پاسخ خودش نیز دوپهلو بود. «آنتونی بلینکن»، وزیر خارجه آمریکا، گفت آمریکا شواهدی ندارد که ایران پشت عملیات حماس باشد. یک روز بعد، کاخ سفید اعلام کرد «هیچ اطلاعات مستقیمی» در این باره ندارد، اما ایران «به صورت کلی در این حملات شریک است». همان روز نمایندگی ایران در سازمان ملل ادعای دست داشتن تهران را رد کرد.
نظامیان نیز حضور یا دست داشتن در این اقدام را انکار کردند. حتی با رویکردی طلب‌کارانه فرمانده اسبق مستشاران نظامی ایران در سوریه گفت: «مگر اسراییلی‌ها ادعا ندارند که قوی‌ترین سازمان‌های اطلاعاتی را دارند، چطور می‌شود که ما به غزه سلاح ارسال کنیم و کسی چیزی نفهمد؟» «علی فدوی»، جانشین فرمانده کل وقت سپاه، نیز تاکید کرد: «ما به نیروهای مقاومت اسلحه و موشک نمی‌دهیم» اما او آنقدر از وضعیت در غزه می‌دانست که ادامه دهد آنها «خودشان تولید می‌کنند.» حتی باقری، که اقدام حماس را همانند «خشم مقدس» می‌دانست در ۸ آبان پرسید: «مگر راهی برای انتقال تسلیحات نظامی به نوار غزه وجود دارد؟»
دیپلمات‌ها هم نیز تلاش کردند تا همین رویه انکار را همزمان با تهدید پیش بگیرند. «حسین امیرعبداللهیان»، وزیر خارجه، ۵ آبان در گفتگو با رادیو ملی آمریکا در عین تاکید بر اینکه «منطقه به بشکه باروت تبدیل شده است» گفت ایران تنها «حمایت سیاسی» به حماس ارائه می‌کند. او سه روز بعد گفت: «نه حماس از ما دستور می‌گیرد نه ما به آنها دستور می‌دهیم.» البته او اعلام کرد که در اسراییل همه چیز فرو ریخته است. «ناصر کنعانی»، سخنگوی وزارت خارجه، نیز ۱۵ آبان گفت: «جمهوری اسلامی ایران به دوستان و متحدان خود امر و نهی نمی‌کند.» اما این در حالی بود که همین دستگاه دیپلماسی بارها اعلام کرد که «دست محور مقاومت روی ماشه است.»
در عین این فاصله‌گذاری، هیچ مقامی از حمایت دست نکشید. چند ماه بعد از این عملیات که خامنه‌ای برای دومین بار پس از طوفان‌الاقصی با «اسماعیل هنیه»، رییس دفتر سیاسی وقت حماس، دیدار کرد گفت: «جمهوری اسلامی ایران در موضوع حمایت از قضیه فلسطین و مردم مظلوم و مقاوم غزه هیچ تردیدی به خود راه نخواهد داد.»
اگر تکلیف شود وارد می‌شویم
جمهوری اسلامی از بدو تاسیس خود، سیاست نابودی اسراییل را پیش گرفته است؛ با عملیات حماس که در ۱۵ مهر یا ۷ اکتبر انجام شد، سابقه همه شعارها و اقدامات باعث شد که یکی از متهمان ردیف اول این حمله تهران باشد. به ویژه که در سال‌های گذشته بارها مسئولان حکومت حمایت مالیشان از حماس را آشکار کرده بودند. به همین دلیل بود که اسراییل و آمریکا مستقیم و صریح، ایران و حزب‌الله را به عدم مداخله در جنگ فراخواندند. تهران نیز در پاسخ تلاش کرد در عین عدم ورود به جنگ از همان ابتدا خط و نشان بکشد.
کنعانی ۱۷ مهر گفت: «هر اقدام احمقانه‌ای نسبت به ایران با پاسخ ویرانگری مواجه خواهد بود و آنها اگر می‌توانند در صحنه فلسطین از خودشان دفاع کنند.» امیرعبداللهیان نیز که اندکی بعد از حمله حماس برای دیدار با مقامات دولت لبنان و حزب‌الله به بیروت رفته بود هشدار داد اگر جنایات اسراییل ادامه یابد «مقاومت از امکانات دیگر خود استفاده خواهد کرد». او ۶ آبان نیز گفت اگر حمایت آمریکا از اسراییل ادامه یابد، ممکن است جبهه‌های جدیدی علیه ایالات متحده گشوده شود. در هر دو هشدار، ایران به جای محور مقاومت حرف می‌زد و به خاطر همان بود که در آن روزها امیرعبداللهیان به وزیرخارجه محور مقاومت مشهور شده بود.
اما فرماندهان سپاه صریح‌تر بودند، هم از امکان حمله محور مقاومت می‌گفتند و هم خودشان را آماده حمله می‌دانستند. فدوی ۲۶ مهر گفت: «ما اهل اقدام هستیم اما هر زمان تکلیف شود عمل میکنیم.» البته او تاکید می‌کرد که اگر حملات اسراییل به غزه ادامه پیدا کند، «نیروهای مقاومت بی‌تاب می‌شوند و کسی نمیتواند جلوی آنها را بگیرد.»
اما در کنار تهدید، مقام‌ها به‌صراحت از نخواستن جنگ نیز گفتند. امیرعبداللهیان ۱۰ آبان تاکید کرد: «این که مقاومت کی و چگونه عمل خواهد کرد، موضوعی است که خود مقاومت تصمیم می‌گیرد و ما مداخله‌ای در آن نداریم.» او افزود «ایران دنبال توسعه جنگ نبوده و نیست.» اما به نظر می‌رسد که تهران و واشنگتن هر دو سعی در کنترل وضعیت در آن روزها داشتند. چرا که «وحید جلال‌زاده»، رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، می‌گوید آمریکا «به ما پیام داد که نه شما و نه ما وارد نشوید».
با این حال آنچه عموما در ایران پیش بینی می‌شد همان بود که در ۱۵ آبان «رمضان شریف»، سخنگوی سپاه، گفت: نابودی اسراییل قطعی است.
در چهل روز پس از حمله حماس به اسراییل، حکومت ایران این حمله را جشن گرفت، اما گفت در طراحی و اجرای آن نقشی نداشته است. اسراییل و آمریکا را تهدید کردند، اما سعی کردند از ورود به جنگ خودداری کنند. آنها اما استاندارد دوگانه‌ای هم داشتند. سلامی در ۶ آبان پس از آغاز بمباران غزه گفت: «کشتن کودک و غیرنظامی پیروزی نیست بلکه جنایت است.» اما هیچ‌یک از این مقامات تهران درباره غیرنظامیان اسراییلی که ۱۵ مهر کشته شدند چنین جمله‌ای نگفتند.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.