Piyasadaki dalgalanmadan emeklilik fonları da etkilenir mi?

Geçen hafta sermaye piyasalarında yaşanan ve 550 binden fazla yatırımcının etkilendiği gelişmeler sonrası 7 portföy yönetim şirketinin fonları işleme kapatılırken, 131 fonun da tasfiyesine karar verildi. Ardından gerekli tedbirler alındı ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) da fonların tasfiye sürecini belirleyip, açıkladı.

Yaşananlar üzerine gözler, 18 milyona yakın kişinin tasarruflarının değerlendirildiği emeklilik fonlarına ve BES’e çevrildi. Perşembe gününden beri de hem okuyuculardan hem de çevremden, “Bu dalga emeklilik fonlarını da etkiler mi?” gibi çokça soru alıyorum. Hatta kimileri, “Birikimimizi alıp BES’ten çıksam mı?” diyerek, işi daha da ileri boyuta görüyor. Endişe duymakta haklılar; her ne kadar emeklilik fonlarının kurucusu emeklilik şirketleri olsa da 18 milyon BES katılımcısının tasarruflarını portföy yönetim şirketleri yönetiyor. 

Haberin Devamı

FON ŞİRKETLERİ SİGORTAYA DA GİRMEK İSTEDİ

Bu furyanın emeklilik yatırım fonlarını etkileyip etkilemeyeceğine geçmeden önce bir bilgiyi paylaşayım. Sermaye piyasalarında yaşananlarda adı geçen ve yöneticileri hakkında soruşturma açılan portföy yönetim şirketlerinden çoğunluğu; geçtiğimiz bir yıl içinde sigorta sektörüne de şirket alımı yaparak, girmek istediler ama başaramadılar. Öyle ki, her yola başvurdular, her türlü bedeli ödemeye de razıydılar ama giremediler. Çünkü Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), sektöre girmelerine izin vermedi.

TASFİYE EDİLECEKLER İÇİNDE EMEKLİLİK FONU VAR MI?

Gelelim, geçen hafta yaşananların emeklilik fonlarını, dolayısıyla da BES katılımcılarını etkileyip etkilemeyeceğine. Öncelikle şunu belirteyim, fonları işleme kapatılan 7 portföy yönetim şirketi içinden sadece Atlas Portföy, bir emeklilik yatırım fonunun yönetimini gerçekleştiriyor ki, bunun hacmi de çok küçük. Bunun dışında bu 6 portföy yönetim şirketinin emeklilik fonları ile ilişkisi bulunmuyor. Emeklilik fonlarının neredeyse tamamına yakınını bankaların sahibi olduğu portföy yönetim şirketleri yönetiyor. Şöyle ki, toplam 400 emeklilik fonunun sadece 16’sını bankaların dışındaki portföy yönetim şirketleri yönetiyor.

Haberin Devamı

SEDDK GEREKLİ TEDBİRLERİ ALDI

Peki, sermaye piyasalarında yaşanan dalgalanma emeklilik fonlarına da sıçrar mı? Hiçbir şekilde sıçramaz, bu yaşananlar emeklilik fonlarını da etkilemez. Hatta bu yaşananlar, emeklilik fonlarının ve BES’in ne kadar güvenli liman olduğunu gösterdi. Neden etkilenmeyeceğini madde madde anlatayım.

* Emeklilik fonları, kişilerin emekliliğine yönelik tasarruflarının değerlendirildiği uzun vadeli fonlar olduğu için diğer fonlara kıyasla denetim ve sıkılaştırıcı önlemler daha fazla.

* Emeklilik fonlarında başta, SEDDK ve Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) olmak üzere; SPK ve fon varlıklarının saklandığı Takasbank olmak üzere çoklu denetim sistemi bulunuyor.

Haberin Devamı

* Emeklilik fonlarını diğer fonlardan ayıran bir başka özellik ise işin içinde Emeklilik Gözetim Merkezi’nin olması. EGM, dijital teknoloji üssü ve her aşamada fonların gözetimini sağlıyor.

FON GÖZETİM PLATFORMU KURULDU

* Daha da önemlisi, geçen hafta sermaye piyasalarında yaşananların benzerinin emeklilik fonlarında yaşanmaması için çok önceden SEDDK ve EGM tarafından Fon Gözetim Platformu devreye sokuldu. Platform; emeklilik yatırım fonlarına ilişkin fon operasyonlarında ortaya çıkabilecek hata, ihmal ve suistimaller ile olağan dışı, şüpheli işlemlerin mümkün olduğunca erken aşamada tespit edilmesi ve önlenmesini sağlıyor. Böylelikle hem BES katılımcılarının hem de kamunun olası zararının önüne geçiliyor.

Haberin Devamı

* Fon Gözetim Platformu nasıl çalışıyor? Platformda; SEDDK, EGM, Takasbank, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), BIST-100 dahil birçok finansal kuruluş ile entegre ve veri paylaşımı yapılıyor. Bu sayede fonlara, portföy varlıklarına, saklama ve piyasa işlemlerine ilişkin farklı kaynaklardaki veriler birbiriyle ilişkilendiriliyor, çapraz kontrollere tabi tutuluyor. Böylece olağan dışı durumlar, suistimaller, olası riskler tespit ediliyor. Bu sistemi detaylı anlatmamın nedeni hem emeklilik fonlarının güvenilirliğini hem de diğer fonlar için de benzeri yapının kurulabileceğini göstermek. İstenirse yapılıyor.

İŞTE EMEKLİLİK FONLARININ GETİRİSİ

Peki, emeklilik fonlarının getirisi nedir? Öyle ya, tasfiye kararı verilen fonlara ilgi duyulmasının nedeni, mevduat faizinin yüzde 30’larda olduğu ortamda, bu fonların yüzde 50-60 getiri vermesi. Sonunda ne oldu; balon patladı. Emeklilik fonlarının getirisine bakalım. Öyle uzun uzadıya analiz yapmayacağım. Son bir yılda emeklilik fonları içinde faiz içeren para piyasası fonlarının getirisi yüzde 48 olmuş ve enflasyonun yaklaşık 17 puan üzerinde getiri sunmuş. Yine son bir yılda altın fonları da benzer şekilde enflasyonun 17 puan üzerinde yüzde 48 getiri sağlamış. Her iki fon da mevduat faizinin 15 puan üzerinde BES katılımcılarına getiri sunmuş.

Haberin Devamı

Yani, hem emeklilik fonları en güvenilir fonlar hem de birikimlerini BES’te değerlendirmeyi tercih edenlere yüksek getiri sağlıyor.