CIA geeft rond herdenking 9/11 topgeheime waarschuwingen over Bin Laden vrij
De CIA heeft bij de 25ste herdenking van de aanslagen van 9/11 topgeheime documenten vrijgegeven waarin geschetst wordt wat de Amerikaanse president in de loop der jaren te horen kreeg over de dreiging van Al-Qaida. Grote onthullingen levert dat niet op, maar de documenten schetsen wel het crescendo aan waarschuwingen dat veiligheidsdiensten lieten horen in aanloop naar de aanslagen.
Het gaat om 71 PDB's, de president's daily brief die de Amerikaanse president elke ochtend op zijn bureau vindt met rijp en groen een overzicht van de meeste relevante ontwikkelingen in de wereld, inclusief bedreigingen tegen Amerikanen.
Vanwege die gevoelige inhoud blijven PDB's vaak jarenlang topgeheim. Deze reeks(opent in nieuw venster) van 101 pagina's is volgens de CIA dan ook de grootste hoeveelheid die ooit tegelijk is vrijgegeven. Wel zijn er nog gevoelige stukken zwartgelakt, bijvoorbeeld om de identiteit van bronnen te beschermen.
De eerste memo waarin Al-Qaida-leider Osama bin Laden wordt genoemd, stamt uit februari 1998. President Clinton kreeg toen te lezen dat de terreurleider "van plan is niet nader genoemde, commercieel beschikbare chemische, biologische en nucleaire middelen te kopen". Er wordt gewaarschuwd dat Bin Laden beschikt over een "financieel imperium dat dit streven ondersteunt".
Het is het begin van een litanie aan mogelijke dreigingen van de terreurorganisatie: VX-zenuwgas, waterstofcyanide, ricine, fosgeen, kapingen, ontvoeringen, bomaanslagen, gif in het drinkwater en schimmels op landbouwgewassen.
De CIA-experts merken meteen op dat de aanslagen uit 1998, op Amerikaanse ambassades in Afrika, erop wijzen dat Bin Laden graag groots toeslaat en vaak tegelijkertijd op meerdere plekken. Bij die gelijktijdige bomexplosies in Dar-es-Salaam en Nairobi kwamen 220 mensen om.
Ook wordt keer op keer benadrukt dat Al-Qaida een volhardende organisatie is: tegenslagen als arrestaties van topfiguren kunnen worden opgevangen en uitstel van aanslagen hoeft zeker geen afstel te betekenen. Al met al wordt Bin Laden zo in september 1998 al "de belangrijkste dreiging" genoemd voor Amerikanen in de VS en Europa.
Vliegtuigkapingen en wolkenkrabbers
Telkens weer wordt ook Bin Ladens ambitie onderstreept om "de strijd naar Amerika te brengen". Hij neemt geen genoegen met aanvallen tegen Amerikaanse burgers of militairen in het buitenland, hij wil de Amerikanen thuis raken. Doelwit zouden symbolische plekken kunnen zijn, zoals het FBI-hoofdkantoor of het Vrijheidsbeeld, of drukbezochte plekken als winkelcentra, luchthavens of wolkenkrabbers.
Achteraf gezien werpen de aanslagen zo soms hun schaduw vooruit in de verslagen. In 1998 wordt er al gerept dat de groep "een vliegtuig vol explosieven wil laten neerstorten in een Amerikaanse stad".
Meerdere keren wordt opgemerkt dat er aanwijzingen zijn dat Al-Qaida een vliegtuigkaping voorbereidt, maar niemand voorziet nog dat de daders de toestellen als vliegende bommen willen inzetten; het vermoeden is dat men gijzelaars tegen opgepakte medestanders wil ruilen. Opmerkelijk, concludeert de samensteller van deze PDB nog, omdat Al-Qaida nooit eerder kapingen uitvoerde.
In de nasleep van de zelfmoordaanval op marineschip USS Cole in Jemen, waarbij zeventien opvarenden omkwamen, neemt vanaf oktober 2000 de urgentie verder toe. Vanaf januari 2001 kreeg de nieuwe president Bush meerdere keren per maand te horen over Bin Laden of Al-Qaida, al zijn niet al die PDB's vrijgegeven.
Precies twee maanden voor 9/11 krijgt hij nog een lijst van drie kantjes met plekken waar terroristen kunnen toeslaan: Saudi-Arabië, Israël, West-Europa, Maleisië, Chili, Egypte... De VS zelf wordt een maand later concreet als doelwit genoemd in een memo genaamd "Bin Laden vastberaden om toe te slaan in VS".
De tekst daarvan werd eerder al eens vrijgegeven toen er na de aanslagen geruchten waren dat de regering-Bush 9/11 had kunnen voorzien. Veiligheidsadviseur Condoleezza Rice benadrukte toen al dat het vooral om een historisch overzicht ging, alhoewel er ook werd gesproken over "verdachte activiteiten die verband lijken te houden met voorbereidingen van kapingen".
9/12
Het laatste document uit de collectie stamt van 12 september 2001. Terwijl de rook nog optrekt in Washington en New York biedt het president Bush een overzicht van alle aanwijzingen dat Bin Laden achter de aanslagen zat. Zo blijkt een bron twee dagen eerder te hebben gemeld dat Bin Laden de Afghaanse hoofdstad Kabul heeft verruild voor Kandahar, omdat er "iets stond te gebeuren".
Het zou nog tot mei 2011 duren totdat Amerikaanse commando's Bin Laden doodden bij een aanval. De rechtszaak tegen het zelfverklaarde brein achter 9/11, Khalid Sheikh Mohammed, moet juni 2028 beginnen.
Zo beleefde de VS gisteren de 9/11-herdenking:
Rechter laat 'afgedwongen' bekentenis vermoedelijk 9/11-brein niet toe als bewijs
25 jaar na de aanslagen van 9/11 zet Trump het mes in terreurbestrijding
Kwart eeuw na 9/11 wordt ook stilgestaan bij de 'ruim 9000' latere slachtoffers
VS wil met een 'antikartelcoalitie' militaire operaties in Latijns-Amerika
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.