Moralny upadek. Telewizja Republika brnie w kłamstwo

Tragedia w Krakowie pokazała siłę państwa - reprezentowanego przez znakomicie przygotowanych policjantów, którzy przeprowadzili skuteczny pościg i ofiarnych świadków mordu, którzy bez wahania pomagali na miejscu.

Takie poświęcenie zasługuje na najwyższy szacunek. I każe wierzyć, że mimo bezprecedensowego ekscesu Polska jest wciąż bezpiecznym krajem, w którym służby działają profesjonalnie i reagują szybko. I w którym wyzwań będzie przybywać, a nie ubywać.

Kraków po ataku. Brud mediów

Świat staje się miejscem chaosu, osłabienia wartości, dominacji brudu mediów (anty)społecznościowych, niskich instynktów oraz niepohamowanego populizmu. I miejscem, w którym jednostki zaburzone coraz łatwiej będą podlegać psychotycznemu rozpętaniu o nieprzewidywalnych konsekwencjach.

Pojawiające się natychmiast po ataku szaleńca emocjonalne pseudodiagnozy podnieconych komentatorów, którzy bez zawieszenia sądu, bez czekania na fakty, bez namysłu i analizy ferowali wyroki na temat policyjnej taktyki, przygotowania służb, kondycji państwa czy motywacji mordercy zapiszą się czarnymi zgłoskami w historii rodzimej infosfery. Ten typ odruchowej reakcji jest częścią współczesnego uniwersum, w którym coraz bardziej brakuje kompasów etycznych, prawdy oraz umiejętności milczenia, gdy nie ma wiedzy.

Przy okazji zbrodnię wykorzystano do podbijania popularności i spieniężania jej. Oraz do robienia polityki, choć to akurat zostało szybko dostrzeżone i potępione. Marcin Kierwiński też nie poczekał na twarde dowody i oskarżył zamachowca o prawicowy ekstremizm, czym zupełnie niepotrzebnie wpisał się w wojnę polityczną. Od ministra spraw wewnętrznych, który w takich dramatycznych chwilach przemawia w imieniu państwa, a nie partii politycznej, wymaga się powściągliwości, o jaką w przypadku publicystów można jedynie bezskutecznie apelować.

Telewizja Republika bez przeprosin

Podkreślmy: ferowanie wyroków nie jest tym samym, co zadawanie pytań. Bo dopiero po zadaniu pytań dowiedzieliśmy się, jak szybko policja podjęła działania, w jaki sposób prowadziła akcję w rozproszeniu, jak dalece obraz rzeczywisty różnił się od fantazji gwiazdeczek social mediów, od masywnej propagandy rosyjskich botów i od bzdur quasidziennikarzy. A także od politycznych przekazów, które miały mobilizować twarde elektoraty, ale uderzały w całe państwo.

Tragedia w Krakowie obnażyła bezmiar moralnego upadku niektórych mediów i wielu polityków. Opowieść o braku policji w Krakowie została skompromitowana, ponieważ bohaterscy policjanci, którzy bezpośrednio unieszkodliwili zbrodniarza, nie działali sami.

Prawicowa telewizja Republika, dziś potępiana przez niemal cały dziennikarski mainstream i ekspertów, brnie w kłamstwo i jest w tym wspierana przez część opozycji. Nie chce przeprosić za fałszowanie rzeczywistości i chorobliwe podgrzewanie emocji, tak jak Kanał Zero przeprosił za opublikowanie rozmowy z babcią sprawcy, a program (podobnie jak "Fakt") usunął z sieci. Szkoda, że "Gazeta Wyborcza" nie wycofała tekstu z wypowiedziami tej kobiety.

Tragedia w Krakowie - podobnie jak inne narodowe tragedie - zapewne nie przyniesie oczyszczenia, choć skłóceni w polaryzacyjnej logice prezydent i premier poszli wspólnie w marszu pamięci. Oburzenie na rolę tub propagandowych potrwa krótko, choć być może wzrośnie rola mediów trzymających się jeszcze niepopularnych reguł. Język nadal będzie się radykalizował, a legitymizowanie w debacie polityków o skrajnym profilu nie ustanie.

"W służbie chytrym celom"

Bo nie jest sztuką być dziś hieną, propagandystą, populistą zbierającym anonimowe "lajki". I - jak w słynnym wierszu "Redaktor Whedon" Edgara Lee Mastersa krytykującym brukowce i tabloidyzację amerykańskiej prasy - "(…) przeinaczać prawdę, ujeżdżać ją do woli, / naginać wszystkie uczucia, namiętności ludzkie. W służbie chytrym celom, / sprawom niegodziwym (…)".

Sztuką - niepopularną - jest rozumieć wyzwania epoki, umieć pochylić się nad kryzysem kondycji psychicznej młodych ludzi, debatować o dobru wspólnym, tonować emocje, edukować o bezpieczeństwie, walczyć z dezinformacją, myśleć o bliźnich z szacunkiem. A w nieuniknionej polaryzacji odróżniać chociaż racje i poglądy od manipulacji i kłamstw.