Rosja w obliczu epidemii HIV. Kraj Putina mierzy się z niedoborem leków

Jeszcze w zeszłym roku wirus HIV w Rosji rozprzestrzeniał się głównie wśród żołnierzy w armii rosyjskiej. Obecnie jednak Rosja zmaga się z epidemią HIV w 27 regionach. Według naukowców z Rospotrebnadzoru [rosyjski nadzór sanitarno-epidemiologiczny] wirus rozprzestrzenia się w poszczególnych regionach Rosji nie tylko wśród grup ryzyka, dlatego mówimy o epidemii uogólnionej. W tych regionach ponad 1 proc. kobiet w ciąży jest zakażonych HIV.

• Rosjanka urodziła 16. dziecko. Szpital wydał specjalne oświadczenie

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo

Najgorsza sytuacja panuje w trzech obwodach: kemerowskim, irkuckim i swierdłowskim. Chociaż według Centralnego Instytutu Badawczego ds. Zapobiegania i Kontroli AIDS liczba nowych przypadków HIV w Rosji w 2025 r. spadła o 13,4 proc. w porównaniu z 2024 r., eksperci ostrzegają, że sytuacja pozostaje poważna.

Wirus rozprzestrzenia się również w szpitalach

W Rosji w 2025 r. odnotowano około 45 tys. nowych przypadków HIV. Jednocześnie rośnie liczba zakażeń w placówkach opieki zdrowotnej. Według portalu specjalistycznego Medvestnik liczba zakażeń HIV i wirusowym zapaleniem wątroby w placówkach opieki zdrowotnej osiągnęła najwyższy poziom od 15 lat.

W 2025 r. odnotowano osiem ognisk choroby w placówkach służby zdrowia, w których zakażonych zostało 104 pacjentów. W 2026 r. władze zbadały 11 kolejnych podejrzeń ognisk w dziesięciu regionach Rosji.

Jednym z największych potwierdzonych przypadków w ciągu ostatnich dwóch lat był wybuch epidemii w sanatorium w Republice Kabardyno-Bałkańskiej. 76 pacjentów zostało zakażonych wirusowym zapaleniem wątroby typu C podczas pobytu w tym sanatorium. U kolejnych sześciu stwierdzono zakażenie mieszane.

Eksperci wskazują na łamanie zasad higieny i epidemiologii jako główną przyczynę rozprzestrzeniania się zakażeń w szpitalach. Chodzi na przykład o wielokrotne stosowanie jednorazowych cewników lub glukometrów u wielu pacjentów.

Ponad milion zarażonych

Pomimo spadku liczby nowych przypadków i zgonów, całkowita liczba osób żyjących z HIV w Rosji stale rośnie. Według Rospotrebnadzoru ponad 1 mln 230 tys. osób w kraju ma potwierdzoną diagnozę, co stanowi około 0,8 proc. populacji.

HIV stał się również jedną z głównych przyczyn zgonów wśród Rosjan w wieku produkcyjnym. Wśród mężczyzn w wieku 40-49 lat ponad 3 proc. populacji żyje z wirusem.

Zmienił się również sposób transmisji zakażenia. Eksperci twierdzą, że około 2/3 nowych przypadków przenosi się obecnie drogą kontaktów heteroseksualnych, a wirus coraz częściej rozprzestrzenia się poza tradycyjne grupy ryzyka.

Rospotrebnadzor ostrzega, że ​​jeśli obecne podejście do profilaktyki i leczenia nie ulegnie zmianie, do 2030 r. w Rosji nawet 1 mln 470 tys. osób może być zakażonych wirusem HIV. Według modelu roczna liczba nowych przypadków może wynieść od 31 tys. do 51 tys.

Wojna może pogorszyć sytuację

Niektórzy rosyjscy komentatorzy ostrzegają również przed rozprzestrzenianiem się chorób zakaźnych w rosyjskiej armii. Według nich HIV, wirusowe zapalenie wątroby i gruźlica rozprzestrzeniają się wśród żołnierzy walczących w Ukrainie. Obawiają się, że infekcje rozprzestrzenią się następnie na inne części Rosji.

• Widział na ścianach duże owady. Sąsiedzi zaalarmowali służby ratunkowe

Dostępność leków również stanowi problem. Po rosyjskiej okupacji części obwodów donieckiego i ługańskiego w Ukrainie pacjenci z HIV zmagali się z niedoborem leków ratujących życie. Rosyjskie Ministerstwo Zdrowia nie objęło ich scentralizowanymi zakupami, a niektórym pacjentom wydawano leki nawet po upływie terminu ważności.

Eksperci wskazują również na niewystarczające finansowanie programów profilaktycznych. Wielu zagranicznych darczyńców, którzy wcześniej wspierali profilaktykę HIV w Rosji, opuściło kraj.

Mimo że w 2025 r. w Rosji wykryto 45 tys. nowych przypadków zakażeń wirusem HIV, projekt budżetu państwa na 2027 r. przewiduje dodatkowe środki na leki dla 30 tys. nowych pacjentów.