اختلال GPS در ایران؛ از کاهش درآمد رانندگان تا دشواری کار صیادان

اختلال در سامانه موقعیت‌یاب جهانی (GPS) فعالیت تاکسی‌های اینترنتی، پیک‌ها و صیادان را در ایران مختل کرده است.رانندگان تاکسی‌های اینترنتی می‌گویند اختلال GPS گاهی محل حضور آن‌ها یا مسافر را روی نقشه اشتباه نشان می‌دهد. در نتیجه، برای پیدا کردن مسافر بارها تماس می‌گیرند و نشانی را می‌پرسند یا از رهگذران کمک می‌خواهند. شرکت‌های حمل‌ونقل نیز از افزایش لغو سفرها، تاخیر در تحویل سفارش‌ها و بالا رفتن هزینه‌ها خبر داده‌اند.

اختلال GPS پیش از جنگ ۱۲روزه خرداد ۱۴۰۴ هم سابقه داشت، اما پس از آن شدت گرفت و بیش از یک سال است که ادامه دارد. وزارت ارتباطات گفته است این اختلال‌ها به‌دلیل ملاحظات امنیتی و احتمال حضور پهپادها اعمال شده‌اند. وزیر ارتباطات در مرداد ۱۴۰۴ گفته بود این وضعیت به کسب‌وکارهای وابسته به موقعیت‌یابی آسیب زده است.

تپسی به روزنامه شرق گفته است در جریان جنگ اخیر، لغو سفر از سوی رانندگان ۲.۵ برابر و از سوی مسافران دو برابر شد. فعالیت رانندگان ۳۰ درصد کاهش یافت و نرخ پذیرش موفق درخواست سفر به یک‌سوم دوره پیش از جنگ رسید. این شرکت تاکید کرده است که تعطیلی مدارس، دانشگاه‌ها و اداره‌ها و کاهش عمومی رفت‌وآمد نیز در این تغییرات نقش داشته و نمی‌توان همه آن‌ها را به اختلال GPS نسبت داد.

در خدمات ارسال کالا نیز بر اساس داده‌های الوپیک در یکی از دوره‌های اختلال در مهر ۱۴۰۵، سهم درخواست‌های به‌موقع حدود دو درصد کاهش یافت، میانگین زمان تحویل نزدیک به دو دقیقه افزایش پیدا کرد و لغو درخواست‌ها یک درصد بیشتر شد.

اختلال موقعیت‌یابی در دریا نیز کشتی‌ها را روی نقشه در موقعیت‌های نادرست نشان داده است. صیادان جنوب هم می‌گویند این وضعیت، در کنار محدودیت‌های رفت‌وآمد دریایی، کار و درآمدشان را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد.

شرکت‌ها برای کاهش خطا از مسیریاب‌های داخلی، نمایش آفلاین‌ مسیر و ثبت دستی موقعیت استفاده می‌کنند؛ اما این راهکارها خطای GPS را به‌طور کامل برطرف نمی‌کنند. هزینه اختلال نیز تنها به حساب شرکت‌ها نمی‌ماند. زمان ازدست‌رفته، مصرف سوخت، کاهش تعداد سفر و سفارش و افت درآمد رانندگان و پیک‌ها بخشی از پیامدهای آن است.