Koniec z tradycyjnym modelem rodziny. Jak żyją teraz Polacy?

Polacy coraz częściej wybierają partnerski model rodziny, w którym zarówno kobieta, jak i mężczyzna dzielą się obowiązkami domowymi i zawodowymi. Popularność tradycyjnego, patriarchalnego układu, gdzie tylko mężczyzna pracuje, spadła do rekordowo niskiego poziomu – wynika z najnowszego badania CBOS.

Zdj. ilustracyjne /Shutterstock

Z najnowszych danych CBOS wynika, że aż 64 proc. Polaków preferuje partnerski model związku, w którym oboje partnerzy pracują zawodowo i wspólnie dzielą się obowiązkami domowymi oraz opieką nad dziećmi. To wyraźny wzrost w porównaniu do poprzednich lat – jeszcze 13 lat temu taki układ wybierało mniej niż połowa badanych.

Tymczasem tradycyjny, patriarchalny model rodziny, w którym jedynie mężczyzna pracuje, a kobieta zajmuje się domem, cieszy się coraz mniejszym poparciem. Obecnie opowiada się za nim zaledwie 7 proc. respondentów, podczas gdy w 2013 roku było to aż 23 proc.

Zmiany w strukturze polskich rodzin

Badanie pokazuje, że trzy czwarte dorosłych Polaków (75 proc.) żyje obecnie w związku – formalnym lub nieformalnym. Najwięcej osób pozostaje w małżeństwie (61 proc.), a 14 proc. to osoby w związkach nieformalnych. Wspólne zamieszkiwanie z partnerem lub partnerką deklaruje 66 proc. dorosłych.

Warto zauważyć, że niemal wszyscy pozostający w małżeństwie mieszkają razem, a także większość rozwiedzionych, którzy weszli w nowe relacje. Co ciekawe, ponad połowa osób stanu wolnego, które mają partnera lub partnerkę, również zdecydowała się na wspólne mieszkanie.

Stabilność alternatywnych modeli

Choć partnerski model rodziny zyskuje na popularności, inne układy pozostają na podobnym poziomie od lat. 21 proc. badanych preferuje rozwiązanie, w którym oboje partnerzy pracują, ale to kobieta zajmuje się domem i dziećmi. Model, w którym to mężczyzna przejmuje domowe obowiązki, wybiera 4 proc. respondentów. Zaledwie 1 proc. wskazuje na tzw. odwrócony model tradycyjny, gdzie tylko kobieta pracuje zawodowo.

Eksperci zwracają uwagę na wyraźny spadek popularności tradycyjnego modelu rodziny w Polsce. Jeszcze w 2020 roku popierało go 14 proc. ankietowanych, a obecnie już tylko 7 proc. Z kolei model partnerski odnotował znaczący wzrost – z 48 proc. w pierwszej dekadzie XXI wieku do 64 proc. obecnie.

Badanie przeprowadzono w dniach 2-12 lipca 2026 roku na reprezentatywnej próbie 938 osób. Respondenci odpowiadali na pytania zarówno podczas wywiadów bezpośrednich, jak i telefonicznych oraz internetowych.