Polowanie na Święczkowskiego, czyli popsuta polska demokracja

Mamy komunikat gremium określającego się mianem Zgromadzenia Ogólnego SędziówTrybunału Konstytucyjnego. Zebranie nowych sędziów, z których część nie złożyła ślubowania przed prezydentem Karolem Nawrockim, zgadza się na uchylenie immunitetu prezesowi Bogdanowi Święczkowskiemu i wiceprezesowi Bartłomiejowi Sochańskiemu. Wniosek prokuratora generalnego dotyczył także zgody na aresztowanie. I tego na razie nie będzie.
Żadna ze stron tego sporu nie ma pełnej racji prawnej. Tyle że zdecydowano się rozwiązać kontrowersję przy pomocy pałki. Można kwestionować skład tego ciała i sposób jego procedowania - Anna Korwin-Piotrowska nie miała prawa przyznawać samej sobie kompetencji "kierowniczki TK", ani zawieszać Święczkowskiego i Sochańskiego. Nie miała też prawa uznawać wraz z pozostałymi sędziami, że quorum dla obrad Zgromadzenia Ogólnego wynosi ośmioro członków. Ale w tej sprawie jest coś jeszcze ważniejszego.
To tylko pretekst
Nikt nie ukrywa, że zarzuty sformułowane przez prokuraturę to jedynie pretekst. I że posługują się nim nie tyle nowi sędziowie, co rządzący. Premier Donald Tusk mówił o konieczności "wysadzenia z siodła" Święczkowskiego. Minister Waldemar Żurek chciał go z kolei "dopaść". Te obcesowe wypowiedzi dotyczące prezesa sądu konstytucyjnego są ewenementem, gdy spojrzeć na cywilizowane kraje. Wizja jego zamknięcia w areszcie była czymś jeszcze skrajniejszym.
Gdyby Święczkowski został zamknięty, miałby pełne prawo nazywać siebie więźniem politycznym. Zwłaszcza, że sklecone naprędce zarzuty wpisane do wniosku Żurka to typowa radosna twórczość tej ekipy. Używa się gumowych formułek: "przekroczenie uprawnień" i "niedopełnienie obowiązków" - chodzi o czasy, kiedy Święczkowski był prokuratorem krajowym. To jest tak naprawdę użycie prawa karnego do karania za taki a nie inny kierunek prowadzonej polityki.
Wśród zarzutów są też te najświeższe: o niedopuszczanie do orzekania legalnie wybranych sędziów. Wybranych przez obecną koalicję. Tym samym zarzutem uderzono w wiceprezesa Sochańskiego. Rzecz w tym, że decyzję o nieprzyjmowaniu ślubowania podejmował prezydent, a nie prezes Święczkowski. Można powiedzieć, że obaj opóźniali jak mogli sformowanie w Trybunale nowej prorządowej większości. Ale zarazem Święczkowski mógł się powoływać na wspieraną przez część prawników wykładnię przepisów.
To swoisty spór kompetencyjny. A ma go rozstrzygnąć prawo karne, prokurator z policją. To oznacza cofnięcie polskiej demokracji o kilkadziesiąt lat. Także sprowadzenie jej do poziomu półdemokratycznych systemów, gdzie pałka jest często ważniejsza niż prawo.
Nigdy do tej pory nie pozbawiano immunitetu prezesa Trybunału. To jedyna droga do jego dalszego zawieszenia w czynnościach. Bezprawna skądinąd decyzja Korwin-Piotrowskiej wygasa z końcem listopada.
Chaos połączony z brutalnością
Mamy jednak do czynienia z niejasnymi lub nieistniejącymi przepisami proceduralnymi. Można podejrzewać, że ósemka Tuska wciąż się w nich gubi. Stąd wielogodzinne obrady i zwłoka w ogłoszeniu decyzji.
Podobno pojawiły się wahania, czy można ogłosić decyzję, skoro Święczkowski nie odebrał wezwania wysłanego pocztą wraz z wnioskiem Żurka. Choć plotka przypisuje zwłokę negocjacjom ekipy Korwin - Piotrowskiej z jej politycznymi mocodawcami, czyli z rządem Tuska. Ostatecznie pozwolono im na okazanie pewnej łagodności. Tusk chce, aby sprawa po prostu przyschła. Robienie ze Święczkowskiego męczennika by temu nie służyło. Tak można go trzymać w szachu.
Pogubienie tego gremium prowadzi do brutalności i do absurdu. Przyjęto konwencję utajnionych obrad. Wywołało to spór z obrońcami obu prezesów i trzeba przyznać, że mamy do czynienia z rażącym brakiem przejrzystości.
Niby stosuje się logikę postępowania karnego. Ale jak na razie adwokaci nawet nie widzieli wniosków Żurka. Mimo to złożyli pierwsze wnioski własne. Nowi sędziowie żądali od nich wyjaśnień, co przy braku znajomości argumentów oskarżenia przypominało groteskową logikę z "Procesu" Franza Kafki. Wniosku o uchylenie immunitetu, czyli treści oskarżeń wobec nich, nie zna jak na razie także sam Święczkowski. Sochańskiemu wysłano go mailem, co nie jest drogą formalną.
Tuskowi własny Trybunał jest najwyraźniej potrzebny. Można za jego pośrednictwem legalizować wcześniejsze akty bezprawia. Można też przynajmniej szachować opozycję możliwością delegalizacji partii czy uznania prezydenta za niezdolnego do sprawowania urzędu.
Stąd można przypuszczać, że zabiegi kilku partii o tak zwany reset, podejmowane pod skrzydłami prezydenta Nawrockiego, są chyba skazane na porażkę. Nawet jeśli apeluje o takie rozwiązanie ośmiu kawalerów Orła Białego, od Leszka Balcerowicza i Aleksandra Halla, bliższych obecnej władz, po Zofię Romaszewską i Wojciecha Roszkowskiego, bliższych prawicy.
Poza wszystkim obrano drogę przemocy, co najmniej ryzykowną. Zarazem bardzo trudno się z niej wycofać bez wrażenia kapitulacji. Na razie sondaże wykazują mocny podział wyborców, ale nie totalne odrzucenie rządowych racji. Tak zwana opinia publiczna chyba średnio nadąża za plątaniną prawnych kruczków i kuglarskich sztuczek.
Będę się jednak upierał, że w szerszym sensie chodzi o coś więcej niż o samą tylko kontrolę nad TK. Wobec wyraźnej ofensywy alt-rightowej prawicy w wielu krajach establishmenty bronią się używając sądów, prokuratur i policji. Wszędzie ustanawiane są różne rodzaje cenzury, zamyka się ludzi za wypowiedzi, w takiej Wielkiej Brytanii nawet masowo.
Czy ci którzy takie metody stosują, także w Polsce (patrz ustawa o usługach cyfrowych, zawetowana przez Nawrockiego) mogą się nadal nazywać liberałami? Dawne wolnościowe zasady liberalizmu już dawno wyparowały. W cenie jest za to coraz bardziej państwowa przemoc.
"Polityczny WF": Lewica po cichu liczy na wygraną GibałyINTERIA.PL
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.