„Globalna bitwa o umysły ludzi”. Apel do całego świata o zamknięcie Rosyjskich Domów

Ukraina oficjalnie zwróciła się do rządów na całym świecie z apelem o uznanie sieci tzw. Rosyjskich Domów za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego oraz o ich całkowite zamknięcie. Szef ukraińskiej dyplomacji Andrij Sybiha podkreśla, że placówki te są wykorzystywane przez Rosję jako narzędzia wojny informacyjnej, dezinformacji i szpiegostwa.

Andrij Sybiha (fot. Rex Features) /East News

„Sfera poznawcza współczesnej wojny nie może być niedoceniana. Rosja prowadzi globalną bitwę o umysły ludzi za pomocą kompleksowej sieci narzędzi i kanałów, w tym Rossotrudniczestwa i tak zwanych centrów kultury Rosyjski Dom. W rzeczywistości służą one jako narzędzia dezinformacji, destabilizacji i szpiegostwa” – napisał szef ukraińskiej dyplomacji Andrij Sybiha na platformie X.

Czym są Rosyjskie Domy?

Rosyjskie Domy, znane również jako Domy Rosyjskiej Nauki i Kultury, oraz agencja Rossotrudniczestwo od lat funkcjonują w wielu krajach jako centra promujące rosyjską kulturę i język. Jednak według ukraińskich władz ich prawdziwym celem jest szerzenie kremlowskiej propagandy, prowadzenie operacji hybrydowych oraz budowanie sieci wpływów, które mogą być wykorzystywane do destabilizacji sytuacji politycznej w państwach gospodarzy.

Zachodnie służby specjalne od dawna obserwują działalność tych placówek, podejrzewając je o prowadzenie działań wykraczających poza zwykłą promocję kultury. Rada Unii Europejskiej już w lipcu 2022 roku nałożyła sankcje na Rossotrudniczestwo w odpowiedzi na pełnoskalową agresję Rosji na Ukrainę.

Formalny apel Ukrainy do społeczności międzynarodowej

Szef MSZ Ukrainy poinformował o podjęciu formalnych kroków dyplomatycznych na arenie międzynarodowej. „Ukraina oficjalnie zwróciła się do rządów na całym świecie z apelem o uznanie zagrożenia dla ich bezpieczeństwa narodowego, jakie stwarza ta sieć. Przedstawiliśmy argumenty przemawiające za ograniczeniem ich działalności i całkowitym ich zamknięciem” - podkreślił Andrij Sybiha.

Minister wyraził również uznanie dla państw europejskich, które już podjęły działania zmierzające do zablokowania działalności Rosyjskich Domów. Szczególne podziękowania skierował do władz Niemiec, które w Berlinie zdecydowały się na zamknięcie tej placówki po latach jej działalności.

„Pochwalamy środki podjęte przez władze w całej Europie (...), w tym w Niemczech, gdzie wczoraj w Berlinie zamknięto Rosyjski Dom po latach wywierania szkodliwego wpływu. W naszym wspólnym europejskim domu nie ma miejsca na „rosyjskie domy”, które propagują wojenną propagandę i aktywnie działają na rzecz zburzenia pokoju w Europie” – zaznaczył Sybiha.

Decyzja Berlina zapadła po serii incydentów, w tym po sierpniowych atakach dronów na lotnisku w Lipsku. Władze niemieckie zdecydowały się nie tylko na zamknięcie Rosyjskiego Domu, ale także konsulatu generalnego Rosji w Bonn. 

Rosyjskie Domy nadal aktywne na świecie

Mimo fali zamknięć w Europie, Rosyjskie Domy wciąż działają w co najmniej siedmiu krajach europejskich. Skala ich działalności poza Europą jest jeszcze większa – placówki te funkcjonują w Afryce, Azji Środkowej i Wschodniej, rejonie Azji i Pacyfiku oraz w Ameryce Południowej. W niektórych państwach Rosyjskie Domy są zintegrowane z oficjalną infrastrukturą dyplomatyczną Federacji Rosyjskiej, co dodatkowo utrudnia ich kontrolę i ograniczenie wpływów.

Andrij Sybiha już wcześniej apelował do państw europejskich o zamykanie rosyjskich placówek kulturalnych, wskazując na konieczność zwiększenia presji na Moskwę w czasie trwającej agresji na Ukrainę. „Nie można pozwolić na dalsze działanie kremlowskich sieci wpływów w czasie trwania agresji, a presja na Moskwę sprzyja dyplomacji” – podkreślał ukraiński minister.

Rosja od lat inwestuje w tzw. „miękką siłę”, wykorzystując instytucje kulturalne do promowania własnej narracji i wpływania na opinię publiczną za granicą.