Odrzucił wiarę, później został zakonnikiem. Kościół wspomina go we wtorek

1. 13 października 2026. Wspomnienie błogosławionego Honorata Koźmińskiego

2. Kim był błogosławiony Honorat Koźmiński?

3. Działalność kapłańska Honorata Koźmińskiego

4. Jakie zgromadzenia założył Honorat Koźmiński?

5. Czego patronem jest bł. Honorat Koźmiński?

Jako młody człowiek stracił wiarę, a po osadzeniu w Cytadeli Warszawskiej ciężko zachorował i przeżył głębokie nawrócenie. Po wyjściu na wolność wstąpił do kapucynów, gdzie przyjął imię Honorat. Z czasem zasłynął jako kaznodzieja, spowiednik i kierownik duchowy, a carskie represje skłoniły go do opracowania nowej formy życia zakonnego.

13 października 2026. Wspomnienie błogosławionego Honorata Koźmińskiego

We wtorek 13 października 2026 roku Kościół katolicki w Polsce obchodzi obowiązkowe wspomnienie bł. Honorata Koźmińskiego, kapucyna i prezbitera. W zakonach franciszkańskich dzień ten ma tę samą rangę, natomiast wspólnoty założone przez duchownego obchodzą święto swojego założyciela. Najwyższą rangę liturgiczną uroczystości nadano w diecezji łowickiej, której bł. Honorat jest głównym patronem.

Wspomnienie wyznaczono na 13 października, choć kapucyn urodził się 16 października 1829 roku, a zmarł 16 grudnia 1916 roku. Z datą 16 października wiąże się jednak jeszcze jedno ważne wydarzenie. Tego dnia w 1988 roku Jan Paweł II ogłosił Honorata Koźmińskiego błogosławionym. Uroczystość odbyła się w dziesiątą rocznicę wyboru Karola Wojtyły na papieża, a do Rzymu przyjechały tysiące pielgrzymów z Polski i emigracji.

Liturgia tego dnia kieruje uwagę na działalność duszpasterską bł. Honorata i jego troskę o ludzi szukających drogi powrotu do wiary. Ma to ścisły związek z jego życiorysem. Jako młody człowiek odszedł od Kościoła, a nawrócenie przeżył po aresztowaniu i ciężkiej chorobie w Cytadeli Warszawskiej. Później zasłynął jako ceniony spowiednik i założyciel licznych zgromadzeń zakonnych, wśród nich wspólnot bezhabitowych, które mogły działać mimo represji ze strony carskich władz.

Kim był błogosławiony Honorat Koźmiński?

Honorat Koźmiński przyszedł na świat 16 października 1829 roku w Białej Podlaskiej jako Florentyn Wacław Jan Stefan Koźmiński, choć rodzina nazywała go Wacławem. Jego ojciec, Stefan, był budowniczym powiatowym.

Syn początkowo zamierzał pójść podobną drogą. Po ukończeniu gimnazjum w Płocku rozpoczął studia na Wydziale Budownictwa warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych. W tym okresie stracił wyniesioną z domu wiarę, porzucił praktyki religijne i otwarcie głosił poglądy ateistyczne.

23 kwietnia 1846 roku niespełna siedemnastoletniego Koźmińskiego aresztowała carska policja. Podejrzewano go o udział w spisku przeciwko władzom rosyjskim, choć zarzutów nigdy mu nie udowodniono. Trafił do X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej, przeznaczonego dla więźniów politycznych.

Za kratami zachorował na tyfus, a jego stan był tak ciężki, że obawiano się o jego życie. Właśnie tam rozpoczęła się jego duchowa przemiana. Później uważał, że powrót do wiary zawdzięcza modlitwie matki oraz opiece Maryi. Według przekazów kapucyńskich wydarzyło się to 15 sierpnia 1846 roku, w uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Wolność odzyskał 27 marca 1847 roku, po jedenastu miesiącach uwięzienia.

