Burgerinterpellatie over Josaphatsite brengt MR in lastig vaarwater

“Precies een jaar geleden, dag op dag, stonden we hier al op deze tribune om u onze ongerustheid te tonen over het verkavelingsproject op de Josaphat-site,” zo zei Catherine Seigneur in naam van het actiecomité ‘Sauvons la friche Josaphat’. Het comité was met een kleine honderd actievoerders aanwezig in de gemeenteraadszaal.

Begin deze zomer raakte bekend dat de Brusselse regering een nieuw openbaar onderzoek heeft geopend voor het verkavelingsproject. Dat loopt momenteel. De actiegroep is daar niet over te spreken.

Ze vindt het betonneren van het groen gebied ‘irrationeel’ op een moment dat het klimaat zienderogen opwarmt en in een gemeente die al voor meer dan driekwart is volgebouwd. Ze verwijst ook naar de recente oversterfte door de hittegolven van afgelopen zomer. “Het is geen theoretische dreiging meer, maar een tragische realiteit”, zegt Seigneur. "Het bouwproject bedreigt bovendien ook de biodiversiteit die op de site is ontstaan."

Er zijn intussen zo’n zevenduizend mensen die een bezwaarschrift hebben ingediend tegen het project. De actiegroep hoopt op 10.000 bezwaarschriften.

'Op grijs niet op groen'

Maar ook de gemeente Schaarbeek zelf moet een advies afleveren.

Bij het openbaar onderzoek van vorig jaar heeft de gemeente zich onthouden, bij gebrek aan consensus binnen het college. De meerderheid bestaat er uit MR-Les Engagés, PS, Ecolo-Groen en Défi.

Het was dus uitkijken naar de politieke reacties in de gemeenteraad op de burgerinterpellatie.

Die kreeg, weinig verrassend, steun van Ecolo-Groen. Voor gemeenteraadslid Isabelle Durant (Ecolo) moet er op grijs gebouwd worden, en niet op groen. Zij vindt dat ook de natuur een plaats moet kunnen krijgen in de stad.

Ook oppositiepartijen PTB, 1030 Ensemble en Team Fouad Ahidar verzetten zich tegen het project, elk om andere redenen. PTB bijvoorbeeld vindt dat het gewest het terrein nooit aan een privé-promotor had mogen verkopen.

Maar ook Défi is nu tegen. En dat is opmerkelijk. Gemeenteraadslid Bernard Clerfayt (Défi) gaf toe dat hij “het huidige compromis tussen bouwen en het behoud van groen op de site” altijd verdedigd heeft. “Maar er kan pas gebouwd worden”, zegt hij, “als de Brusselse regering met een echt klimaatplan komt. Daarom vinden we dat de gemeente een negatief advies moet geven.” Hij kreeg daarvoor flink applaus in de zaal.

Voor de PS is de strijd tegen de klimaatopwarming belangrijk, maar net zo goed de strijd voor betaalbaar wonen. Dat standpunt is geen verrassing: de PS is altijd een voortrekker geweest van het woonproject op de Josaphatsite.

En dus was het uitkijken naar de reactie van de MR.

Bocht

De lokale MR-afdeling heeft zich in het verleden altijd met hand en tand verzet tegen het bouwen op de Josaphatsite, met de inmiddels overleden Yvan de Beaufort als vaandeldrager. Het was ook onderdeel van de kiescampagne van de lokale MR in oktober 2024.

De vraag is of de MR een bocht aan het voorbereiden is.

Gemeenteraadslid Sadik Köksal (MR) bleef alvast erg op de vlakte. Hij verwees naar de stedenbouwkundige procedures die bezig zijn en “die we moeten respecteren.” Wat hem op een boe-geroep uit de zaal kwam te staan.

De MR zit gewrongen met het dossier. De Brusselse regering, die door de MR wordt geleid heeft immers in het regeerakkoord van februari beslist om de kwestie van de Josaphatsite voor achttien maanden in de koelkast te stoppen. Over andere groengebieden als Donderberg, het Wielsmoeras en het Avijlplateau is wel al de knoop doorgehakt.

Extra spannend

En dus moet de MR kiezen tussen de oude beloftes, en de loyauteit aan het regeerakkoord. Wat het allemaal extra spannend maakt is dat Audrey Henry (MR) staatssecretaris is in die regering voor stedenbouw, en dus mee aan de knoppen zit, maar zelf ook verhinderd burgemeester is van de gemeente, én gemeenteraadslid.

Uiteindelijk is het aan het college om een standpunt in te nemen. Daarin wordt de positie van de MR erg belangrijk. Als de MR zich uitspreekt voor een negatief advies, dan staat de PS plots geïsoleerd. Maar de vraag is of de MR het zo ver zal drijven.

De overlegcommissie is gepland op 12 oktober. Tegen dan zal ook het standpunt van de gemeente bekend zijn.