نیویورک‌پست: تصاویر ماهواره‌ای نگران‌کننده از بازسازی پایگاه‌های موشکی جمهوری اسلامی

تصاویر ماهواره‌ای تازه‌ نشان می‌دهند پایگاه‌هایی که در دو جنگ اخیر هدف حملات هوایی گسترده ایالات متحده و اسرائیل قرار گرفته بودند، با سرعت در حال بازسازی هستند.

تصاویر ماهواره‌ای تازه‌ای که در ماه نوامبر ۲۰۲۶ گرفته شده‌اند، نشان می‌دهند جمهوری اسلامی  با سرعت در حال بازسازی پایگاه‌های موشکی و نظامی آسیب‌دیده‌ی خود است. این پایگاه‌ها در دو جنگ اخیر طی سال ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ هدف حملات هوایی گسترده ایالات متحده و اسرائیل قرار گرفته بودند.

بر اساس گزارش روزنامه «نیویورک پست» و بر پایه تحلیل‌های شرکت اطلاعاتی بریتانیایی «MAIAR» و بررسی‌های «BBC Verify»، شواهد به وضوح از حفاری، ساخت‌ و ساز جدید و تعمیرات در دست‌کم دو پایگاه بزرگ و بیش از دوازده سایت نظامی دیگر خبر می‌دهند.

عکس‌های ماهواره‌ای ماه نوامبر، فعالیت‌های ساختمانی چشمگیری را در پایگاه «گرمدره» در کرج (نزدیک تهران) و پایگاه شاهرود در شمال ایران آشکار می‌کنند. تحلیلگران MAIAR که این تصاویر را بررسی کرده‌اند، به خبرگزاری بین‌المللی بی‌بی‌سی گفته‌اند که نشانه‌های حفاری عمیق و احداث ساختمان‌های جدید در هر دو سایت مشهود است.

در پایگاه «گرمدره» کرج چندین وسیله‌ نقلیه ساختمانی دیده می‌شود و بازسازی در پایگاه هوایی مجاور آن نیز به چشم می‌خورد. سام لیر، تحلیلگر مؤسسه‌ پژوهش‌های سیاست خارجی (FPRI) در پنسیلوانیا، این تصاویر را نشان‌دهنده‌ی «ساخت یک درگاه جدید برای تأسیسات زیرزمینی» توصیف کرده است.

تحلیلگران شرکت بریتانیایی دفاعی- نظامی «Janes Defense Intelligence» که در حوزه‌ی هوافضا، جمع‌آوری اطلاعات و داده‌های دقیق فعالیت می‌کند، ورودی‌های تونل و ساختارهایی را شناسایی کرده‌اند که ممکن است نشانه‌ی گسترش پایگاه‌های موشکی آسیب‌دیده یا تخریب‌شده باشند، یا حتی برای اهداف ذخیره‌سازی استفاده شوند.

در شاهرود نیز حفاری‌های گسترده مشاهده شده است. جیم لامسون، تحلیلگر سابق «سیا» و کارشناس مسائل ایران، به بی‌بی‌سی گفته است که این حفاری‌ها احتمالاً با تولید موشک مرتبط هستند.

لامسون معتقد است سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تلاش است تأسیسات تولیدی خود را به زیر زمین منتقل کند، زیرا پایگاه هوایی نزدیک به این منطقه بارها هدف حملات هوایی قرار گرفته است. چنانکه یکی از تحلیلگران «MAIAR» بیان کرده، این الگو با استراتژی کلی رژیم ایران همخوانی دارد: «الگوی انتقال زیرساخت‌ها به زیرِ زمین برای محافظت در برابر حملات بیشتر».

علاوه بر این دو پایگاه اصلی، حداقل دوازده سایت نظامی دیگر، از جمله مجتمع‌های موشکی و پایگاه‌های هوایی، نشانه‌هایی از تعمیر و ساخت‌ و ساز دارند. در پایگاه موشکی کرمانشاه در غرب ایران (نزدیک مرز عراق)، سقف‌های جدیدی بر روی ساختمان‌های تخریب‌شده نصب شده است.

در مجتمع نظامی «پارچین» در شرق تهران، آوارها پاکسازی شده و ساختمان‌های آسیب‌دیده بازسازی شده‌اند. به‌ ویژه در تأسیسات «طالقان۲» داخل پارچین، ساخت‌ و ساز قابل توجهی تکمیل شده، ساختمان‌های آسیب‌دیده هموار و آثار حملات به یک پناهگاه زیرزمینی با بتن تقویت شده است. مجتمع پارچین با وجود حملات مکرر، بارها تعمیر و بازسازی شده است.

