Dezelfde bloedtest, een andere uitslag: hoe kan dat gebeuren?

Op sociale media gaan opmerkelijke video's rond waarin mensen bloedwaardes vergelijken. "Een ferritinehype", noemt klinisch medicus Marc Thelen het. Maar die zogeheten ijzertekorten zijn helemaal niet makkelijk vergelijkbaar en dat kan problemen opleveren.

Bij een bloedonderzoek wordt gekeken naar de zogeheten ferritinewaarde. Ferritine is nodig om ijzer in het lichaam op te slaan. Bij een tekort kun je last hebben van klachten als vermoeidheid, duizeligheid, haaruitval en concentratieproblemen.

Voor mannen en vrouwen wordt een aparte ondergrens aangehouden. Doordat vrouwen menstrueren, verliezen ze regelmatig bloed en daarmee ook ijzer. Dat zorgt ervoor dat vrouwen gemiddeld een lagere uitslag hebben dan mannen.

Dat ziet ook hematoloog Karina Meijer. "We willen dat er apart naar vrouwen wordt gekeken, maar dat is in dit geval misschien niet de beste keuze", vertelt ze. Elke vrouw is anders en heeft een andere ondergrens.

Op sommige bloedtestlocaties wordt er zelfs voor gekozen om vrouwen gelijk te trekken met mannen. Dezelfde uitslag kan daardoor bij de ene arts als afwijkend worden ervaren terwijl een andere arts dit als gezond beschouwt.

Verschil tussen methodes

Daar komt bovenop dat er meerdere meetmethodes zijn. Volgens onderzoek van de Stichting Kwaliteitsbewaking Medische Laboratoriumdiagnostiek (SKML) kan elke methode een andere uitslag geven, terwijl het bloedmonster gelijk blijft. "Sommige meetmethodes laten drie keer zoveel ijzer in het bloed zien", legt Thelen uit. De marges worden daar niet voldoende op aangepast.

Daardoor kunnen problemen ontstaan. Zo kan een ijzertekort over het hoofd worden gezien, waardoor iemand er langer mee blijft rondlopen. Aan de andere kant kan iemand ook worden behandeld voor een ijzertekort, terwijl dat niet nodig is. Daardoor wordt de zorg onnodig belast.

Er wordt nu onderzocht hoe deze verschillen zo klein mogelijk kunnen worden gemaakt. "Dan kunnen we uiteindelijk een goede referentiewaarde bepalen die voor elke methode toepasbaar is", zegt Thelen.

Om een vraag te kunnen stellen dien je in te loggen. Log in of maak binnen 1 minuut jouw gratis account aan.