سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا: بیش از ۵۰ بازداشت در تحقیقات مرتبط با جمهوری اسلامی

سر کِن مک‌کالوم، مدیرکل سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا (ام‌آی ۵)، روز ۱۳ اکتبر هشدار داد که جمهوری اسلامی، در گسترش دامنه‌ی فعالیت‌های خود در خاک بریتانیا، دیگر تنها به هدف قرار دادن مخالفان سیاسی و رسانه‌ها بسنده نمی‌کند و اکنون مراکز و تأسیسات نظامی این کشور را نیز در شمار اهداف احتمالی خود قرار داده است.

وی همچنین فاش کرد که تحقیقات امنیتی مرتبط با فعالیت‌های جمهوری اسلامی در بریتانیا، طی یک سال گذشته به بازداشت بیش از ۵۰ نفر انجامیده است.

مک‌کالوم که در مقر مرکزی سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا در ساختمان «تیمز هاوس» لندن، ارزیابی سالانه‌ی خود از تهدیدهای امنیتی علیه این کشور را ارائه می‌کرد، تلاش جمهوری اسلامی برای هدف قرار دادن مراکز و تأسیساتی با تدابیر حفاظتی و امنیتی شدیدتر را یکی از مهم‌ترین تحولات سال ۲۰۲۶ توصیف کرده است.

وی با اشاره به ادامه‌ی تحقیقات و ضرورت جلوگیری از هرگونه تأثیرگذاری بر روند احتمالی پیگردهای قضایی، از افشای جزئیات عملیاتی این پرونده‌ها خودداری کرد.

مدیرکل سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا در این زمینه تأکید کرد: «تحول عمده‌ی دیگر در سال جاری، تلاش جمهوری اسلامی برای هدف قرار دادن اهدافی با حفاظت امنیتی بیشتر، از جمله تأسیسات نظامی، بوده است.»

ارزیابی مدیرکل سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا از ابعاد گسترده‌تر فعالیت‌های حکومت اسلامی در این کشور حکایت دارد. فعالیت‌هایی که تهدید و ارعاب، بهره‌گیری از عوامل وابسته به شبکه‌های تبهکار، آتش‌افروزی عمدی و خرابکاری را دربر می‌گیرد.

به گفته‌ی وی؛ در کنار مخالفان جمهوری اسلامی، رسانه‌ها و مراکز وابسته به اسرائیل، جوامع یهودی بریتانیا نیز بیش از پیش در معرض این تهدیدها قرار گرفته‌اند.

مک‌کالوم اعلام کرد که اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در پشت پرده‌ی فعالیت‌های گروهی موسوم به «جنبش اسلامی اصحاب یمین» قرار دارند. این گروه در بهار گذشته مسئولیت حملاتی علیه جوامع یهود در بریتانیا و دیگر کشورهای اروپایی را بر عهده گرفته بود. حملاتی که از جمله آمبولانس‌ها، کنیسه‌ها و مراکز تجاری را هدف قرار داده بودند.

وی افزوده: «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و گروه یادشده، هر دو در چارچوب قانون امنیت ملی بریتانیا مشمول اقدامات قانونی ویژه قرار گرفته‌اند. اقدامی که اختیارات بیشتری برای مقابله با فعالیت‌های آنان، مختل ساختن شبکه‌های عملیاتی و پیگرد قضایی عوامل مرتبط در اختیار نهادهای امنیتی و قضایی این کشور قرار می‌دهد.»

مدیرکل سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا همچنین به طرح اتهامات تروریستی علیه دو تبعه‌ی ایرانی در ارتباط با توطئه‌ای ادعایی برای هدف قرار دادن جامعه‌ی یهودیان در شهر منچستر، واقع در شمال انگلستان، اشاره کرد.

بااین‌همه، مک‌کالوم در سخنان خود جزئیاتی درباره‌ی هویت و شمار افراد بازداشت‌شده در پرونده‌های مختلف ارائه نکرد و روشن نساخت که از میان بیش از ۵۰ نفری که طی یک سال گذشته در ارتباط با تحقیقات امنیتی مرتبط با جمهوری اسلامی بازداشت شده‌اند، علیه چند نفر رسما اعلام جرم شده است.

مک‌کالوم تأکید کرد که دولت اسلامی همچنان برای تهدید و ارعاب مخالفان و اعمال فشار بر رسانه‌های ایرانی، از عناصر تبهکار و شبکه‌های جرائم سازمان‌یافته بهره می‌گیرد.

