Veel obstakels voor hulp in Nepal: 'Gaat jaren duren tot alles weer op de rit is'

Na de verwoestende vloedgolf in het grensgebied van Nepal en Tibet is de noodhulp inmiddels op gang gekomen. Maar door de grote schade en het slechte weer is het lastig om getroffen gebieden te bereiken.

Op 26 augustus stortte een deel van een gletsjer bij de berg Langtang Lirung in, waardoor een grote vloedgolf ontstond. Het water stroomde samen met modder en keien via de rivier Lende Khola het dal in en richtte grote schade aan gebouwen en infrastructuur aan.

Volgens de autoriteiten zijn er tot woensdag ruim 1.114 mensen omgekomen bij de ramp. Nog zeker vierduizend mensen zijn vermist, onder wie 592 buitenlanders. Daar zitten ook drie Nederlanders bij. Woensdag werd contact gelegd met een Nederlandse vrouw. Twee andere Nederlanders zijn nog vermist. In de grensregio Tibet zijn 21 doden gevallen en worden zeker 541 mensen vermist.

Het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) schatte onlangs dat de overstroming minstens 2,2 miljoen ton puin heeft achtergelaten. Veel wegen zijn onbegaanbaar en bruggen zijn op sommige plekken te zwaar beschadigd om nog gebruikt te kunnen worden. De Nepalese minister van Financiën Swarnim Wagle zei tegen Reuters dat het herstel van alle schade ruim 4 miljard dollar gaat kosten.

Het Rode Kruis gaat ervan uit dat 93.000 mensen door de overstroming zijn getroffen. Zesduizend huizen zijn zo zwaar beschadigd dat mensen er niet meer in kunnen wonen. Zo'n 50.000 mensen zijn afhankelijk van noodhulp. "Waar we nu druk mee zijn, is in kaart te brengen wat er precies nodig is", zegt Carla Jonkers, hoofd van de afdeling Internationale Noodhulp van de organisatie, tegen NU.nl.

Moeilijk bereikbaar gebied

Volgens Jonkers is het zaak om eerst de belangrijkste spullen het gebied in te brengen, zoals generatoren en waterzuiveringsinstallaties. "De watervoorziening is flink vervuild. Door puin, maar ook dode dieren en personen", zegt ze. "In eerste instantie deel je dan water uit, maar dat is heel duur en ineffectief. Daarna kijk je hoe je constructieve verbeteringen kan treffen."

Het is alleen lastig om die spullen op de juiste plek te krijgen. Uit een analyse van de Nepalese rampenbestrijdingsorganisatie NDRRMA blijkt dat 41 bruggen zijn weggespoeld en vier andere zwaar zijn beschadigd. Daar komt nog bij dat veertien waterkrachtcentrales niet meer werken en communicatielijnen platliggen, waardoor de hulpverlening verder wordt bemoeilijkt.

"We weten zeker dat er 40 kilometer aan wegen zijn beschadigd of verwoest", zegt Jonkers. Door de schade is het getroffen gebied lastig te bereiken voor hulptroepen, zeker met zwaar materiaal. "Er is nu wat materieel", zegt ze. "Er wordt stukje bij beetje meer weg vrijgemaakt." Veel materiaal wordt met helikopters van het Nepalese leger of met drones naar het gebied gebracht.

Daar komt nog bij dat het gebied niet overal veilig is. Zo dreigde een meer in de grensregio te overstromen, waardoor de reddingsacties tijdelijk gestaakt moesten worden. "Die situatie zorgt er wel voor dat je minder snel hulp op gang kan brengen in die gebieden", zegt Tim Busker, onderzoeker op het gebied van natuurrampenbestrijding aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Die bergmeren lopen nu gecontroleerd leeg en de werkzaamheden werden snel weer hervat, maar door de regen blijft de situatie onvoorspelbaar. "De voorspelling is dat dat zo blijft. Dat maakt het instabieler", zegt Busker. Volgens hem kunnen de bergmeren daardoor opnieuw een risico vormen. Daarnaast kan de regen tot nieuwe aardverschuivingen leiden.

Reddingsoperaties blijven lastig

Intussen blijven reddingsteams zoeken naar slachtoffers. Zo zitten er nog 46 medewerkers van energiebedrijf NEA vast in een tunnel van een waterkrachtcentrale. Volgens de directeur van het bedrijf zijn de medewerkers nog in leven, omdat ze eten en drinken bij zich hebben.

Het wordt wel een lange en ingewikkelde operatie, denkt Busker. "Het is risicovol om die tunnels in te gaan. Er ligt veel sediment en er liggen grote rotsblokken tussen", zegt hij. Om de tunnel vrij te maken, zijn graafmachines nodig. Maar door de slecht begaanbare wegen kunnen die moeilijk ter plaatse komen.

Nepal heeft verdere buitenlandse hulp bij de reddingsacties afgeslagen. De veiligheidsdiensten van het land voeren die zelf uit en hebben daarvoor naar eigen zeggen geen extra hulp nodig. Wel vroeg het land om specialistische hulp, zoals bij de identificatie van slachtoffers en het langdurig bewaren van lichamen. Ook bij het redden van de mensen in de tunnels is buitenlandse hulp gevraagd.

De werkzaamheden in het gebied gaan volgens het Rode Kruis nog wel even duren, al is het volgens Jonkers niet mogelijk om te voorspellen hoelang. De internationale noodhulp loopt volgens haar in ieder geval tot augustus 2028, maar ook daarna kunnen lokale hulpdiensten nog bezig zijn met het herstel. "Voor die mensen die daar alles zijn kwijtgeraakt, gaan er jaren overheen voor alles weer op de rit is."

Om een vraag te kunnen stellen dien je in te loggen. Log in of maak binnen 1 minuut jouw gratis account aan.