Europeanen houden steeds meer cash in huis, maar gebruiken het steeds minder

De totale waarde van al het contante geld in de eurozone is tussen 2016 en 2026 van 1 biljoen tot 1,6 biljoen euro gestegen, meldt de Europese Centrale Bank (ECB). Er zijn nu ruim 31 miljard biljetten in omloop.

Het biljet van 50 euro is het populairst, gevolgd door dat van 100 euro. ECB-hoofdeconoom Philip Lane vertelde op een jaarlijkse internationale conferentie in Ierland, waar wetenschappers en politici debatteren, dat de totale voorraad contant geld groeit, ook al wordt er per transactie steeds minder mee betaald.

Volgens economen is de groei het gevolg van angst voor oorlog, cyberaanvallen en natuurrampen. In 2025 adviseerde de EU haar burgers al om voor 72 uur voedsel, water en andere basisbenodigdheden achter de hand te houden, mede met het oog op aanvallen en rampen zoals de bosbranden die deze zomer in Frankrijk en Spanje woedden.

In Nederland, maar ook in Duitsland, Oostenrijk, Finland en Zweden wordt aangeraden om 70 tot 100 euro aan contant geld in huis te houden om essentiële zaken te kunnen betalen voor het geval dat pinnen of internetbankieren uitvalt. Lane wees ook op de noodzaak van wetgeving die ervoor zorgt dat in elke EU-staat geldautomaten blijven staan, omdat fysiek geld nodig blijft.

In Nederland mag je sinds begin 2026 bij winkeliers niet meer dan 3.000 euro cash afrekenen, om criminaliteit tegen te gaan. Onder dat bedrag blijft contant geld juist beschermd: er komt een wet die winkels verplicht om cash te accepteren, op een paar logische uitzonderingen na.

'Cash is inclusie'

Olive McCarthy, hoogleraar aan University College Cork, waarschuwde tijdens de MacGill-conferentie voor een "use it or lose it-probleem". Als mensen alleen in het geval van een crisis naar contant geld grijpen, maar er verder niets mee doen, kan het lastig worden om er dan nog verstandig mee om te gaan. Ze benadrukte dat cash vooral belangrijk blijft voor kwetsbare groepen.

McCarthy noemde contant geld inclusief, omdat het bij uitstek bruikbaar is voor ouderen en slachtoffers van huiselijk geweld die vaak afhankelijk zijn van cash als hun partner hun uitgaven controleert. Ook zou cash kinderen helpen om te gaan met geld.

Elise volgt het economische nieuws. Ze schrijft over supermarkten, winkels, webshops, vrije tijd en toerisme. Ze volgt de detailhandel en e-commerce op de voet. Tips of vragen? Mail naar elise@nu.nl