طرح شهرداری با ادعای «صفر شدن تورم» برای ساکنان تهران؛ رقابت با دولت در نبرد قدرت!

شهرداری تهران از طرحی معیشتی با عنوان «صفر شدن تورم» رونمایی کرده که بر اساس آن قرار است مجموعه‌ای از کالاهای اساسی خوراکی با ۲۵ درصد تخفیف، و با قیمت ثابت طی شش ماه، به کلیه شهروندان ساکن تهران عرضه شود.

علیرضا زاکانی شهردار تهران که عملکرد او در شهرداری پایتخت همواره با انتقادهایی جدی روبرو بوده به تازگی از طرحی با عنوان «صفر شدن تورم» رونمایی کرده که بر اساس آن قرار است ۱۲ قلم کالای اساسی خوراکی با ۲۵ درصد تخفیف یا به بیان بهتر ۲۵ درصد زیر قیمت بازار به کلیه شهروندان ساکن تهران عرضه شود. در این طرح همچنین قرار است قیمت کالاها طی شش ماه ثابت بماند و تورم آنها صفر باشد.

شهردار تهران گفته که این بسته در واقع یک بسته نیاز است که میزان دریافت کالا در آن بر اساس الگوی مصرف و نیاز کالری متناسب با شرایط محاسبه شده است. او افزوده برای کالاهایی مانند برنج، روغن، گوشت، حبوبات، ماکارونی و سایر اقلام ۱۲گانه، سهمیه متناسب با بعد خانوار تعیین شده است.

علیرضا زاکانی مدعی شده که این سهمیه برای همه ۹ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر جمعیت تهران متناسب با تعداد اعضای خانوار در نظر گرفته شده و شهروندان می‌توانند سهمیه خود را به صورت ماهانه دریافت کنند یا حداکثر هر دو ماه یکبار نسبت به دریافت آن اقدام کنند.

شهرداری تهران مدعی است، خرید مستقیم از تولیدکننده، کاهش واسطه‌گری و پایین آوردن حاشیه سود قادر خواهد بود حاشیه سود ۱۲ قلم کالای خوراکی را ثابت نگه دارد. اگرچه با حذف واسطه و پایین آوردن حاشیه سود در فروشگاه‌هایی که این کالاها را ارائه می‌کنند بخشی از افزایش قیمت متوقف می‌شود اما ثابت نگه داشتن قیمت طی شش ماه و با توجه به تورم فزاینده در ایران نیازمند ارائه یارانه است!

شهردار تهران گفته است که برای تأمین مالی طرح از ظرفیت مدیریت شهری و همکاری نظام بانکی استفاده خواهد شد. «بانک شهر» و «بانک ملت» قرار است برای اجرای این طرح با شهرداری مشارکت کنند و به گفته‌ی علیرضا زاکانی، مذاکراتی برای استفاده از ظرفیت بانک‌های دیگر انجام شده است.

با اینهمه کل منابع مورد نیاز طرح، سهم شهرداری از آن و میزان تأمین مالی بانکی هنوز اعلام نشده است.

ابهامات دیگری نیز درباره این اقدام شهرداری تهران مطرح است. ناصر امانی عضو شورای اسلامی شهر تهران با انتقاد از بی‌اطلاعی شورا از جزئیات طرح معیشتی شهرداری، گفته: «منابع مالی، پشتوانه قانونی و نحوه جبران مابه‌التفاوت قیمت کالاها همچنان برای اعضای شورا روشن نیست.»

ناصر امانی افزوده: «دو هفته قبل در همین زمینه تذکری به شهردار تهران داده و تأکید کردم که پذیرش مسئولیت در حوزه‌هایی خارج از وظایف شهرداری، اگر با هدف کمک به مردم و برداشتن بخشی از بار مسئولیت دولت در شرایط فعلی انجام شود، می‌تواند اقدام قابل توجهی باشد، اما چنین اقدامی نیازمند پشتوانه قانونی و تأمین منابع است و مسئولیت هر دوی این موضوعات با شورای اسلامی شهر تهران است.»

این عضو شورای اسلامی شهر تهران افزوده: «اما ما در هر دو زمینه کاملاً بی‌اطلاع هستیم. به هیچ عنوان نه لایحه‌ای به شورا ارائه شده و نه جلسه‌ای برگزار شده است که حداقل اعضای شورای شهر تهران در این زمینه توجیه شوند. ما اطلاعی نداریم و همان اطلاعاتی را داریم که از طریق رسانه‌ها منتشر شده است.»

یکی از پرسش‌های اساسی درباره این طرح اینست که اگر امکان عرضه شش ماهه کالاهای اساسی خوراکی با قیمت ثابت و به قول شهرداری تهران «تورم صفر» وجود دارد چرا دولت چنین اقدامی را انجام نداده است؟!

از سوی دیگر بر اساس تعیین وظایف در ساختار جمهوری اسلامی تعیین قیمت و توزیع یارانه از وظایف مستقیم دولت از جمله وزارت صنعت و وزارت اقتصاد است و مشخص نیست به چه علت شهرداری چنین اقدامی را به شکلی فراقانونی انجام داده است.

این موضوع از سوی ناصر امانی نیز مورد اشاره قرار گرفته و درباره وجاهت قانونی اجرای طرح گفته: «این مسئله یکی دیگر از موضوعات مورد پرسش است، همانطور که عرض کردم، در شهرداری اقداماتی در حال انجام است که مربوط به وظایف دولت است و شهرداری آنها را بر عهده می‌گیرد. اما دو خلأ وجود دارد؛ نخست پشتوانه قانونی که قطعاً وجود ندارد و دوم منابع تأمین مالی که شفاف نیست.»

یکی دیگر از ابهامات این طرح اجرای آن در پایتخت، و در همه مناطق و برای همه شهروندان است. مشخص نیست چرا جمعیت ثروتمند و اصطلاحا برخوردار تهران نیز باید مشمول طرح یارانه‌ای شهرداری شوند اما مردمی که در شهرک‌های اطراف تهران در فقر و گرسنگی بسر می‌برند یا در دیگر شهرستان‌های استان و دیگر استان‌های کشور از دسترسی به مواد غذایی با «تورم صفر» محروم شوند! این تبعیض نه از سوی شهردار تهران و نه از سوی دیگر مقامات جمهوری اسلامی توضیح داده نشده است!

اینهمه در حالیست که به نظر می‌رسد اقدام شهردار اصولگرای تهران که به عنوان منتقدان دولت پزشکیان شناخته می‌شود، بیش از آنکه یک اقدام به سود مردم باشد، اقدامی در رقابت با جناح اصلاح‌طلب و دولت است. آنچه از اظهارات زاکانی که نامزد انتخابات ریاست جمهوری هم بوده، مشخص است، او به دنبال اینست که دولت را در کنترل قیمت موادغذایی «ناتوان» جلوه داده و بگوید با طرح‌هایی می‌شود تورم مواد غذایی را کنترل و از سفره‌های مردم حمایت کرد!