Sessiz katil: Bir avuç toprak ölümüne neden oldu! Tozunu solumak bile yetiyor, teşhis etmesi ise çok zor

Bahçeyle uğraşmak, toprakla temas etmek ve bitki yetiştirmek; milyonlarca insan için günün stresinden uzaklaşmanın en huzurlu, en masum yollarından biridir. Ancak İngiltere’den gelen sarsıcı bir haber, her bahçe severin evinde bulundurduğu sıradan bir torba kompost toprağının, ölümcül bir tehlikeyi sessizce barındırabileceğini gözler önüne serdi. 82 yaşındaki bir adamın, bahçesindeki zeytin ağacının saksısını değiştirirken kaptığı nadir bir bakteri yüzünden hayatını kaybetmesi, göz ardı edilen büyük bir halk sağlığı riskini acı bir şekilde ortaya koydu.


Haberlerimizi Google’da Takip Edin
Gelişmelerden anında haberdar olun.
Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin
Haberin Devamı
BASİT BİR BAHÇE İŞİYLE BAŞLAYAN TRAJEDİ
West Sussex’in Storrington kasabasında yaşayan 79 yaşındaki Theresa Gilsenan ve 55 yıllık hayat arkadaşı Anthony için her şey sıradan bir yaz günüyle başladı. Emekli bir iş insanı olan Anthony, bahçelerindeki zeytin ağacını yeni bir saksıya dikmek için marketten aldığı kompost toprağını kullandı. Bu işlemden altı gün sonra Anthony’de iştahsızlık ve halsizlik baş gösterdi. Başvurduğu aile hekimi, durumun birkaç gün içinde geçecek basit bir viral enfeksiyon olduğunu söyledi.
Ancak Anthony’nin durumu hızla kötüleşti. İki gün sonraki ikinci doktor randevusunda zatürre teşhisi konuldu ve antibiyotik tedavisine başlandı. Tedaviye rağmen göğsündeki hırıltı artan ve yataktan çıkamayacak kadar bitkin düşen Anthony, sağlık hattının yönlendirmesiyle acil servise kaldırıldı. Bekleme salonunda diğer hastalarla şakalaşacak kadar bilinci açık olan Anthony, sadece birkaç saat içinde çoklu organ yetmezliğine girerek hayata veda etti.
Haberin Devamı
KATİL ZANLISI: KOMPOST TOPRAĞINDAKİ ÖLÜMCÜL BAKTERİ
Aile cenaze hazırlıkları yaparken İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı’ndan (UKHSA) gelen telefon, ölümün arkasındaki şoke edici gerçeği ortaya çıkardı. Hastanede alınan balgam örneğinde, ölümcül bir akciğer enfeksiyonu olan Lejyoner hastalığına yol açan Legionella longbeachae bakterisi tespit edilmişti.
Yetkililer Theresa ile birlikte Anthony’nin ölümünden önceki günlüğünü inceledi. Zeytin ağacının saksısının ölümden 12 gün önce değiştirilmiş olması, bakterinin kuluçka süresiyle birebir örtüşüyordu. Genellikle iyi temizlenmemiş jakuzi veya klima sistemlerindeki su damlacıklarından bulaşan Legionella pneumophila türünün aksine, adını 1980 yılında keşfedildiği Kaliforniya’daki şehirden alan Legionella longbeachae; doğrudan toprakta, kompostta ve saksı karışımlarında yaşıyor.

