İsrail'de kritik seçim

İsrail, ülkeyi sarsan ve Orta Doğu'yu kargaşaya sürükleyen 7 Ekim 2023'te başlattığı Gazze'ye yönelik saldırılarının ardından ilk kez bugün parlamento seçimleri için sandık başına gidiyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun iktidarını koruyup koruyamayacağı seçimlerin sonucuna bağlı. Rakipleri yeni bir dönemin başlayacağı vaadinde bulunurken, kesin sonuçların ortaya çıkması zaman alabilir.

SEÇİMİ KİMİN KAZANDIĞI NE ZAMAN BELLİ OLACAK?

Seçimi kimin kazandığının, sandıkların kapanmasından sonraki birkaç saat içinde anlaşılması muhtemel. Ancak kesin tablonun ortaya çıkması günler, hatta haftalar sürebilir.

Oy verme işlemi sabah 07.00'de (TSİ 08.00) başlayacak. Sandıklar saat 22.00'de (TSİ 23.00) kapanacak. İsrail televizyon kanalları bu saatten itibaren ilk sonuçlara ilişkin fikir verecek sandık çıkış anketlerini yayımlayacak. Ardından seçim sonuçları açıklanmaya başlayacak.

Sonuçlar kısa sürede netleşebilir. Ancak hiçbir parti ya da parti ittifakı parlamentoda açık bir çoğunluk elde edemezse kesin tablonun ortaya çıkması çok daha uzun sürebilir.

Oyların kesin sayımının 30 Ekim'e kadar tamamlanması bekleniyor. Resmi seçim sonuçlar ise seçimden bir hafta sonra, 4 Kasım'da yayımlanacak.

SONUÇLARIN NETLEŞMESİ NEDEN KARMAŞIK?

120 sandalyeli İsrail Parlamentosu (Knesset) için seçimlerin dört yılda bir yapılması gerekiyor. Ancak erken seçimler ülkede sık sık yaşanıyor.

Knesset'teki sandalyeler, ülke genelinde partilerin aldığı oy oranına göre dağıtılıyor. Bir partinin parlamentoya girebilmesi için ülke genelindeki oyların en az yüzde 3,25'ini alması gerekiyor.

Yaklaşık bir düzine partinin bu seçim barajını aşma ihtimali bulunduğu düşünülüyor. Bu nedenle oyların kesin sayımı ve sandalyelerin dağılımı zaman alabilir.

SONUÇLARIN ARDINDAN NE OLACAK?

Kesin sonuçların belli olmasının ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, kimin başbakan olmasını istediklerini öğrenmek için parti liderleriyle görüşecek. Ardından hükümeti kurma şansının en yüksek olduğuna inandığı adayı görevlendirecek.

Görevlendirilen adayın hükümeti kurmak için 42 güne kadar süresi olacak.

İsrail'de bugüne kadar hiçbir parti parlamentoda tek başına çoğunluğu elde edemedi. Bu nedenle hükümetler, birden fazla partinin oluşturduğu koalisyonlarla kuruluyor ve koalisyon görüşmeleri çoğu zaman haftalar sürüyor.

Knesset'teki her sandalye önem taşıyor. Küçük partiler, hükümetin kurulmasında belirleyici konuma gelerek kilit rol oynayabiliyor.

Görevlendirilen aday hükümeti kurmayı başaramazsa başka adaylara da fırsat verilebilir. Hiçbir aday hükümet kuramazsa yeniden seçime gidilir. Bu süreçte mevcut hükümet, geçici hükümet olarak görevini sürdürür.