"The New York Times": Duńczycy oszaleli na punkcie kanapek z serem

Interia współpracuje z czołowymi redakcjami na świecie. W naszym cotygodniowym, piątkowym cyklu "Interia bliżej świata" publikujemy najciekawsze teksty najważniejszych zagranicznych gazet. Założony w 1851 r. "The New York Times" to jeden z najbardziej opiniotwórczych dzienników na świecie. Jego redakcja od lat relacjonuje i komentuje najważniejsze wydarzenia na świecie z takich obszarów jak: polityka, gospodarka, nauka i kultura. Dziennikarze "The New York Times" zdobyli ponad 140 nagród Pulitzera.

Kopenhaga słynie z nowatorskiej gastronomii i wyszukanych dań. Jednak obecnie jej największym kulinarnym hitem jest coś banalnie prostego: chleb, masło i twardy ser. Najlepsze piekarnie w mieście toczą zaciętą rywalizację o to, która z nich zaserwuje najlepszą wersję tej przekąski.

Mowa o bolle med ost (bułka z serem), ale wielu skraca tę nazwę do BMO; skrót ten trafił w tym roku do największego duńskiego słownika.

Kanapka często podawana w wersji otwartej (bez górnej kromki chleba) jest prostsza niż smørrebrød i stanowi dowód na to, jak wysublimowane może być to, co proste.

To zwrot o 180 stopni względem najbardziej znanej duńskiej kuchni, która w ciągu ostatnich dwóch dekad wykorzystywała fermentację, produkty zbierane w naturze i dopieszczane pęsetą do perfekcji.

Bułka z serem hitem kulinarnym w Danii

BMO stało się wizytówką najlepszych piekarzy w Kopenhadze. Z wypieku na wypiek eksperymentują z pieczywem, serem, a nawet - tak, zgadza się - z masłem, dążąc do tego, by wyróżnić się w mieście, które ma obsesję na punkcie subtelnej perfekcji.

BMO trudno zepsuć, ale doprowadzenie go do perfekcji graniczy z cudem.

- Przy BMO nie da się ściemniać - mówi Anne-Sophie Lahme, duńska badaczka trendów w gastronomii. - Tu nie ma miejsca na udawanie. To po prostu musi być naprawdę dobre.

Duńczycy sięgają po BMO niemal o każdej porze - po treningu w klubie biegowym, przed randką, w przerwach między spotkaniami. To sycąca przekąska, która nie jest wcale droga. W wielu najlepszych piekarniach kosztuje około 45 koron duńskich (około 26,30 zł), czyli tyle samo, co inne wypieki.

Teraz, za sprawą całej armii influencerów, BMO trafiło na listę obowiązkowych rzeczy do spróbowania w Kopenhadze, obok bułeczki z kardamonem i cynamonki.

A tam, gdzie jest szum, pojawia się też optymalizacja.

Szaleństwo w Kopenhadze. Na bułkach z serem można zarobić krocie

Dwaj bracia napisali książkę kucharską z 25 przepisami na BMO. W czerwcu Burger King wypuścił własne "Gourmet BMO", choć tym razem litera "B" oznaczała burgera.

Z kolei najwięksi zapaleńcy prowadzą profile na Instagramie, na których dokumentują swoje poszukiwania ideału. Twórcy jednego z najpopularniejszych profili - małżeństwo matematyków - spędzili miesiące na dopracowywaniu algorytmu, który pozwalałby na rzetelne porównanie dostępnych opcji.

W lipcu do gry dołączył duński dziennik "Politiken", który opublikował ranking 50 najlepszych BMO w mieście.

- W ten sposób mieszkańcy Kopenhagi poznają jakość danej piekarni - powiedział David Dyrholm, krytyk kulinarny, który był pomysłodawcą tego zestawienia. Zaproponował go w formie żartu, ale - na jego szczęście - redaktor naczelny zachwycił się pomysłem, a sam Dyrholm był zaskoczony bogactwem wyboru.

- Codziennie sprzedaje się ich tysiące - powiedział. - Zarabia się na tym mnóstwo pieniędzy. Dlaczego więc nie potraktować tego poważnie?

Ostatecznie zjadł około 65 bolle med ost, co kosztowało go ponad 2000 koron (około 1166,34 zł).

Ponieważ w Danii chleb to nie tylko chleb, po drodze nasuwało mu się wiele pytań: jakiego typu mąki używa dana piekarnia? Czy mielą ją sami? Jak długo trwa fermentacja? Czy przed pieczeniem obtaczają bułkę w ziarnach, czy może w mące kukurydzianej?

