Głos wygenerowany przez AI "łudząco podobny" do głosu lektora. Zapadł ważny wyrok

Sprawa przed Wydziałem Własności Intelektualnej warszawskiego SO toczyła się od końca stycznia. Dotyczyła możliwości naruszenia dóbr osobistych lektora Jarosława Łukomskiego przez spółkę JFC Polska, poprzez stworzenie i wykorzystanie bez jego wiedzy i zgody cyfrowego modelu jego głosu, który miał zostać użyty został w reklamie produktów spółki.

W trakcie procesu m.in. sporządzono oparte na różnych metodach analizy biegłych badających wygenerowany głos i to, czy może być identyfikowany z głosem Łukomskiego. Powołany przez sąd biegły ocenił w opinii, że "z punktu widzenia percepcji przeciętnego odbiorcy oba głosy należy uznać za wyraźnie (łudząco) podobne".

W piątek sąd przesłuchał świadka - zatrudnionego w firmie grafika, który zaangażowany był w tworzenie reklam z wykorzystaniem głosu lektora - a następnie, po wysłuchaniu mów końcowych, sędzia Sylwia Wit vel Wilk ogłosiła wyrok, w którym w większości przychyliła się do racji przedstawianych przez lektora i jego pełnomocników. 

Wyrok sądu

Sąd uznał, że reklama z użyciem wygenerowanego przez AI głosu, który według opinii biegłych łudząco przypominał głos Łukomskiego, ma charakter deepfake'a, czyli materiału - obrazu czy nagrania - stworzonego przy użyciu sztucznej inteligencji, który ma łudząco przypominać np. konkretną osobę i jej wypowiedzi.

W uzasadnieniu wyroku sędzia wskazała, że w przypadku tego typu treści znaczenie ma przede wszystkim fakt, czy ich odbiorcy mogą uznać, że pochodzą one rzeczywiście od naśladowanej przez deepfake osoby, co narusza jej prawo do ochrony wizerunku czy prywatności. 

Wyrok nakłada na firmę, która użyła sztucznie wygenerowanego głosu, obowiązek zamieszczenia przeprosin za "bezprawne użycie ścieżek lektorskich wygenerowanych przez sztuczną inteligencję, wykorzystujących głos lektora w osobie pana Jarosława Łukomskiego" i związane z tym naruszenie dóbr osobistych m.in: na 45 dni na profilu firmy na Facebooku, na 14 dni na jej stronie internetowej oraz na portalu Wirtualne Media. Nakłada także obowiązek "trwałego usunięcia wszystkich materiałów wideo zawierających wygenerowany przez system sztucznej inteligencji głos powoda Jarosława Łukomskiego" i zakazuje używania ich w przyszłości.

Ponadto firmie nakazano wypłatę lektorowi 30 tys. zł zadośćuczynienia wraz z odsetkami oraz rekompensaty w wysokości ponad 17 tys. zł. Pozwana firma została też obciążona kosztami procesu.

Odszkodowania dla lektora zostały zasądzone jednakże w wysokości niższej, niż wnosił on w pozwie, jak wskazał sąd, m.in. ze względu na wątpliwości co do metod wyceny strat poniesionych przez lektora.

"Pierwszy tego typu spór"

Zdaniem sądu sztuczna inteligencja może stwarzać zagrożenia i generować szkody fizyczne, psychiczne czy ekonomiczne materialne i niematerialne dla interesów jednostki i społeczeństwa.

- Głos, jako narzędzie identyfikacji powoda, został stworzony przez sztuczną inteligencję i wykorzystany przez przypisanie powodowi wypowiedzi, których nie wygłosił. Z tego powodu ta sprawa stanowi pierwszy tego typu spór we właściwości krajowej - wskazała sędzia, dodając, że podobne wyroki zapadały już m.in. w sądach w Niemczech.

W wyroku i uzasadnieniu sędzia oceniła ponadto, że chronionym dobrem jest głos każdego indywidualnego człowieka, bez względu na jego rozpoznawalność. 

Łukomski: to precedens

Jarosław Łukomski, którego głos znany jest z telewizyjnych emisji wielu filmów, m.in. wojennych i sensacyjnych, powiedział po ogłoszeniu wyroku, że jest zadowolony z rozstrzygnięcia. Wskazał, że sprawa ma charakter precedensowy i "tworzy nowe warunki".

- Jak sądzę, nikt nie waży się sięgnąć po głos kogoś, kto wykonuje zawód taki jak ja albo podobny, bez zawahania i zapytania tej osoby, czy wolno, ile to będzie kosztowało, i nie informując, o jakie treści chodzi - powiedział. 

W rozmowie z tvn24.pl lektor dodał, że "wyrok uważa za głęboko przemyślany, dobrze uzasadniony i sprawiedliwy". - Mam nadzieję, że ten precedens z czasem znajdzie swoją drogę do zapisów w polskim prawie. Wszyscy wykonujący podobny zawód do mnie, przedstawiciele innych zawodów twórczych, osoby rozpoznawalne z głosu czy wizerunku, powinny się po dzisiejszym dniu poczuć nieco bardziej bezpieczne - stwierdził.

Wyrok jest nieprawomocny. Do momentu publikacji materiału spółka nie odpowiedziała na prośbę komentarz ze strony tvn24.pl.

W rozmowie z PAP bezpośrednio po ogłoszeniu wyroku pełnomocnicy firmy JFC Polska przekazali, że skonsultują ze swoimi klientami ewentualne dalsze kroki w sprawie.