The Jerusalem PostIDF confirms vehicle struck in Gaza was used by PIJ terrorists, after claims they were aid workersBollywood HungamaSCOOP: Ajay Devgn and Bhushan Kumar in talks for a big-budget spy thriller; looks at 2028 releaseZDF heuteAktuelle Pressemitteilungen des ZDFFootball ItaliaSerie A | Parma 1-5 Roma: Malen hero with four goals as big names returnANSA SportCalcio: Serie A, Parma-Roma 1-5NOSKlimaattop al een dag uitgelopen en onderhandelingen lijken muurvast te zittenGuardian SportIreland 20-17 South Africa: Nations Championship rugby union – live7sur7“Ma campagne était dans l’impasse”: François Ruffin retire sa candidature à la présidentielleBillboardGorillaz Celebrate Mexico’s ‘Revolutionary Spirit’ at Corona Capital, Bring Out Johnny Marr and TruenoANSAMorta la stilista Raffaella Curiel, 'l'intellettuale della moda'RTP DesportoCeltic goleia antes de visitar o TorreenseStraits Times SportLeeds bare their teeth to batter old foes Chelsea
The Daily Newsstand · Free, Always
Saturday, November 21, 2026

Francja boi się "meksykanizacji". Czy narkotykowe gangi przejmują kontrolę?

Translate

Kartka z prośbą o pomoc trafiła do kobiety, która przyszła kupić haszysz na jednym z osiedli w Marsylii. Podał ją młody sprzedawca. "Jesteśmy przetrzymywani wbrew naszej woli. Potrzebujemy pomocy. Mamy 15 lat" – napisali chłopcy, którzy trafili w ręce narkotykowego gangu. Początkowo sami zgłosili się do przestępczej grupy. Szukali sposobu, by zarobić pieniądze. Szybko jednak znaleźli się w świecie, z którego nie potrafili się wydostać.

To jedna z twarzy francuskiego narkobiznesu: coraz młodsi ludzie werbowani do pilnowania punktów sprzedaży, rozprowadzania narkotyków, a nawet zabijania na zlecenie. Rekrutacja odbywa się także w internecie. Przestępcze grupy coraz sprawniej wykorzystują media społecznościowe, by docierać do nastolatków i wciągać ich w nielegalny biznes.

We Francji coraz częściej mówi się o "meksykanizacji" przestępczości. Marine Le Pen ostrzega przed krajem, w którym narkotykowe organizacje będą rzucać wyzwanie państwu. Jej słowa wywołały reakcję prezydentki Meksyku Claudii Sheinbaum, która uznała, że francuska polityczka jest niedoinformowana i krzywdząco wykorzystuje nazwę jej kraju.

Francja rzeczywiście mierzy się z brutalną eskalacją przemocy związanej z handlem narkotykami. Ale czy jej gangi przypominają meksykańskie kartele? Czy porównanie pomaga zrozumieć skalę problemu, czy raczej zamienia go w polityczne hasło?

Państwo na pozór działa, ale kto naprawdę rządzi?

Wyobraźmy sobie miasto, w którym policja nadal nosi mundury i aresztuje podejrzanych, sędziowie wydają wyroki, a wybory odbywają się regularnie. Instytucje funkcjonują, przynajmniej na pierwszy rzut oka. Jednak na ulicach mieszkańcy wiedzą, że o tym, co wolno, a czego nie wolno, coraz częściej decydują narkotykowe kartele. To właśnie taki obraz kryje się za pojęciem "meksykanizacji".

Sama koncepcja pojawiła się w latach 90., kiedy Meksyk zaczął być przedstawiany jako przykład państwa osłabianego przez korupcję i wpływy organizacji narkotykowych. Z czasem określenie zaczęto stosować także wobec innych krajów, w których przestępczość zorganizowana zdobywała coraz większy wpływ na życie społeczne i instytucje.

We Francji termin zadomowił się w debacie publicznej w ostatnich latach. Jednym z pierwszych, którzy użyli go w tym kontekście, był prokurator Marsylii Nicolas Bessone. W marcu 2024 r. mówił o "meksykanizacji przestępczości", zwracając uwagę na rosnącą brutalność narkotykowych grup. Później określenie podchwycili politycy. W 2024 r. przed "meksykanizacją" francuskich miast ostrzegał między innymi Bruno Retailleau, ówczesny minister spraw wewnętrznych.

Francuskie media opisywały w tym czasie strzelaniny w Marsylii, narkotykowe porachunki, rekordowe konfiskaty kokainy i coraz większą skalę handlu nielegalnymi substancjami. Problem przestał być kojarzony wyłącznie z kilkoma dzielnicami największych miast. Narkobiznes i przemoc związana z jego działalnością stały się tematem ogólnokrajowej debaty.