همچنین نشانه‌هایی از کار در نزدیکی ورودی‌های تونلی نزدیک قم و مجتمع غنی‌سازی زیرزمینی «فردو» گزارش شده که خود بارها هدف حملات آمریکا و اسرائیل بوده است.

مارک ملِت (Mark Mellett)، تحلیلگر دفاعی و رئیس سابق ارتش ایرلند، تأکید می‌کند که انتقال تأسیسات به زیر زمین، ارزیابی کامل قابلیت‌های عملیاتی رژیم ایران را برای ناظران خارجی دشوارتر می‌کند.

این موضوع به‌ویژه در شرایطی اهمیت دارد که پنتاگون ادعا کرده آمریکا تا ۹۰ درصد از پایگاه صنعتی پهپاد، موشک بالستیک و نیروی دریایی جمهوری اسلامی را نابود کرده و توانایی پرتاب موشک و پهپاد رژیم را به شدت کاهش داده است. سخنگوی پنتاگون، شان پارنل، این مطلب را پیشتر به وال‌استریت ژورنال اعلام کرده بود.

با این حال، رژیم ایران از طریق رسانه‌های دولتی مدعی است که ذخایر بزرگی از موشک‌ در اختیار دارد و تولید موشک‌های بالستیک با سوخت مایع را از سر گرفته است؛ ادعایی که موفقیت‌های عملیات «خشم حماسی» را زیر سؤال می‌برد.

مارک کانسیان، تحلیلگر نظامی در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS)، این ساخت‌ و ساز سریع را نشانه‌ی آمادگی رژیم ایران در صورت از سر گرفتن حملات بیشتر آمریکا و اسرائیل می‌داند. او می‌گوید: «هدف، دفاع بهتر از خود در برابر حملات آینده است. همچنین نشان‌دهنده‌ی اولویت دادن به بازسازی توان نظامی بجای بازسازی اقتصاد است».

این فعالیت‌ها در حالی صورت می‌گیرد که حملات آمریکا و اسرائیل از فوریه ۲۰۲۶ آغاز شده و در هفته‌های اخیر، پس از اعلام دونالد ترامپ مبنی بر توقف موقت حملات پیش از انتخابات میاندوره‌ای، کند شده‌اند.

کارشناسان معتقدند ترامپ پس از انتخابات میاندوره‌ای سوم نوامبر و پیش از آنکه کنگره تحت سلطه‌ی دموکرات‌ها احتمالاً اختیارات جنگی او را محدود کند، تنها پنجره‌ی زمانی محدودی برای از سر گرفتن جنگ علیه جمهوری اسلامی دارد، در حالی که ترامپ همزمان مذاکرات مجدد با رژیم ایران را دنبال می‌کند، تهدید کرده که اگر جمهوری اسلامی به خواسته‌های او تن ندهد، «کار را تمام خواهد کرد».

رژیم ایران نیز همزمان در پوشش فشار برای دیپلماسی، تهدیدهای منطقه‌ای خود را افزایش داده تا زمان را به نفع خود مدیریت کند. تصاویر ماهواره‌ای، از جمله تصاویر «Maxar» از ورودی‌های یک تونل در مرکز فناوری هسته‌ای اصفهان، و فیلم‌های دولتی از ظهور موشک‌های «زمین به‌ هوا» از تونل‌ها، تصویری پیچیده از تلاش جمهوری اسلامی برای حفظ و تقویت توان موشکی خود ارائه می‌دهند.

تحلیلگران تأکید دارند که این ساخت‌ و سازها، اولویت‌بندی منابع محدود رژیم ایران را در شرایط اقتصادی دشوار آشکار می‌کنند؛ جایی که بازسازی نظامی بر ترمیم زیرساخت‌های غیرنظامی مقدم شده است. آنها همچنین هشدار می‌دهند که تمرکز بر تأسیسات زیرزمینی نه تنها حفاظت فیزیکی ایجاد می‌کند، بلکه اطلاعات‌رسانی و ارزیابی دقیق را برای سرویس‌های اطلاعاتی غربی سخت‌تر می‌سازد.

در شرایطی که مذاکرات احتمالی ممکن است از سر گرفته شود و اقدامات نظامی نیز مطرح‌‌اند،  تصاویر ماهواره‌ای به عنوان شاهدی بر ادامه‌ی تهدید فعال جمهوری اسلامی با بازسازی توان نظامی هستند، و می‌توانند بر محاسبات استراتژیک واشنگتن و تل‌آویو تأثیر بگذارند.

با این حال، آینده‌ی این وضعیت به تصمیمات سیاسی در آمریکا پس از انتخابات میاندوره‌ای و واکنش‌های رژیم ایران بستگی دارد. اما آنچه روشن است، تداوم تلاش‌های بازسازی در سایه‌ی حملات چهل‌ روزه‌ است.