Działalność kapłańska Honorata Koźmińskiego

8 grudnia 1848 roku wstąpił do zakonu kapucynów w Warszawie, a 21 grudnia rozpoczął nowicjat w Lubartowie i otrzymał imię Honorat. Chciał służyć jako brat zakonny, jednak przełożeni skierowali go ku kapłaństwu. Święcenia przyjął 27 grudnia 1852 roku. W kolejnych latach wykładał retorykę i teologię, prowadził misje ludowe, głosił kazania w warszawskich kościołach i spowiadał więźniów skazanych na śmierć.

Szczególne uznanie zyskał jako kierownik duchowy. Z jego rad korzystały między innymi bł. Angela Truszkowska, bł. Bolesława Lament i filozof Wincenty Lutosławski.

Po kasacie klasztorów w 1864 roku carskie władze wywiozły kapucyna do Zakroczymia i ograniczyły jego działalność do murów klasztoru. Honorat wykorzystał jednak pozostawioną mu możliwość spowiadania.

Ludzie z ziem polskich, Litwy, Ukrainy i Podola czekali na rozmowę z nim nawet po kilka dni, a właśnie z tych spotkań rodziły się później kolejne wspólnoty zakonne. Zakonnik kierował nimi przez konfesjonał i korespondencję, bez zebrań mogących zwrócić uwagę carskiej policji. W ciągu 28 lat posługi w Zakroczymiu zapisał ponad 60 tys. stron listów, kazań i książek religijnych.

Jakie zgromadzenia założył Honorat Koźmiński?

Bł. Honorat Koźmiński założył 26 zgromadzeń zakonnych, choć w opracowaniach pojawiają się również inne liczby. Część wspólnot zakończyła działalność, część połączyła się z innymi, a niektóre zmieniły z czasem swój status. Według formularza mszalnego 17 zgromadzeń działa do dziś. Należą do nich trzy wspólnoty habitowe: felicjanki, serafitki i kapucynki, a także 14 zgromadzeń bezhabitowych.

Zakony bezhabitowe są najważniejszym dziełem kapucyna. Po kasacie klasztorów przez władze carskie zakonnicy i zakonnice zamienili habit na zwykłe ubrania, mieszkali poza klasztorami i podejmowali normalną pracę.

Nie zrezygnowali jednak ze ślubów ani reguły zakonnej. Uczyli w szkołach, pielęgnowali chorych, pracowali w fabrykach, warsztatach i gospodarstwach, docierając w ten sposób do środowisk zamkniętych dla oficjalnej działalności Kościoła. Około 1889 roku ta ukryta forma życia zakonnego zyskała aprobatę Stolicy Apostolskiej.

Zgromadzenia honorackie prowadziły szkoły, ambulatoria, przytułki, placówki pielęgnacyjne i domy schronienia. Otaczały opieką robotnice fabryczne, młodzież uczącą się rzemiosła, mieszkańców wsi, chorych oraz osoby starsze i samotne.

Zakonnicy żyli i pracowali wśród ludzi, do których kapłan zamknięty pod nadzorem władz nie mógł dotrzeć osobiście. Ten model wyprzedził swoją epokę, dlatego bł. Honorat Koźmiński jest uznawany za prekursora instytutów świeckich, które szerzej rozwinęły się w Kościele dopiero w XX wieku.

Czego patronem jest bł. Honorat Koźmiński?

Honorat Koźmiński jest głównym patronem diecezji łowickiej. Kapucynowi powierzane są również osoby przeżywające kryzys wiary i stojące przed ważnym życiowym wyborem. Ma to bezpośredni związek z jego biografią.

Honorat Koźmiński bywa też nazywany patronem zawierzenia i wytrwałości. Sam mierzył się z więzieniem, chorobą, carskimi represjami i wieloletnimi ograniczeniami w pracy duszpasterskiej. Mimo tych doświadczeń prowadził działalność aż do późnej starości.

Szczególnym miejscem kultu bł. Honorata jest sanktuarium w Nowym Mieście nad Pilicą, urządzone w kościele kapucynów pod wezwaniem św. Kazimierza. W bocznym ołtarzu spoczywają jego relikwie, a w świątyni zachował się oryginalny konfesjonał z 1867 roku, w którym spowiadał wiernych.