پدیده ال‌نینو در ایران؛ ۱۰ استان در معرض تغییر الگوی بارش
شکل‌گیری یک دوره شدید از «ال‌نینو» آب و هوای ایران را تحت تاثیر قرار داده و هم‌زمان با سراسر جهان وضعیت گرما، خشکسالی و بارش در کشور را از سال گذشته متفاوت کرده است.
امسال به‌رغم افزایش نسبی ذخایر سدها نسبت به سال گذشته، ۵۵درصد ظرفیت مخازن و بی‌بارشی در شش استان، نشان می‌دهد که امید به بارش‌های پیش‌رو همچنان نمی‌تواند به معنای پایان بحران آب باشد.
خبرگزاری ایلنا روز ۱۹مهر در گزارشی از از تداوم وضعیت نگران‌کننده ذخایر آبی خبر داد. بر اساس این گزارش از ابتدای سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، ورودی آب به مخازن سدهای کشور به ۰.۸۲ میلیارد مترمکعب رسیده است؛ رقمی که ۶۲درصد بیشتر از دوره مشابه سال گذشته، اما یک درصد کمتر از میانگین ۱۰ ساله است.
آب موجود در سدها نیز با افزایش ۳۰درصدی حجم نسبت به سال گذشته و رشد ۴درصدی در مقایسه با میانگین بلندمدت، به ۲۳میلیارد و ۳۱۰ میلیون مترمکعب رسیده است.
با این همه، همچنان ۵۵درصد ظرفیت مخازن سدهای کشور خالی است.
در تهران و البرز، سدهای لار، طالقان، لتیان و ماملو، همچنان وضعیتی نگران کننده دارند. سد لار تنها ۴درصد ظرفیت خود را پر دارد و ذخیره آن ۴۲درصد پایین‌تر از میانگین ۱۰ ساله است. این اختلاف در سدهای طالقان، لتیان و ماملو به‌ترتیب منفی ۳۳، منفی ۳۸ و منفی ۷۴ درصد گزارش شده است.
بر اساس این گزارش در استان‌های فارس، سیستان و بلوچستان، کهگیلویه‌وبویراحمد، بوشهر، یزد و خراسان جنوبی تاکنون هیچ بارشی رخ نداده و در صورت تداوم این روند فشار بر منابع آب زیرزمینی افزایش خواهد یافت.
ال نینو پدیده‌ای طبیعی است که بر اثر افزایش غیرمعمول دمای آب‌های سطحی بخش‌های مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی شکل می‌گیرد و با تغییر الگوهای جوی، می‌تواند در برخی مناطق خشکسالی و گرمای شدید و در مناطقی دیگر بارش‌های سنگین ایجاد کند.
برخی پیش‌بینی‌ها، ال‌نینوی سال ۲۰۲۶ را از شدیدترین نمونه‌های ثبت شده این پدیده از سال ۱۹۶۰ توصیف کرده‌اند.
در ایران نیز الگوی بارش در ده استان تحت تاثیر این پدیده خواهد بود و احتمال افزایش بارش در غرب و جنوب‌غرب کشور وجود دارد. ایلام، خوزستان، کردستان، کرمانشاه، چهارمحال‌وبختیاری، کهگیلویه‌وبویراحمد، آذربایجان غربی، فارس، لرستان و بوشهر از جمله استان‌هایی هستند که در این پیش‌بینی‌ها مورد توجه قرار گرفته‌اند. با این حال، این برآوردها به معنای بارش قطعی یا توزیع یکنواخت بارندگی در این مناطق نیستند.
وزیر نیرو در دولت مسعود پزشکیان تابستان ۱۴۰۵، درباره نزدیک شدن پدیده ال‌نینو به ایران هشدار داد و گفت کشور باید برای بارش‌های سهمگین و کاهش خسارت‌های احتمالی آماده شود.
افزایش احتمالی بارش در غرب و جنوب‌غرب کشور می‌تواند به بهبود نسبی ذخایر آبی و کاهش فشار بر منابع زیرزمینی کمک کند؛ هرچند میزان تأثیر آن به شدت، زمان و پراکندگی بارندگی‌ها بستگی دارد.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.