آشنایی با احزاب اصلی انتخابات اسرائیل؛ چه کسانی برای قدرت رقابت می‌کنند؟
در آستانه انتخابات پارلمانی اسرائیل، رقابت میان بنیامین نتانیاهو و مخالفانش شدت گرفته است. ۳۸ فهرست نامزدها شامل احزاب مستقل و ائتلاف‌های انتخاباتی ثبت شده‌اند اما رقابت اصلی میان چند حزب با دیدگاه‌های متفاوت درباره امنیت، نقش مذهب در حکومت، سیاست داخلی و مساله فلسطین جریان دارد.
در انتخابات پارلمانی اسرائیل، مخالفت با نتانیاهو لزوما به معنای مخالفت با سیاست‌های امنیتی او نیست. برخی از رقبای نخست‌وزیر کنونی نیز سابقه حضور در دولت‌های راست‌گرا یا فرماندهی ارتش اسرائیل را دارند.
لیکود؛ حزب نتانیاهو و تلاش برای ادامه حضور در قدرت
حزب «لیکود» به رهبری بنیامین نتانیاهو از مهم‌ترین احزاب راست‌گرای اسرائیل است و در دهه‌های گذشته نقش محوری در سیاست این کشور داشته است.
این حزب بر امنیت ملی، مقابله با تهدیدهای منطقه‌ای و حفظ قدرت نظامی اسرائیل تاکید دارد. نتانیاهو نیز مقابله با برنامه هسته‌ای و فعالیت‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی را از محورهای اصلی سیاست خارجی و امنیتی خود قرار داده است.
لیکود برای تشکیل دولت به همکاری با احزاب دیگر نیاز دارد و متحدان اصلی آن در سال‌های اخیر، احزاب راست مذهبی و جریان‌های حریدی بوده‌اند.
این حزب پس از انتخابات سال ۲۰۲۲ با احزاب مذهبی «شاس» و «یهودیت توراتی» و جریان‌های راست‌گرای «قدرت یهودی» به رهبری ایتامار بن‌گویر و «صهیونیسم دینی» به رهبری بتسلئل اسموتریچ ائتلاف کرد. این احزاب از گزینه‌های احتمالی همکاری با نتانیاهو برای تشکیل دولت آینده نیز به شمار می‌روند.
یاشار؛ حزب تازه‌تاسیس فرمانده پیشین ارتش
حزب «یاشار» به رهبری گادی آیزنکوت، رییس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل، یکی از مهم‌ترین رقبای لیکود در انتخابات امسال است.
آیزنکوت که سابقه حضور در کابینه جنگ اسرائیل را دارد، بر تقویت امنیت ملی، بازسازی اعتماد عمومی به نهادهای حکومتی و اصلاح ساختار سیاسی تاکید می‌کند.
حزب او همچنین خواستار تقویت استقلال دستگاه قضایی، کاهش شکاف‌های اجتماعی و گسترش خدمت نظامی یا ملی به بخش‌های مختلف جامعه است.
آیزنکوت با وجود مخالفت با عملکرد دولت نتانیاهو، در مسائل امنیتی از رویکردی سخت‌گیرانه حمایت می‌کند و از چهره‌های میانه‌رو متمایل به راست در سیاست اسرائیل به شمار می‌رود.
«با هم»؛ ائتلاف دو نخست‌وزیر پیشین
فهرست انتخاباتی «با هم» حاصل همکاری نفتالی بنت و یائیر لاپید، دو نخست‌وزیر پیشین اسرائیل است.
بنت که سابقه رهبری احزاب راست‌گرا را دارد، بر تقویت امنیت، اصلاح مدیریت کشور و تقسیم مسئولیت‌های نظامی و اقتصادی میان شهروندان تاکید می‌کند.
لاپید، رهبر حزب «یش عتید»، از جریان میانه سیاست اسرائیل است و بیشتر بر مسائل اقتصادی، تقویت نهادهای دموکراتیک و روابط اسرائیل با متحدان غربی تمرکز دارد.
این دو سیاستمدار پیش‌تر نیز در دولت ائتلافی سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ با یکدیگر همکاری کرده بودند؛ دولتی که پس از پایان دوره طولانی نخست‌وزیری نتانیاهو به قدرت رسید.
قدرت یهودی و صهیونیسم دینی-زهوت؛ جریان راست مذهبی
در سمت راست طیف سیاسی اسرائیل، حزب «قدرت یهودی» به رهبری ایتامار بن‌گویر و فهرست «صهیونیسم دینی-زهوت» به رهبری بتسلئل اسموتریچ و موشه فایگلین حضور دارند.
این جریان‌ها از گسترش شهرک‌سازی در کرانه باختری و اعمال سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تر در قبال فلسطینیان حمایت می‌کنند.
بن‌گویر بر تشدید اقدامات امنیتی و تقویت اختیارات نیروهای انتظامی تاکید دارد. اسموتریچ نیز از مخالفان تشکیل کشور مستقل فلسطین است و از گسترش حاکمیت اسرائیل بر کرانه باختری حمایت می‌کند.