Le Pen podnosi alarm, Meksyk odpowiada

25 października 2026 r. Marine Le Pen ponownie sięgnęła po alarmistyczne porównanie. Podczas wystąpienia w Orleanie ostrzegła, że nie pozwoli, by Francja "wpadła w meksykanizację z kartelami". Zapowiedziała też zdecydowaną walkę z organizacjami przestępczymi, które – jak mówiła – należałoby traktować jak organizacje terrorystyczne.

Na odpowiedź z Meksyku nie trzeba było długo czekać. Cztery dni później prezydentka Claudia Sheinbaum odniosła się do słów francuskiej polityczki. Uznała ją za "niedoinformowaną" i odwróciła znaczenie użytego przez nią określenia.

– Jest niedoinformowana, ponieważ "meksykanizacja", którą należy promować na całym świecie, to wartości meksykańskiej kultury: uczciwość, miłość, solidarność i braterstwo, których świat tak bardzo dziś potrzebuje – powiedziała Sheinbaum podczas porannej konferencji prasowej.

Spór pokazał, że określenie, które we Francji ma opisywać zagrożenie ze strony narkotykowych organizacji, w Meksyku odbierane jest jako krzywdzący stereotyp. Nie jest to zresztą pierwszy raz, gdy meksykańskie władze protestują przeciwko używaniu tego słowa przez francuskich polityków.

Czy Francja naprawdę przypomina Meksyk?

Nie ma wątpliwości, że francuski problem narkotykowy narasta. Kokaina trafia do Europy między innymi przez porty w Antwerpii, Rotterdamie i Hawrze. Francuskie służby zwracają uwagę na zmieniające się trasy przemytu, wykorzystywanie kolejnych portów i infiltrację infrastruktury logistycznej. Narkotyki docierają również drogą lotniczą, między innymi przez terytoria zamorskie Francji.

W wielu miastach dochodzi do walk o punkty sprzedaży, porachunków między grupami przestępczymi i zabójstw na zlecenie. Coraz częściej ofiarami przemocy stają się także osoby postronne. Nie oznacza to jednak automatycznie, że francuskie gangi mają taką samą strukturę, siłę i możliwości jak meksykańskie kartele.

Na tę różnicę zwraca uwagę ekonomistka i ekspertka od organizacji przestępczych Clotilde Champeyrache. Jej zdaniem samo porównanie skali przemocy nie wystarcza, by mówić o "meksykanizacji" Francji. W Meksyku liczba zgonów związanych z narkobiznesem jest szacowana na około 30 tys. rocznie. We Francji liczba ofiar porachunków związanych z handlem narkotykami jest znacznie niższa – ekspertka przywołuje w tym kontekście około 300 przypadków.

– Na szczęście jesteśmy od tego bardzo daleko. W Meksyku jesteśmy w zupełnie innej lidze – podkreśla Champeyrache.

Ekspertka rozróżnia też kartele i mafie. Te pierwsze, jak tłumaczy, stosują skrajnie brutalną i często niekontrolowaną przemoc. Ich ofiarami padają nie tylko członkowie konkurencyjnych grup, ale również cywile, sędziowie czy dziennikarze. Terror ma służyć podporządkowaniu sobie ludności i przejęciu kontroli nad terytorium.

Mafie działają często inaczej. Starają się zdobywać wpływy poprzez zależności ekonomiczne, korupcję i społeczną akceptację. Mogą zapewniać mieszkańcom pomoc lub pracę, a przemoc stosują w sposób bardziej selektywny, tak by nie prowokować nadmiernej reakcji państwa i nie utrudniać własnej działalności.

Champeyrache zwraca uwagę, że do przejmowania wpływów przez organizacje przestępcze dochodzi zwykle stopniowo. Sprzyjają temu słabość instytucji, ubóstwo i korupcja. Dla części mieszkańców współpraca z handlarzami narkotyków może stać się sposobem na zarobek, a ogromne pieniądze krążące w nielegalnym obrocie zwiększają pokusę korupcji.

– Nie ma nielegalnego rynku, czy to narkotyków, czy czegokolwiek innego, bez korupcji – zauważa ekspertka. Jej zdaniem korupcja istnieje również we Francji, ale skala tego zjawiska nie pozwala jeszcze mówić o przejęciu państwa przez organizacje przestępcze.

To właśnie tutaj przebiega najważniejsza granica między francuską rzeczywistością a obrazem Meksyku. Francja ma poważny problem z narkobiznesem, przemocą i korupcją. Nie oznacza to jednak, że państwo utraciło kontrolę nad instytucjami i terytorium. "Meksykanizacja" może więc być ostrzeżeniem przed kierunkiem, w którym Francja nie chce podążać. Używana bez zastrzeżeń staje się jednak politycznym skrótem, który zaciera różnice między odmiennymi systemami przestępczymi.

View the original on Wirtualna Polska →

KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.