InquirerPanelo faces Senate impeachment court show-cause order over bias claimsPunchFG unveils national grid video challenge for studentsCNN TürkCourier Blackline yola çıktıDaily MaverickTaiwan tells Meta thousands of China-linked accounts seek to influence electionsThe Jerusalem PostIsrael Police uncover buried stash of IDF artillery shell fuses, ammunition in northern villageSky TG24L’Era Glaciale: Punto di Ebollizione, il trailer del filmBollywood HungamaMohitt Maalik to play antagonist opposite Tiger Shroff in spiritual action film VajrCNN بالعربية"أنثروبيك" تحطم الرقم القياسي لأكبر طرح عام أولي في التاريخ.. وأرامكو ضمن الخمسة الكبار3DNewsИнсайдер раскрыл, когда и где покажут многострадальный ремейк Star Wars: Knights of the Old RepublicZDF heuteAktuelle Pressemitteilungen des ZDFالشرقبولندا تحقق في انتهاك محتمل لمجالها الجوي خلال هجوم روسي على أوكرانياThe South African · LifestyleRare black springbok born months after death of beloved Siya
The Daily Newsstand · Free, Always
Friday, November 20, 2026

Katastrofa statku Essex. Kaszalot zainspirował autora "Moby Dicka"

Translate
  • Essex wyruszył z Nantucket 12 sierpnia 1819 r.
  • Dowódcą był George Pollard junior.
  • Po zatonięciu żaglowca rozbitkowie schronili się w trzech niewielkich łodziach wielorybniczych.
  • Trzech marynarzy uratowano na wyspie Henderson dopiero w kwietniu 1821 roku.

Essex należał do statków wyprawiających się w kilkuletnie rejsy po olej wielorybi. Po opuszczeniu Nantucket, wyspy u wybrzeży amerykańskiego stanu Massachusetts, na południe od półwyspu Cape Cod, przepłynął wokół przylądka Horn i dotarł na Pacyfik.

Załoga zatrzymała się także na Galapagos, a następnie ruszyła na zachód w poszukiwaniu kaszalotów. Dowodził George Pollard junior, a pierwszym oficerem był Owen Chase, którego relacja opublikowana w 1821 r. stała się ważnym świadectwem katastrofy.

Jak doszło do zatonięcia statku Essex?

Rankiem 20 listopada załoga zauważyła wieloryby i rozpoczęła pościg w małych łodziach. Łódź Chase’a wróciła do statku po uszkodzeniu. Wtedy oficer dostrzegł kaszalota.

Zwierzę najpierw uderzyło w żaglowiec, odpłynęło, a następnie zawróciło i ponownie ruszyło w jego stronę. Drugie uderzenie poważnie uszkodziło dziób, przez który do kadłuba zaczęła napływać woda. Chase oceniał długość kaszalota na ok. 26 metrów.

Jak podaje "National Geographic", nie wiadomo jednak, dlaczego zwierzę zaatakowało. Przypisywanie mu zemsty lub świadomego planu wykracza poza informacje, które można potwierdzić.

Marynarze przenieśli do łodzi wodę, żywność i przyrządy nawigacyjne. Ostatecznie wszyscy opuścili uszkodzony statek i rozpoczęli dryf w trzech łodziach przeznaczonych do krótkich polowań, a nie do oceanicznej podróży.

Po miesiącu takiej żeglugi, 20 grudnia, dotarli do wyspy Henderson, którą omyłkowo uznali za Ducie. Znaleźli tam wodę, ptaki i jaja, lecz po kilku dniach uznali, że wyspa nie zapewni pożywienia całej grupie. Trzech marynarzy zostało na miejscu, a 17 pozostałych ponownie wypłynęło.

Ocaleni i wpływ katastrofy na "Moby Dicka"

Na oceanie łodzie straciły ze sobą kontakt. Gdy skończyły się zapasy, część rozbitków jadła ciała zmarłych towarzyszy. W łodzi kapitana Pollarda doszło także do losowania, w wyniku którego zginął Owen Coffin.

W lutym 1821 r. uratowano pięciu marynarzy. Trzej kolejni, pozostawieni na Henderson, doczekali się pomocy w kwietniu. Z 20 członków załogi ocalało ośmiu, a 12 zmarło, zostało zabitych lub zaginęło.

Herman Melville znał relację Owena Chase’a, a historię Essex wykorzystał jako jeden z rzeczywistych punktów odniesienia dla swojej powieści. "Moby Dick, czyli biały wieloryb" został wydany w 1851 roku. Opowiada historię marynarza Izmaela, który zaciąga się na statek wielorybniczy Pequod dowodzony przez kapitana Ahaba – człowieka opętanego obsesją zemsty na tytułowym białym kaszalocie.

Powieść nie odtwarza jednak katastrofy. Fikcyjny Pequod i kapitan Ahab nie są prostymi odpowiednikami statku Essex oraz George’a Pollarda juniora.

Powieść Melville'a stała się inspiracją dla filmowców. Pierwszy film, "Moby Dick Rehearsed" z 1955 r., to produkcja telewizyjna wyreżyserowana przez Orsona Wellesa, z udziałem Christophera Lee. Klasyczny amerykański dramat przygodowy na ten temat, w reżyserii Johna Hustona powstał w 1956 r.

Kolejny obraz - trzygodzinna amerykańska produkcja przygodowa z Patrickiem Stewartem w roli kapitana Ahaba, weszła na ekrany w 1998 r. W 2015 r. widzowie mogli oglądać film "W samym sercu morza" w reżyserii Rona Howarda.

View the original on Wirtualna Polska →

KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.