Geologiczna sensacja we włoskich Alpach. Naukowcy spróbują dotrzeć do płaszcza Ziemi

Już wkrótce naukowcy mogą zyskać bezprecedensową szansę na zbadanie płaszcza Ziemi. Wszystko dzięki wyjątkowemu projektowi wiercenia w Alpach włoskich, gdzie skały pochodzące z głębokich warstw planety mogą być dostępne na głębokości zaledwie dwóch kilometrów. Tak bliski kontakt z płaszczem Ziemi to rzadkość, która może przynieść przełomowe odkrycia.
Na zdjęciu miejscowość Alagna Valsesia w dolinie Valsesia w Alpach Pennińskich /Shutterstock
Dwa kilometry do wnętrza planety. Dlaczego akurat włoskie Alpy?
W dolinie Valsesia, położonej w północnych Włoszech, naukowcy przygotowują się do rozpoczęcia unikalnego projektu badawczego. W tym właśnie miejscu, w okolicach miejscowości Vocca, badacze podejrzewają, że już na głębokości około dwóch kilometrów mogą znajdować się skały pochodzące bezpośrednio z płaszcza Ziemi. Zwykle płaszcz ukryty jest znacznie głębiej, pod grubą warstwą skorupy ziemskiej, której średnia grubość na kontynentach wynosi około 35 kilometrów.
To wyjątkowa okazja, ponieważ dotychczas najgłębszy odwiert na lądzie – słynny odwiert Kolski w Rosji – sięgnął 12,3 kilometrów, lecz nie zdołał dotrzeć do płaszcza. Projekt Dive może więc umożliwić naukowcom zbadanie tych niedostępnych dotychczas skał na niespotykanie małej głębokości.
Międzynarodowy wyścig z czasem i poszukiwanie perydotytu
W realizację projektu Dive zaangażowanych jest ponad stu naukowców z różnych krajów. O swoich planach poinformowali oni zarówno środowisko naukowe, jak i mieszkańców regionu – podczas spotkania w miejscowości Varallo we wrześniu. Data rozpoczęcia odwiertów nie została jeszcze ustalona, ale przygotowania są już zaawansowane.
Do czasu rozpoczęcia prac badacze muszą dokładnie zaplanować przebieg projektu oraz potwierdzić, czy pod wybranym obszarem rzeczywiście występuje perydotyt – skała typowa dla płaszcza Ziemi. Jeśli przypuszczenia się potwierdzą, już na głębokości dwóch kilometrów uda się pobrać próbki materiału z wnętrza naszej planety.
Pierwsze sukcesy projektu Dive. Co kryje dolina Ossola?
Projekt Dive już przyniósł pierwsze efekty. W latach 2022–2024 naukowcy wykonali dwa głębokie otwory badawcze w dolinie Ossola, gdzie przeanalizowali różne warstwy geologiczne. Odkryli tam zarówno przekształcone skały osadowe, jak i magmowe pochodzące z głębszych partii skorupy ziemskiej. Wyniki tych badań potwierdzają, że region Alp włoskich kryje w sobie wyjątkowe możliwości dla nauki o Ziemi.
Burzliwa przeszłość Alp wypchnęła głębokie skały na powierzchnię
Dlaczego akurat w Alpach możliwe jest dotarcie do płaszcza Ziemi na tak niewielkiej głębokości? Odpowiedź kryje się w burzliwej historii geologicznej tego regionu. Miliony lat temu, gdy płyty tektoniczne zaczęły się zderzać, doszło do wypiętrzenia ogromnych mas skalnych. W wyniku tych procesów niektóre warstwy, które zwykle znajdują się dziesiątki kilometrów pod powierzchnią, zostały przesunięte ku górze.
W rejonie Balmuccia, na głębokości około jednego kilometra, znajduje się szczególnie gęsta struktura skalna. Jej dokładny skład wciąż pozostaje tajemnicą i to właśnie planowane wiercenia mają pomóc ją rozwikłać.
Nowy rozdział w badaniach nad ewolucją Ziemi
Jeśli projekt zakończy się sukcesem, naukowcy zyskają możliwość bezpośredniego zbadania materiału z płaszcza Ziemi. Takie próbki mogą dostarczyć odpowiedzi na fundamentalne pytania dotyczące budowy naszej planety, jej ewolucji oraz procesów geologicznych zachodzących w jej wnętrzu.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.