Problemy z zębami mogą zwiastować demencję. Naukowcy wskazali szczególnie narażoną grupę
Badanie przeprowadzili naukowcy z Uniwersytetu Tohoku, a jego wyniki opublikowano w listopadzie 2026 roku w "Journal of the American Medical Directors Association". Dane zbierano jednak wcześniej. W 2013 roku uczestnicy w wieku co najmniej 65 lat podali w ankiecie, ile mają własnych zębów. Do 2022 roku demencję rozpoznano u 8247 z nich. Braki w uzębieniu porównano potem z 12 spośród 14 czynników ryzyka demencji wskazanych przez komisję czasopisma "The Lancet".
Takie same braki w uzębieniu, a ryzyko inne
Mężczyźni i kobiety mieli podobnie dużo braków w uzębieniu. Mniej niż 20 własnych zębów miało 49,4 proc. badanych mężczyzn i 47,7 proc. kobiet. Mimo to mężczyźni bez zębów byli o 48 proc. bardziej narażeni na demencję niż rówieśnicy, którzy zachowali co najmniej 20 zębów. U kobiet różnica była mniejsza i wynosiła 27 proc.
ZOBACZ: Demencję powiązano ze światłem dziennym. Czego potrzeba organizmowi?
Naukowcy oszacowali również, jaką część zachorowań można powiązać z utratą zębów, a jaką z czynnikami ryzyka z listy komisji "The Lancet", m.in. objawami depresji, izolacją społeczną, brakiem ruchu, paleniem papierosów czy niskim wykształceniem. Następnie uporządkowali je od największego do najmniejszego udziału. Niepełne uzębienie zajęło w tym zestawieniu:
- u mężczyzn - pierwsze miejsce
- u kobiet - czwarte miejsce, za objawami depresji, izolacją społeczną i brakiem ruchu
- w całej badanej grupie - trzecie miejsce, za objawami depresji i izolacją społeczną
Skąd taka różnica? Badacze przypuszczają, że mężczyźni rzadziej zgłaszają się do dentysty i nie zawsze uzupełniają braki, np. protezami. Znaczenie może mieć również to, że układ odpornościowy kobiet lepiej radzi sobie ze stanami zapalnymi, które towarzyszą chorobom zębów i dziąseł.
Ryzyko rośnie już przy częściowych brakach
W całej badanej grupie ryzyko demencji było wyższe już u osób z częściowymi brakami. W porównaniu z seniorami, którzy mieli co najmniej 20 własnych zębów (dorosły ma ich od 28 do 32), było ono wyższe:
- o 14 proc. przy 10-19 zębach
- o 12 proc. przy 1-9 zębach
- o 27 proc. u osób bez uzębienia
Naukowcy uwzględnili przy tym wiek, płeć i dochody badanych.
ZOBACZ: Ile kroków dziennie robisz? Nowe badanie wskazuje na związek z demencją
Ponieważ braki w uzębieniu dotyczyły prawie co drugiego badanego seniora, nawet niewielki wzrost ryzyka mógł oznaczać wiele zachorowań. - Gdyby w naszym badaniu udało się wyeliminować utratę zębów, można by zapobiec 7,2 proc. przypadków demencji - napisali autorzy w swojej publikacji.
Zęby na liście czynników ryzyka?
Wyniki pokazują związek między niepełnym uzębieniem a demencją, ale nie dowodzą, że zapobieganie utracie zębów zmniejsza ryzyko tej choroby. Naukowcy podsuwają dwa możliwe wyjaśnienia.
Osoby z niepełnym uzębieniem mogą gorzej się odżywiać, a to wiąże się z pogorszeniem funkcji poznawczych. Poza tym zęby traci się zwykle po latach próchnicy lub chorób przyzębia. Towarzyszący im przewlekły stan zapalny może z czasem objąć cały organizm, w tym mózg.
Autorzy badania chcą, żeby stan jamy ustnej uwzględniono w kolejnej edycji raportu komisji "The Lancet", bo w wersji z 2024 roku go zabrakło. Ich zdaniem, żeby jak najdłużej zachować własne zęby, trzeba je codziennie myć pastą z fluorem, regularnie chodzić do dentysty, ograniczyć cukier i nie palić.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.