این احزاب از متحدان سیاسی نتانیاهو بوده‌اند، اما بر سر برخی تصمیم‌های امنیتی و توافق‌های مربوط به جنگ غزه نیز با دولت او اختلاف داشته‌اند.
شاس و یهودیت توراتی؛ احزاب مذهبی تاثیرگذار
دو جریان مذهبی «شاس» و «یهودیت توراتی» از نمایندگان اصلی جامعه یهودیان حریدی یا فوق‌ارتدوکس در سیاست اسرائیل هستند.
شاس عمدتا پایگاه اجتماعی خود را در میان یهودیان مذهبی سفاردی و میزراحی دارد و یهودیت توراتی بیشتر نماینده جریان‌های حریدی اشکنازی است.
این احزاب در کنار حفظ آموزش و نهادهای مذهبی، بر حمایت مالی از خانواده‌های مذهبی و معافیت یا ترتیبات ویژه خدمت سربازی برای دانشجویان مدارس دینی تاکید دارند.
اختلاف بر سر خدمت نظامی حریدی‌ها یکی از مسائل مهم سیاست داخلی اسرائیل است و موضع این احزاب می‌تواند بر مذاکرات تشکیل دولت اثر بگذارد.
اسرائیل خانه ما و دموکرات‌ها؛ دو جریان متفاوت در مخالفت با نتانیاهو
حزب «اسرائیل خانه ما» به رهبری آویگدور لیبرمن، از جریان راست سکولار است. این حزب مواضع سخت‌گیرانه‌ای در مسائل امنیتی دارد، اما با افزایش نفوذ احزاب مذهبی بر حکومت و معافیت گسترده حریدی‌ها از خدمت سربازی مخالف است.
در مقابل، حزب «دموکرات‌ها» به رهبری یائیر گولان، معاون پیشین ستاد کل ارتش، از جریان چپ صهیونیستی و حاصل همکاری حزب کارگر و مرتص است.
این حزب بر تقویت دموکراسی، استقلال دستگاه قضایی، حقوق مدنی و مخالفت با گسترش الحاق سرزمین‌های کرانه باختری تاکید دارد.
هر دو حزب از منتقدان نتانیاهو هستند، اما در مسائل اقتصادی، اجتماعی و مذهبی مواضع متفاوتی دارند.
احزاب عرب؛ بازیگرانی خارج از دو بلوک اصلی
شهروندان عرب اسرائیل نیز از طریق احزاب و فهرست‌های مختلف در انتخابات پارلمانی شرکت می‌کنند.
دو فهرست مهم این انتخابات، «فهرست مشترک» و حزب «رعام» به رهبری منصور عباس هستند.
این جریان‌ها بر حقوق شهروندان عرب، مقابله با تبعیض، امنیت اجتماعی، توسعه اقتصادی مناطق عرب‌نشین و مساله فلسطین تمرکز دارند.
رعام در سال ۲۰۲۱ به ائتلاف دولت نفتالی بنت و یائیر لاپید پیوست و نخستین حزب عربی شد که به‌طور رسمی در یک ائتلاف حکومتی اسرائیل مشارکت می‌کرد.
با این حال، همکاری با احزاب عرب همچنان یکی از موضوعات مورد اختلاف در سیاست اسرائیل است و موضع احزاب دیگر در قبال آن می‌تواند بر تشکیل دولت آینده اثر بگذارد.
انتخابات چه تاثیری بر سیاست اسرائیل در قبال ایران دارد؟
مقابله با برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی و تهدیدهای امنیتی مرتبط با تهران، از موضوعاتی است که بخش بزرگی از احزاب اصلی یهودی اسرائیل بر اهمیت آن اتفاق نظر دارند.
با این حال، این احزاب درباره مدیریت روابط با آمریکا، نحوه استفاده از گزینه‌های نظامی، تصمیم‌گیری امنیتی و سیاست منطقه‌ای تفاوت‌هایی دارند.
بنابراین، تغییر نخست‌وزیر اسرائیل لزوما به معنای تغییر اساسی سیاست این کشور در قبال جمهوری اسلامی نخواهد بود؛ هرچند ترکیب دولت آینده می‌تواند بر شیوه اجرای این سیاست‌ها اثر بگذارد.
کدام احزاب دولت بعدی را تشکیل می‌دهند؟
در نظام پارلمانی اسرائیل، هیچ حزبی صرفا با به دست آوردن بیشترین کرسی، تشکیل دولت را تضمین نمی‌کند.
احزاب برای تشکیل یک دولت برخوردار از اکثریت پارلمانی معمولا به حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده از مجموع ۱۲۰ نماینده کنست نیاز دارند.
از این رو، پس از انتخابات، علاوه بر تعداد کرسی‌های هر حزب، تمایل رهبران سیاسی به همکاری با یکدیگر و توافق بر سر سیاست‌های دولت آینده، تعیین‌کننده خواهد بود.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.