İnternet alışverişinde yeni tuzak: Boş kutu

Önce okurum R.A.’nın sorusu:“İnternetten 2 bin 500 liraya bir spor ayakkabı sipariş ettim. Kargo elime ulaştı, açtım ama kutu boştu! Satıcıya e-posta yazdım, telefonla aradım, kimseden ses çıkmadı. Ne paramı, ne ayakkabıyı verdiler. Mağdurum, hakkımı nasıl arayabilirim?”

Parayı peşin ödüyorsunuz, günler sonra kargo kapınıza geliyor. Paketi açıyorsunuz ama içinden ürün çıkmıyor. Boş. Üstelik bu, tek seferlik bir “kargo hatası” değil. Aynı yöntemle binlerce vatandaş mağdur ediliyor. Bu yolla dolandırılanlarla ilgili savcılıklar sürekli operasyon yapıyor. Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı, 14 Nisan’da operasyon yapmıştı. Sosyal medya hesapları ve sahte siteler üzerinden ürün, kapora, kargo ve iade bahanesiyle para toplayan şebekeye yönelik operasyonda şüphelilerin hesaplarında yaklaşık 200 milyon liralık suç kaynaklı işlem hacmi tespit edilmişti. Üstelik bu rakam yalnızca tek bir ildeki soruşturmaya ait.

Haberin Devamı

EN ÇOK AYAKKABI

Ticaret Bakanlığı’nın ilk altı aya ait verileri de tablonun ciddiyetini gösteriyor. Tüketici Hakem Heyetleri’ne toplam 8.5 milyar TL tutarında 481 bin 613 başvuru yapıldı. Şikâyetlerde ilk sırayı yüzde 18’le ayakkabı, kıyafet ve tekstil ürünleri aldı. Başvuruların yüzde 76:7’si ise e-Devlet (TÜBİS) üzerinden, dijital ortamda yapıldı.

HAK ARAMA REHBERİ

Peki, elinde boş kutuyla kalan okurumuz R.A ve aynı durumdaki mağdur tüketiciler ne yapmalı? İşte adım adım boş kutu dolandırıcılığı hak arama rehberi...

1. BOŞ KUTUYU SAKLAYIN

İlk iş, elinizdeki tüm fiziki ve dijital delilleri korumak. Sipariş onayı, ödeme dekontu veya kart ekstresi, ilanın ekran görüntüsü ve satıcıyla yazışmalar silinmemeli. Kutu, kargo etiketi ve ambalaj saklanmalı; açılış anı fotoğraflanmalı, mümkünse videoya alınmalı. Kargo görevlisi yanındayken durum fark edildiyse hemen “Hasar / Durum Tespit Tutanağı” düzenlettirilmeli. Bu tutanak süreçteki en güçlü kozunuz olur.

2. HAKEM HEYETİNE GİDİN

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre satıcı edimini hiç yerine getirmediyse ya da ayıplı mal teslim ettiyse, bedelin iadesini isteme hakkınız doğar. 2026 yılı parasal sınırı 186.000 TL. Bu tutarın altındaki uyuşmazlıklarda İl veya İlçe Tüketici Hakem Heyetleri’ne başvuru zorunludur ve kararlar bağlayıcıdır. R.A., e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi’ne (TÜBİS) girerek evinden, ücretsiz başvuru yapabilir. Satıcıya ulaşılamaması ya da e-postalara yanıt verilmemesi hakkınızı ortadan kaldırmaz. Karar lehinize çıkar, satıcı ödemezse icra takibi başlatılabilir.

Haberin Devamı

3. HARCAMA İTİRAZI YAPIN

Ödemeyi kredi veya banka kartıyla yaptıysanız vakit kaybetmeden bankanıza başvurun. Visa ve Mastercard kuralları gereği “sipariş edilen malın teslim edilmemesi veya eksik teslim edilmesi” gerekçesiyle harcama itirazı yapılabilir. Başvuruya sipariş özeti ile fatura veya dekont eklenmeli. Banka satıcıdan teslimat belgesi isteyecektir. Satıcı, boş kutu göndermediğini ya da teslimatı usulüne uygun yaptığını ispatlayamazsa tutar kartınıza iade edilir. Ödemeyi havale/EFT ile yaptıysanız bankayı hemen arayıp dolandırıcılık şüphesini bildirin ve transferin iptalini veya geri çağrılmasını talep edin.

4. SAVCILIĞA GİDİN

Bu fiil, TCK’nın 157 ve 158. maddelerinde düzenlenen “nitelikli dolandırıcılık” suçunu (bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık) oluşturur. R.A., savcılığa, Siber Suçlarla Mücadele Şubesi’ne ya da en yakın polis veya jandarma karakoluna başvurabilir. Dilekçede satıcının verdiği IBAN, banka hesap bilgileri, web sitesi adresi ve telefon numaraları açıkça yazılmalı. Şüphelinin gerçek kimliğini bilmemeniz de şikâyete engel değildir, hesap sahiplerini ve IP kayıtlarını adli makamlar tespit eder.

Haberin Devamı

5. İKİNCİ TUZAĞA DÜŞMEYİN: ‘İADE’ VAADİNE KANMAYIN

Dolandırıcılar mağdurların çaresizliğini de kullanıyor. İnternette ve sosyal medyada “Kaptırdığınız paranızı geri alıyoruz” ya da “Tüketici iade merkezi” gibi sahte unvanlarla ikinci bir tuzak kuruluyor. “Dosya masrafı”, “avukatlık ücreti” veya “sistem bedeli” adıyla yeniden para isteyenlere asla inanmayın. Banka şifrenizi, kartınızın son kullanma tarihini ve telefonunuza gelen SMS onay kodlarını kimseyle paylaşmayın.