Hatay’da toprakla birlikte umut da yeşeriyor

6 Şubat depremlerinin ardından Hatay’da tarımsal üretimi doğayla uyumlu biçimde yeniden kurmak amacıyla başlatılan agroekolojik dönüşüm projesi, üçüncü yılını tamamlamaya yaklaşırken somut sonuçlar veriyor. Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği’nin Aralık 2023’te başlattığı Tarımsal Üretimde Onarıcı Dönüşüm Projesi, üreticilerin kimyasal girdilere bağımlılığını azaltmayı, toprak ve su varlıklarını korumayı ve çiftçi gelirlerini artırmayı amaçlıyor.

Farklı ilçelerden 120 üreticiyle başlayan proje kapsamında çiftçilere agroekoloji, toprak onarımı, su yönetimi, biyolojik mücadele ve doğrudan pazarlama konularında eğitimler verildi. Toprak analizleri yapıldı,  organik gübre ve kompost üretimi gibi uygulamalar desteklendi. Üreticilerin yalnızca tarımsal değil, deprem sonrası psikososyal iyileşme süreçlerine de katkı sunuldu.

KARAKILÇIK YENİDEN YAYGINLAŞIYOR

Projenin dikkat çekici sonuçlarından biri, Hatay’ın yerel buğday çeşidi Karakılçık’ın agroekolojik yöntemlerle yetiştirilmeye başlanması oldu. İlk yıl yalnızca bir üreticinin katıldığı üretim, üçüncü yılda 12 üreticiye ulaştı. Ekim alanı 26 dönümden 100 dönüme yükselirken elde edilen 5 ton ürünün tamamı alıcı buldu.

Ekonomik çıktılar da dikkat çekiyor. Buğday Derneği’nin paylaştığı verilere göre üreticiler, doğrudan pazarlama kanalları sayesinde ürünlerini tüccarlara satışa kıyasla en az iki kat yüksek kazançla değerlendirdi. Kadın kooperatifleriyle kurulan işbirlikleri sayesinde tarımsal ürünler un, bulgur, salça ve nar ekşisi gibi katma değerli ürünlere dönüştürüldü.

Projenin bir diğer kazanımı ise üreticilerin örgütlenmesi oldu. Bugüne kadar 33 çiftçinin katıldığı Hatay Ekolojik Üretim Birliği kuruldu. Birliğin kooperatifleşmesi için çalışmalar devam ediyor. Hatay’daki deneyim, afetlerin ardından iyileşmenin yalnızca fiziksel yeniden yapılanmayla sınırlı olmadığını; toprağın korunması, yerel üretimin güçlenmesi ve dayanışmanın yeniden kurulmasıyla da mümkün olabileceğini gösteriyor.