7 bin mezar taşı ve kitabe belgelendi

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, projenin son durumuna ilişkin bilgi verdi.

Türk-İslam medeniyetinin asırlara uzanan izlerini taşıyan mezar taşları ve kitabeleri, ülke çapında yürüttükleri kapsamlı çalışmayla kayıt altına aldıklarını belirten Ersoy, "2024 yılında hayata geçirdiğimiz Türk-İslam Dönemi Mezar Taşları ve Kitabeleri Ulusal Envanter Projesi kapsamında, 2025'te Tokat, Denizli, İstanbul ve Diyarbakır'da başlattığımız saha çalışmalarını bu yıl 18 ile taşıdık. Bugüne kadar yaklaşık 7 bin eserin belgeleme işlemlerini gerçekleştirdik." ifadelerini kullandı.

Mezar taşları ve kitabelerin yalnızca isim ve tarihlerden ibaret olmadığını aktaran Ersoy, bu eserlerin ait oldukları dönemin sosyal ve kültürel hayatından sanat ve estetik anlayışına kadar çok sayıda alanda önemli bilgiler sunduğuna dikkati çekti.

Her bir mezar taşı ve kitabenin, bir ismin ötesinde yaşadığı dönemin dili, sanatı, inancı, estetik anlayışı ve toplumsal hayatından izler taşıyan tarihi bir belge niteliğinde olduğunu ifade eden Ersoy, şunları kaydetti:

"Hedefimiz, ülkemizin dört bir yanındaki bu eşsiz mirası ortak bir dijital veri tabanında buluşturmak ve zaman içerisinde kapsamlı bir bilimsel külliyata dönüştürmek. Anadolu'nun taş üzerindeki hafızasını bilimsel yöntemlerle kayıt altına alıyor, koruyor ve gelecek kuşaklara aktarıyoruz."

Projenin ilk yılında 4 ilde 859 eser belgelendi

Bakanlıktan projeye ilişkin yapılan açıklamada ise projenin ilk saha uygulamalarının 2025'te akademisyenlerin yürütücülüğünde Tokat, Denizli, İstanbul ve Diyarbakır'da gerçekleştirildiği hatırlatıldı.

Çalışmalar kapsamında, Denizli'nin Acıpayam ilçesindeki Alaattin Mahallesi Mezarlık Alanı'nda 243 şahide, İstanbul'daki Şeyh Mustafa Devati Haziresi'nde 504 şahide, Tokat'taki Mahmutpaşa Camii Haziresi'nde 13 şahide ve Diyarbakır'daki Fatih Paşa Camisi Haziresi'nde 99 mezar taşı tespit edilerek kayıt altına alındı. Böylece projenin ilk uygulama yılında 4 ilde toplam 859 eser belgelendi.

Çalışmalar bu yıl genişletilerek 18 ile taşındı. Saha çalışmaları sonucu veri sistemine bugüne kadar yaklaşık 7 bin eserin belgeleme işlemleri aktarıldı. Çalışmaların yıl sonuna kadar devam etmesi planlanıyor.

Ulusal dijital hafıza oluşturulacak

Projeyle, Türk-İslam dönemine ait mezar taşları ve kitabelerin ülke genelinde tespit edilmesi ve belgelenmesinin yanı sıra elde edilen bütün verilerin ortak bir ulusal veri tabanında bir araya getirilmesi amaçlanıyor.

Kayıt altına alınan eserler, dönem, bölge, malzeme, yazı türü, sanat üslubu ve kitabe özellikleri gibi farklı başlıklarda bilimsel olarak değerlendirilebilecek.

Çalışmaların gelecek yıllarda ülke genelini kapsayacak şekilde sürdürülmesi ve oluşturulan envanterin uzun vadede araştırmacıların yararlanabileceği kapsamlı bir bilimsel külliyata dönüştürülmesi hedefleniyor.