"Pseudonegocjacje". Uległość wobec Moskwy jak "strzał w stopę"

Gra dyplomatyczna, której z ramienia USA przewodzą bliscy ludzie Donalda Trumpa, czyli Jared Kushner i Steve Witkoff, nabiera rozpędu. Po rozmowach trójstronnych w Abu Zabi wysłannicy amerykańskiego prezydenta przybyli do Moskwy, gdzie rozmawiali bezpośrednio z Władimirem Putinem. Następnie wsiedli w samolot i prosto z Kremla udali się do Dublina, gdzie rozmawiali z Wołodymyrem Zełenskim i europejskimi przywódcami.

"Im dłużej negocjują kapitulację, tym bardziej Putin eskaluje"

O ostrą ocenę amerykańsko-rosyjskich kontaktów dyplomatycznych i kulis rokowań Wirtualna Polska zapytała byłego szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego oraz byłego dowódcę GROM gen. Romana Polko. Wojskowy wprost krytykuje postawę wysłanników Białego Domu i przestrzega przed naiwnością w stosunkach z Moskwą.

– Krótko mówiąc: im dłużej Kushner i Witkoff negocjują kapitulację Ukrainy, tym bardziej Putin eskaluje swoje żądania. Gdy popatrzymy na ten obrazek z pseudonegocjacji, widzimy dwóch nieprzygotowanych ludzi, którzy nie wiedzą, jak rozmawiać i kompletnie nie znają mentalności sowieckiego człowieka oraz czekisty Putina. Zamiast szukać sprawiedliwego pokoju, Amerykanie uginają się pod Rosją, która gospodarczo ma budżet na poziomie Włoch, i próbują układać rosyjską układankę powrotu do starego ładu politycznego – mówi w rozmowie z Wirtualną Polską gen. Polko.

Wojskowy zwraca uwagę, że brak twardego oporu ze strony dyplomatów z USA powoduje, że Moskwa się nie cofa.

– Jedyny pożytek z tych rozmów jest taki, że dochodzi do wymiany jeńców. To wszystko, na co Rosja się zgadza. Im bardziej Putin jest poważnie traktowany, im bardziej rozwijają się przed nim czerwone dywany, tym bardziej ci negocjatorzy wspierają Putina w takich żądaniach wobec Ukrainy, żeby wyzbyła się terytoriów, których nie jest w stanie zdobyć na polu walki – podkreśla.

– To jest gra prowadzona m.in. po to, aby stała baza wojskowa w Polsce nigdy nie powstała – uważa wojskowy.

– Co więcej, te żądania eskalują do takiego poziomu, że z Polski trzeba by wyprowadzić sojusznicze siły i wrócić pod strefę wpływów sowieckich. Państwo, które przy zapraszaniu obcych wojsk musiałoby pytać o zgodę Rosję, przestałoby być w pełni niepodległe. Żaden niepodległy kraj nie może sobie na to pozwolić – podkreśla były dowódca GROM.

Strategia "krok po kroku" i groźba wyłomu w NATO

Gen. Polko wskazuje na bezwzględną logikę działania Kremla, przypominając, że Rosja konsekwentnie realizuje swoją strategię i robi to krok po kroku.

– Putin działa krok po kroku. Najpierw zabrał Krym, teraz chce zabrać Donbas, a później pójdzie dalej. To jest strategia konsekwentnie realizowana od lat, przed którą ostrzegał śp. prezydent Lech Kaczyński: najpierw Gruzja, potem Ukraina, a później może przyjść kolej na państwa bałtyckie czy Polskę – podkreśla.

Były szef BBN wskazuje przy tym na deklarację samych Rosjan, którzy wprost mówią, że "Rosja jest tam, gdzie stanęła stopa rosyjskiego żołnierza". – Jeżeli zgodzilibyśmy się na jakikolwiek wyłom wobec któregokolwiek z państw Sojuszu – czy to wobec Litwy, Łotwy, Estonii, czy Finlandii – byłby to klasyczny strzał we własną stopę. Wiara w moralność czekisty i w to, że dotrzyma jakiegokolwiek porozumienia, jest zdumiewającą naiwnością – zaznacza gen. Polko.

Powtórka z grudniowego ultimatum z 2021 roku

Niezwykle ważny kontekst dla obecnych wydarzeń nakreśla były ambasador RP na Łotwie i w Armenii Jerzy Marek Nowakowski. Dyplomata przypomina w rozmowie z Wirtualną Polską, że obecne postulaty przekazywane przez Rosjan nie są żadnym nowym pomysłem, lecz niemal kropka w kropkę powielają żądania przedstawione Zachodowi pod koniec 2021 r.

– W gruncie rzeczy Rosjanie powtarzają to, co wysłali Waszyngtonowi i NATO na piśmie w grudniu 2021 r. Wtedy usłyszeli, żeby stuknęli się w głowę. Jeśli po pięciu latach okazuje się, że Amerykanie zaczynają sugerować, że temat jednak istnieje, to samo w sobie jest nieprawdopodobnie niebezpieczne – ocenia Nowakowski.

Warto przypomnieć, czym było rosyjskie ultimatum z grudnia 2021 r. Przed rozpoczęciem inwazji na Ukrainę rosyjskie MSZ opublikowało projekty traktatów z USA i NATO, w których kategorycznie domagało się prawnych gwarancji zaniechania dalszego rozszerzania Sojuszu na wschód (w tym o Ukrainę i Gruzję), wycofania sił i infrastruktury wojskowej ze wszystkich państw, które przystąpiły do NATO po maju 1997 r. (w tym z Polski i krajów bałtyckich) oraz zakazu rozmieszczania broni jądrowej i rakietowej poza terytorium państw założycielskich.

W styczniu 2022 r. Stany Zjednoczone i państwa członkowskie Sojuszu jednomyślnie i stanowczo odrzuciły te postulaty jako godzące w suwerenność niepodległych państw i podważające sens istnienia artykułu 5 Traktatu Waszyngtońskiego.

Europa musi budować "NATO 3.0" i mówić jednym głosem

Gdzie w tym procesie znajduje się Europa i jak powinna odpowiedzieć na próby układania relacji nad jej głowami? Gen. Polko wskazuje, że wykluczenie państw europejskich z rozmów jest celową taktyką zarówno Putina, jak i części polityków w Waszyngtonie.

– Zarówno Putin, jak i Trump są w tej kwestii wyjątkowo jednomyślni: chcieliby wykluczyć Europę z jakichkolwiek rozmów, bo jeśli Europa nie mówi jednym głosem, to wówczas koncert mocarstw może o niej decydować. Europa musi natychmiast wyłonić silną reprezentację z udziałem najważniejszych graczy – Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii, a także Polski – i twardo budować filar europejski w ramach NATO 3.0. Aby jednak Polska była traktowana w tym klubie poważnie, musimy najpierw osiągnąć porozumienie w sprawach bezpieczeństwa wewnątrz własnego kraju. Jeżeli nasi kluczowi politycy nie potrafią ze sobą rozmawiać, nikt na świecie nie będzie traktował naszych postulatów z należytą powagą – podsumowuje gen. Polko w rozmowie z Wirtualną Polską.