ترس مردم از زمستان سخت و بازار داغ کپسولهای گاز
«شما کپسول گاز خریدید؟ اگه نخریدید حتما به فکر خرید حداقل دو تا کپسول باشید، میگن قراره امسال زمستون سختی داشته باشیم.» این جملهایست که این روزها نقل مجلس بسیاری از خانوادهها شده است. شاید تا یکی دو هفته پیش این حرفها را بیشتر در میان مردم استانهای شرقی از گلستان گرفته تا خراسان رضوی میشنیدیم. اما انگار اوضاع خیلی خرابتر از این حرفهاست و حالا صحبت از افت فشار و قطعی گاز در تهران هم مطرح شده است.
«فاطمه» یک دختر سه ساله دارد و در بجنورد زندگی میکنند. او میگوید: «از یکی دو ماه پیش زمزمه اینکه ممکن است امسال زمستان اوضاع گاز وخیم شود و در شهر ما قطعی گاز اتفاق بیفتد، ولولهای بین مردم انداخت. خیلیها در انباریها سراغ کپسول و گاز پیک نیکی رفتند ولی چون اغلبشان خالی بود، باید جایی را پیدا میکردیم تا آنها را پر کنیم و برای زمستان ذخیره نگه داریم.» اما به دلیل اینکه سالهاست این وسایل قدیمی شده و کمتر کسی از آن استفاده میکند، تعداد مراکز گازپرکنی خیلی کم شده است.
همسر فاطمه با کلی پرس و جو یک جا را در پایینشهر پیدا میکند، اما وقتی به آنجا مراجعه میکنند تا کپسول قدیمی خانه مادربزرگ فاطمه را پر کنند، با صفی طولانی مواجه میشوند؛ «انگار خیلیها مثل ما به فکر استفاده از کپسول و گاز پیک نیکی در زمستان افتادهاند. این صحبت مربوط به یک ماه پیش است. آن روز هزینه پرکردن کپسول گاز ۱۱ کیلویی که قدیمها در آشپزخانهها استفاده میشد،۴۰۰ هزار تومان بود، اما چون صف خیلی طولانی بود، بیخیال پرکردن کپسول شدیم و قرار شد پنجشنبه هفته بعد، اول صبح برای پرکردن کپسول برویم. هفته بعد که مراجعه کردیم هزینه پرکردن ۶۰۰ هزار تومان شده بود.»
به گفته فاطمه هرچه به زمستان و سرما و تقاضای مردم برای پرکردن و ذخیره کپسول گاز نزدیکتر میشویم، هزینه ها هم بالاتر میرود: «خواهرم در مشهد زندگی میکند. او چند روز پیش موفق شد از اپلیکیشن «دیوار» دو عدد کپسول خالی بخرد، برای گاز کردن که رفته بود، هزینه به یک میلیون تومان رسیده است.»
این روزها آگهیهای دیوار را که بالا و پایین کنی، با شمار زیادی خرید و فروش انواع کپسول گاز و پیک نیک پر و خالی، نو و دست دوم و با تنوعی از قیمتها مواجه میشوی. هر کس به هر قیمتی که بتواند میفروشد. در این میان، بسیاری از فروشندگان هم دست به کار شدند و آگهیهای فروش رقابتی را شروع کردهاند.
یکی کپسول خالی، دست دوم و زنگ زدهاش را ۷میلیون تومان در دیوار آگهی کرده است و یکی دیگر قیمت مشابه همین کپسول اما کمی تر و تمیز را ۸ میلیون تومان اعلام کرده است. قیمت کپسولهای نو اما خالی، معمولا از۹ میلیون تومان شروع میشود. قیمت پرشده هم ۱۰ میلیون تومان است. البته که این قیمتها هرچه به زمستان نزدیکتر میشویم، بالاتر هم میرود. این درحالیست که تا همین چند ماه پیش که کسی به فکر این چیزها نبود، تک و توک میتوانستی کپسول گاز در اپلیکیشن دیوار پیدا کنی، آن هم به قیمت حداکثر ۲میلیون تومان.