NEDEN BU KADAR TEHLİKELİ VE TEŞHİSİ ZOR?
University College London’da solunum yolu enfeksiyonları üzerine çalışan Profesör Jeremy Brown, bakterinin akciğer hücrelerini istila ederek öksürük, nefes darlığı ve grip benzeri belirtilere yol açtığını belirtiyor. Bakterinin komposttan akciğerlere tam olarak nasıl ulaştığı kesinleşmese de toprak tozunun solunması en güçlü ihtimal olarak görülüyor.
Haberin Devamı
İstatistikler bu nadir bakterinin ne kadar ölümcül olabildiğini kanıtlıyor:
--İngiltere ve Galler’de 2017-2023 yılları arasında yalnızca 35 Legionella longbeachae vakası rapor edildi, bu hastaların 10’u hayatını kaybetti.
--Bu durum, hastalığın ölüm oranının %28,6 gibi korkutucu bir seviyede olduğunu gösteriyor. Daha yaygın olan su kaynaklı türde ise oran %5,8.
Profesör Brown’a göre en büyük sorun teşhis aşamasında yaşanıyor. Belirtiler sıradan bir zatürreyle aynı olduğu için, doktorların hastanın yakın zamanda toprak veya kompostla temas ettiğini bilmesi ve mikrobiyologlardan özel olarak bu bakteriyi aramalarını istemesi gerekiyor.
Strathclyde Üniversitesi’nden çevre mühendisi Dr. Tara Beattie verilerin kısıtlı olduğunu vurgulayarak pek çok vakanın gözden kaçmış olabileceğine dikkat çekiyor.
Haberin Devamı
HANGİ TOPRAKLAR RİSKLİ VE KİMLER TEHLİKE ALTINDA?
Anthony’nin kullandığı turbasız (peat-free) kompost torbasında yapılan incelemede aynı bakteriye rastlandı; ancak genetik eşleşme birebir aynı çıkmadığı için yetkililer torbanın kesin kaynak olduğunu söylemekten kaçındı.
Yine de araştırmalar, son yıllarda çevre dostu olduğu için daha sık tercih edilen ve ağaç kabuğu, odun lifi ile hindistan cevizi lifi içeren turbasız kompostların daha yüksek risk taşıyabileceğine işaret ediyor.
1994 tarihli bir araştırma ağaç kabuğu ve talaş örneklerinin %80’inde bu bakteriyi bulurken, saf turbada rastlamamıştı. Dr. Beattie ise kendi çalışmalarında her iki kompost türünde de bakteriye rastladığını belirtiyor.
Haberin Devamı
Tehlike yalnızca marketten alınan torbalarla sınırlı değil; bahçe toprağı ve ev yapımı kompostlar da aynı riski taşıyor. Özellikle sıcak havalarda dışarıda bırakılan veya seralarda, bahçe kulübelerinde saklanan nemli torbalar bakterinin hızla çoğalması için ideal ortamı yaratıyor.
Bakteri sağlıklı bireyleri de enfekte edebilse de şu gruplar çok daha yüksek risk altında:
-Bağışıklık sistemi zayıflayan yaşlılar,
-Kalp hastalığı ve diyabet gibi kronik rahatsızlıkları bulunanlar,
-Sigara geçmişi olanlar; 2017’deki bir araştırmaya göre sigara içmiş kişilerin enfeksiyona yakalanma riski hiç içmemişlere kıyasla iki kat daha fazla.

Haberin Devamı
"KOMPOSTUN İNSANI ÖLDÜREBİLECEĞİNE HÂLÂ İNANAMIYORUM"
2017 yılında bir tür kan ve kemik iliği kanseri teşhisi almış olmasına rağmen Anthony oldukça dinç bir yaşam sürüyordu. Saatlerce elektrikli bisiklete biniyor, her gün köpeğini gezdiriyor, arkadaşlarıyla buluşup klasik otomobil fuarlarına ve konserlere gidiyordu.
Eşinin kaybının ardından hayatının en zor dönemini yaşayan Theresa Gilsenan, yaşadıkları ortak kır evinden taşınmak zorunda kalmış. "Bahçe yolundan yürüyüp eve geleceğini bekleyip duruyordum, buna dayanamadım" diyen Theresa, şimdi tüm enerjisini kompost torbalarındaki uyarı etiketlerinin büyütülmesi mücadelesine adamış durumda.
Mevcut torbaların üzerinde yer alan "kullandıktan sonra ellerinizi yıkayın ve tozunu solumayın" uyarılarının neredeyse okunmayacak kadar küçük olduğunu vurgulayan Theresa’ya, bölge milletvekili Andrew Griffith de destek veriyor. Bu girişimlerin ardından Anthony’nin kullandığı kompostu üreten şirket, 2027 yılından itibaren ambalajlarındaki sağlık ve güvenlik uyarılarını daha görünür hale getirmeyi kabul etti.
"Ruh eşimi kaybetmek korkunç bir acı" diyen Theresa, bahçıvanlık tutkunu milyonlarca insanı uyarmaya kararlı: "Kompost gibi masum bir şeyin insanı öldürebileceğine hâlâ inanamıyorum. Tek isteğim, başka kimsenin aynı kaderi paylaşmaması."
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.