به گفته‌ی وی؛ این اقدامات که سال‌هاست از سوی عوامل وابسته به رژیم ایران دنبال می‌شود، اکنون ابعاد گسترده‌تری یافته و دامنه‌ی تهدیدها، فراتر از مخالفان سیاسی و رسانه‌ها، طیف وسیع‌تری از افراد و نهادها را نیز دربر گرفته است.

هشدار تازه‌ی رئیس سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا در ادامه‌ی مجموعه‌ای از ارزیابی‌های امنیتی است که طی سال‌های گذشته از تلاش‌های مستمر دستگاه‌های اطلاعاتی جمهوری اسلامی برای خاموش کردن صدای منتقدان و مخالفان حکومت در خارج از کشور پرده برداشته‌اند.

مک‌کالوم در سخنرانی سالانه‌ی خود در نوامبر ۲۰۲۲، هم‌زمان با خیزش سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی، هشدار داده بود که نهادهای اطلاعاتی وابسته به رژیم درصدد ربودن یا ترور شهروندان بریتانیایی و افراد مقیم این کشور بوده‌اند. افرادی که حکومت ایران آنان را از دشمنان خود به شمار می‌آورد. وی در آن زمان اعلام کرده بود که سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا از ژانویه‌ی همان سال دست‌کم ۱۰ مورد تهدید احتمالی از این دست را شناسایی کرده است.

رئیس سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا همچنین با اشاره به تهدیدهایی که متوجه روزنامه‌نگاران و فعالان رسانه‌ای است، از توسل جمهوری اسلامی به خشونت برای سرکوب منتقدان سخن گفت و سرکوب در داخل ایران را با تهدید، ارعاب و تلاش برای خاموش ساختن صدای مخالفان در خارج از مرزهای کشور مرتبط دانست. رویکردی که به گفته‌ی وی، نشان می‌دهد اقدامات سرکوبگرانه‌ی حکومت به مرزهای ایران محدود نمانده و دامنه‌ی آن به کشورهای دیگر نیز کشیده شده است.

مک‌کالوم در گزارش اکتبر ۲۰۲۴ خود نیز اعلام کرده بود که سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا و پلیس این کشور، از ژانویه‌ی ۲۰۲۲ تا آن زمان، با ۲۰ طرح و توطئه‌ی بالقوه‌ی مرگبار که از حمایت جمهوری اسلامی برخوردار بوده‌اند، مقابله کرده‌اند.

وی با اشاره به افزایش چشمگیر این‌گونه فعالیت‌ها پس از جان باختن مهسا ژینا امینی، از شدت و شتاب بی‌سابقه‌ی اقدامات عوامل وابسته به رژیم ایران خبر داد.

رئیس سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا در آن سخنرانی همچنین جزئیاتی از بهره‌گیری دستگاه‌های وابسته به جمهوری اسلامی از عوامل و شبکه‌های تبهکار را فاش ساخت. شبکه‌هایی که از قاچاقچیان بین‌المللی مواد مخدر تا مجرمان کوچک را دربر می‌گیرند.

وی در همین ارتباط به محکومیت و زندانی شدن فردی اشاره کرد که به شناسایی و جمع‌آوری اطلاعات درباره‌ی ساختمان محل استقرار پیشین شبکه‌ی تلویزیونی فارسی‌زبان «ایران اینترنشنال» اقدام کرده بود.

مک‌کالوم در اکتبر ۲۰۲۵ نیز فاش ساخته بود که تنها طی یک سال پیش از آن، بیش از ۲۰ طرح و توطئه‌ی بالقوه‌ی مرگبار شناسایی و زیر نظر گرفته شده است. وی تأکید کرد که سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا بار دیگر دامنه‌ی فعالیت‌های خود را برای مقابله با تهدیدهای ناشی از جمهوری اسلامی گسترش داده است.

وی همچنین به یافته‌های نهادهای امنیتی استرالیا درباره‌ی ارتباط مقامات جمهوری اسلامی با حملات یهودستیزانه در آن کشور و افشاگری‌های مقامات هلند درباره‌ی تلاش برای ترور افراد در هلند و اسپانیا اشاره کرد.