فروشگاهی در محدوده خیابان شوش تهران روی شیشه مغازه آگهی چسبانده و نوشته :«کپسول گاز را گران نخرید، اول حتما از ما قیمت بگیرید.» داخل مغازه که میشوی فروشنده میگوید: «خودمان تولید کننده هستیم، کارخانه در همین پادکشت است، به همین دلیل قیمتهایمان مناسب است. به لحاظ استاندارد هم اصلا نگران نباشید، مهر استاندارد روی همه کپسولها درج شده است.»
کپسول ۵۰ کیلویی ۱۸میلیون تومان، ۲۵ کیلویی ۱۴ میلیون تومان، ۱۱ کیلویی ۸ میلیون تومان و گاز پیک نیکی ۲ میلیون تومان. برای پرکردن هم مشکلی نیست، جایی را معرفی میکنم تا با قیمت مناسب، زیر قیمت بازار کپسولها را پر میکند. هزینه ۱۱ کیلویی یک میلیون تومان و ۵۰کیلویی ۵ میلیون تومان است.
فروشنده مبگوید: «به نظرم صرفه با ۵۰ کیلویی باشد، حداقل زمستون امسال را با خیال راحت میگذرونید و نگران سرما خوردن زن و بچه و آشپزی کردن نیستید.»
بوی بازگشت به گذشته و ماندن در صفهای طولانی برای پرکردن کپسول گاز یا در کوچهها و خیابانها دنبال ماشین حمل کپسول دویدن، آن هم زیر فشار و تهدید جنگی که هر روز ممکن است دوباره شروع شود، بدجوری مردم را نگران کرده است و از آنجاییکه که امیدی به بهبود اوضاع و چارهاندیشی از سوی مسوولان نیست، مردم خودشان به فکر افتادهاند تا هرطور شده زمستان امسال را مدیریت کنند.
«آرمان» یکی از مهندسانی که در مجتمع پارس جنوبی در عسلویه کار میکند، وضعیت کشور در تولید گاز را بسیار اسفناکتر از آنچه مسوولان برای مردم تشریح کردهاند، توصیف کرده و به ایران وایر میگوید: «از بعد از جنگ ۴۰ روزه، اصلا شرایط به حالت عادی برنگشته، بخشهای زیادی از نیروگاه تعطیل است، شیفتهای کار کوتاهتر و تعداد روزهای کاری کمتر شده و تولید در این نیروگاه و سایر نیروگاههای کشور به شدت کاهش پیدا کرده است، زیرا سوخت کافی به نیروگاهها نمیرسد.»
به گفته او برای مدیریت اوضاع، دراستانهای جنوبی از اول پاییز فشار گاز خانگی کم شده است، صنایع هم که اصلا اوضاع خوبی ندارند و بسیاری از واحدهای تولیدی خیلی زود به خواب زمستانی رفتهاند. : «زمزمههایی هست که بخشی از فشار مصرف گاز را به سمت برق بکشانند، اما اوضاع در نیروگاههای تولید برق هم خراب است، تا سوختی به نیروگاه نرسد چطورمیخواهند برق اضافه تولید کنند. آنها خودشان به سختی و با چنگ و دندان در حال مدیریت مصرف برق هستند، مطمئن باشید اوضاع همینطور ادامه پیدا کند با مشکل ناترازی برق هم در زمستان مواجه خواهیم بود.»
چالش کمبود و قطعی گاز، انگار تنها مردم را نگران نکرده است، مسوولان حکومت هم نگران هستند، اما جنس نگرانی آنها از نوع افزایش نارضایتی و اعتراضات خیابانی است.
مرکز افکارسنجی دانشجویان (ایسپا) به تازگی یک افکارسنجی عمومی با موضوع ناترازی انرژی انجام داده است. براساس نتایج این نظرسنجی که خرداد ماه امسال منتشر شده، اگرچه انرژی هنوز به مهمترین دغدغه روزمره مردم تبدیل نشده، اما ظرفیت زیادی برای تبدیل شدن به یک مساله اجتماعی با پیامدهای جدی را دارد.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.