A co z serem? Czy to uwielbiany duński ser krowi Gammel Knas? A może comté? Czy ser powinien być krojony wcześniej, czy dopiero na zamówienie? I wreszcie masło - solone? Palone? A może ubijane?

- Lubię zagłębiać się w te sprawy - powiedział Dyrholm, nieco zawstydzony.

Cały kraj oszalał na punkcie bolle med ost

Nowa fala BMO pojawiła się po raz pierwszy kilka lat temu po szczycie pandemii, wraz z modą na pieczenie chleba w domu. Znajomi przekazywali sobie zakwas chlebowy, a nowe piekarnie otwierały się na każdej ulicy.

W którymś momencie narodził się ten skrót, który szybko zaczął budzić skrajne emocje. Dla sceptyków nazwa trąci gentryfikacją - strojeniem uwielbianej, domowej przekąski w zbędne ozdóbki. - To dosłownie tylko bułka z masłem i plasterkiem sera - mówi Nina Bauer, duńska historyczka kulinarna.

Claus Meyer, tytan duńskiej sceny kulinarnej i współwłaściciel Meyers Bageri, stwierdził, że nie wyobraża sobie wejść do piekarni i poprosić o "BMO".

Thomas Spelling, właściciel mikropiekarni Rondo, niemal zadrżał na samą myśl o tym. - Sam nigdy bym tego nie powiedział - stwierdził. Nie ma jednak nic przeciwko temu, by klienci nazywali ten produkt, jak chcą.

- "Bolle med ost" jest bez wątpienia najlepiej sprzedającym się produktem w Rondo - dodał. Nigdy nie wycofałby go z oferty. - To byłoby jak otwarcie baru bez piwa z beczki - stwierdził.

BMO to także bestseller w sieci Hart, która ma 13 lokali w całej Kopenhadze i sprzedaje około 30 tysięcy tych bułek miesięcznie. - To już osobna kategoria sama w sobie - mówi Talia Richard-Carvajal, dyrektor kreatywna sieci.

Jak podkreśla, sieć wciąż udoskonala recepturę: przetestowano tuziny serów, by znaleźć ten idealny, oraz dopracowywano ciasto w poszukiwaniu chrupiącej skórki, łamiącej się niczym "odłamki szkła".

Ser Gammel Knas niemal sam w sobie opowiada historię tego trendu. Popularność BMO urosła do tego stopnia, że zapasy Gammel Knas zaczęły się wyczerpywać w okolicach 2024 roku. Duńskie gazety pisały o "serowym kryzysie", a klienci ruszyli do sklepów.

Ser Gammel Knas musi dojrzewać ponad 24 miesiące, aby wykształcić charakterystyczne, chrupiące kryształki białka. Tymczasem powstawały kolejne piekarnie, które domagały się coraz większych dostaw. Sofie Biltoft-Riis, dyrektorka firmy Arla Unika produkującej ten ser, spędzała całe miesiące na spotkaniach poświęconych temu, jak poradzić sobie z tym gwałtownym wybuchem popularności BMO.

- Mój telefon dzwonił dzień i noc - powiedziała. - Cały kraj dosłownie oszalał.

Jak jeść BMO?

Kopenhaga być może osiąga już punkt nasycenia modą na BMO. Przekąska pozostaje jednak absolutnym bestsellerem w każdej cenionej piekarni. Choć nie budzi już takiego rozgłosu, stała się nieodłącznym elementem tkanki miasta.

A mieszkańcy do perfekcji opanowali sam sposób ich jedzenia. Choć bolle med ost da się spłaszczyć i pochłonąć w biegu jedną ręką, nikt tego nie robi. A przynajmniej żaden szanujący się Kopenhażanin.

Przekonałam się o tym na własnej skórze. Pochodzę z Nowego Jorku. Potrafię pochłonąć kawałek pizzy w zaledwie minutę. Przy pierwszych kilku BMO złożyłam więc dwie połówki w jedną kanapkę i zjadłam je szybko i sprawnie obiema rękami. - To metoda "na burgera" - powiedział Dyrholm, krytyk z "Politiken".

Dwie znajome wyjaśniły mi, jak to powinno wyglądać. - To po prostu super, super ważne, żeby jeść to w ten sposób - powiedziała Emma Toft Kromann, trzymając jedną połówkę.

- Jeśli widzisz kogoś, kto je BMO jak burgera, to wiesz, że nie jest stąd - dodała Ophelia Ernland.

Bolle med ost to przekąska o godzinie 11 w mieście zawieszonym między zgiełkiem a "hygge". To mała przyjemność, coś, czym warto się delektować, nawet w biegu, nawet jeśli to tylko chleb, masło i ser.

Autorka: Amelia Nierenberg

Artykuł został w oryginale opublikowany na łamach "The New York Times".