به گفته‌ی مک‌کالوم، ۱۴ کشور با صدور بیانیه‌ای مشترک، تلاش‌های جمهوری اسلامی برای قتل، آدم‌ربایی و تهدید و آزار افراد در اروپا و آمریکای شمالی را محکوم کرده بودند.

بااین‌همه، آمارهای ارائه‌شده در گزارش‌های پیشین به شمار تهدیدها و توطئه‌های شناسایی‌شده در بازه‌های زمانی متفاوت مربوط می‌شود، حال آنکه آمار اعلام‌شده در سال ۲۰۲۶ شمار افراد بازداشت‌شده را نشان می‌دهد. از این رو، نمی‌توان رقم بیش از ۵۰ بازداشت در سال جاری را مستقیما با آمار توطئه‌ها و حملات برنامه‌ریزی‌شده در سال‌های گذشته مقایسه کرد.

افشاگری‌های تازه درباره‌ی فعالیت‌های مرتبط با جمهوری اسلامی، بخشی از هشدار گسترده‌تر رئیس سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا درباره‌ی دگرگونی چشمگیر فضای امنیتی این کشور بود.

مک‌کالوم همچنین اعلام کرد که شمار پرونده‌های مرتبط با تهدیدهای دولتی در سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا طی یک دهه‌ی گذشته چهار برابر شده و اکنون مقابله با تروریسم و تهدیدهای ناشی از اقدامات دولت‌های خارجی، هر یک تقریبا نیمی از فعالیت‌های عملیاتی این سازمان را به خود اختصاص می‌دهند.

وی روسیه را اصلی‌ترین عامل تهدیدهای دولتی علیه بریتانیا معرفی کرد و در عین حال، نسبت به تداوم فعالیت‌های جاسوسی، اعمال فشار و مداخلات چین نیز هشدار داد.

مک‌کالوم همچنین از ارتقای «امنیت حفاظتی» به سومین مأموریت اصلی این سازمان، تحت عنوان «حفاظت»، خبر داد. هدف از این مأموریت تازه، افزایش توانایی گردانندگان زیرساخت‌های حیاتی، بنگاه‌های اقتصادی و جوامع مختلف برای مقابله با تهدیدها و اختلالات احتمالی عنوان شده است.

رئیس سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا در بخش دیگری از سخنان خود، از تأسیس «مرکز ارزیابی تهدیدهای هوش مصنوعی» نیز خبر داد. مرکزی که قرار است با گردآوردن تخصص و امکانات نهادهای اطلاعاتی، امنیت سایبری و مجریان قانون، تهدیدهای ناشی از فناوری‌های نوین را شناسایی و ارزیابی کند.

وی هشدار داد که هوش مصنوعی از هم‌اکنون به ابزاری برای افزایش توان و پیچیدگی حملات سایبری تبدیل شده و امکان تولید و انتشار تبلیغات افراط‌گرایانه متناسب با ویژگی‌ها و گرایش‌های مخاطبان را نیز فراهم آورده است.

مک‌کالوم در تازه‌ترین ارزیابی امنیتی خود همچنین اعلام کرد که سطح هشدار تروریستی در بریتانیا بار دیگر به وضعیت «شدید» افزایش یافته است. سطحی که به معنای احتمال بسیار زیاد وقوع یک حمله‌ی تروریستی است. وی تأکید کرد که افزایش تهدیدهای ناشی از تروریسم راست افراطی، سهم قابل توجهی در تشدید وضعیت امنیتی این کشور داشته است.

رئیس سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا از شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی خواست تدابیر حفاظتی خود را در برابر عملیات خرابکارانه و حملات سایبری تقویت کنند.

وی همچنین از شهروندان خواست در برابر تلاش‌هایی که با هدف دامن زدن به شکاف‌های اجتماعی و تشدید اختلافات در جامعه صورت می‌گیرد، هوشیار باشند.

ارزیابی تازه‌ی مک‌کالوم برای مخالفان جمهوری اسلامی و روزنامه‌نگاران ایرانی ساکن بریتانیا نیز حاوی هشداری جدی است و اینکه تهدیدهای منتسب به رژیم ایران علیه منتقدان و رسانه‌های مستقل همچنان از نگرانی‌های جاری نهادهای امنیتی بریتانیا به شمار می‌رود و مقابله با آنها در دستور کار این نهادها قرار دارد.

منبع: سازمان اطلاعات و امنیت داخلی بریتانیا (ام‌آی ۵)
ترجمه و تنظیم: کیهان لندن