61 akbaba bir bölgenin kaderini değiştirdi

Bulgaristan’daki Vrachanski Balkan Doğa Parkı’nda yürütülen 10 yıllık koruma ve yeniden doğaya kazandırma çalışmaları sonucunda, bölgede 60 yılı aşkın süredir üremeyen Kızıl Akbaba (Gyps fulvus) popülasyonu yeniden tesis edildi. PubMed'de yayımlanan bilimsel araştırmaya göre, yürütülen program kapsamındaki ilk aşama başarıyla tamamlandı.

Kızıl Akbabalar, 1940'lı yıllara kadar Bulgaristan genelinde yaygın bir tür olarak kayıtlara geçmekteydi. Vrachanski Balkan Doğa Parkı sınırları içerisinde 1950'lere kadar yedi ayrı noktada yuvalandığı tespit edilen tür, yırtıcı memelileri kontrol etmek amacıyla doğaya bırakılan zehirli yemler nedeniyle hızla azalarak 1970 civarında bölgede üreyen tür olarak yerel düzeyde tükendi.

TÜM BİREYLER TAKİBE ALINDI 

Bölgenin karasal uçurum yapısı ve geçmişteki varlığı göz önüne alınarak 2010 yılında başlatılan program kapsamında kapsamlı saha araştırmaları ve sürdürülebilirlik analizleri yapıldı. İspanya ve Fransa'daki rehabilitasyon merkezlerinden alınan yabani doğumlu kuşlar ile Avrupa'daki hayvanat bahçelerinde yetiştirilen toplam 61 akbaba programa dahil edildi. Kuşlar önce alan içindeki adaptasyon aviyerlerinde tutuldu, ardından kademeli salım yöntemiyle doğaya bırakıldı. Tüm bireyler metal halkalar, plastik halkalar ve kanat etiketleriyle işaretlenerek takibe alındı.

42 YAVRU SAĞLIKLI BİR ŞEKİLDE YUVADAN AYRILDI

Kuşların bölgede tutunmasını sağlamak amacıyla haftada en az iki kez çiftlik hayvanı leşleri ve sakatathanelerden elde edilen girdilerle ek besleme yapıldı. Doğada ilk üreme davranışları 2013 yılında gözlemlendi. 2015 yılında beş bölgesel çift tespit edildi ve ilk yabani yavru başarıyla yuvadan uçtu. İzleyen yıllarda yuvadan uçan yavru sayısı artış göstererek 2016'da dört, 2017'de altı, 2018'de dokuz ve 2019'da 12 olarak kaydedildi.

Popülasyonun zehirlenme vakasından etkilendiği 2019 yılının ardından, 2020 yılında tespit edilen 18 bölgesel çiftten 14'ü üreyerek yedi yeni yavru yetiştirdi. Böylece 2015 ile 2020 yılları arasında toplam 42 yavru doğada başarıyla yetişerek yuvadan ayrıldı.

SAYILARI ARTIŞ GÖSTERDİ 

Aralık 2020 itibarıyla parktaki yerleşik Kızıl Akbaba sayısı 55 ile 70 birey arasına ulaştı. Nüfusun 20 ila 23 üreme çiftinden oluştuğu ve üç ila beş ayrı koloniye dağıldığı bildirildi. Sırbistan ve Hırvatistan gibi komşu ülkelerdeki popülasyonlardan gelen kuşların da alanı ziyaret ettiği ve bölgesel bir ağ oluştuğu tespit edildi.

Araştırmacılar, ilk yerleşme aşamasının tamamlanmasına rağmen popülasyonun özellikle kazara zehirlenmelere karşı hassasiyetini koruduğunu, bu nedenle ek besleme ve izleme faaliyetlerinin devam etmesi gerektiğini vurguluyor.

www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans ve Rek. Tic. A.Ş'ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.