Reddingsmissie NASA-telescoop mislukt, satelliet dreigt te verbranden in atmosfeer
Op papier lijkt het simpel. Om een belangrijke telescoop te redden van de ondergang, lanceer je een andere satelliet. Met grote armen grijp je dan de telescoop bij de lurven en breng je hem weer in een goede baan om de aarde.
De praktijk blijkt voor ruimtevaartorganisatie NASA toch wat weerbarstiger. Want inmiddels is de reddingssatelliet deels onbestuurbaar geraakt en lijkt de telescoop met elke draai om de aarde iets dichter te komen bij diens lot: verbranden in de atmosfeer.
Dat zou voor wetenschappers een flinke aderlating zijn. De telescoop in kwestie, de Neil Gehrels Swift Observatory, kortweg Swift, is gemaakt om gammastralen te onderzoeken. Die stralen komen vaak in flitsen vrij bij de krachtigste explosies in het heelal, veelal veroorzaakt door het instorten van zware sterren of het samensmelten van neutronensterren.
Steeds dichterbij
Swift doet zijn werk al sinds 2004. Destijds werd gerekend op een levensduur van ruim twee jaar. Maar Swift bleef in trouwe dienst en is voor wetenschappers nog altijd een belangrijk instrument bij het detecteren van gammastralen.
Toch kon de ruimtetelescoop niet eindeloos actief blijven. Dat wist NASA vanaf het begin.
Omdat Swift slechts relatief kort gebruikt zou worden, is de satelliet niet voorzien van eigen voorstuwingsmiddelen. Stuurloos cirkelt Swift met elke baan dichter naar de atmosfeer van de aarde. Vloog Swift in 2004 nog op 600 kilometer hoogte, nu is dat nog 'maar' 375 kilometer.
Reddingsmissie
Daar kwam nog iets onverwachts bij. Door enorme zonnestormen in 2024 en 2025 ging dat proces van dichter bij de aarde komen ineens veel sneller. NASA had plotseling dus haast, wilde het nog iets kunnen doen voor Swift.
Een commercieel ruimtevaartbedrijf kreeg de opdracht om reddingssatelliet Link te maken. Die zou Swift terug naar zijn oorspronkelijke baan om de aarde moeten brengen. Zoiets was nog nooit gedaan.
En er was dus haast: minder dan een jaar. De Link werd begin vorige maand gelanceerd. Maar meteen bleek er een probleem: de satelliet is niet goed te besturen. De missie, die ruim 20 miljoen euro kostte, is mislukt, zegt NASA vandaag.
Daarmee lijkt het lot van Swift bezegeld. De komende maanden gaat het hard. Swift zal snel hoogte verliezen en als de telescoop op minder dan 120 kilometer van de aarde komt, wacht de allesverzengende hitte die de atmosfeer daar opwekt.
Voor wetenschappers betekent dat ze waarschijnlijk minder snel en minder uitgebreid gammaflitsen kunnen onderzoeken. Op termijn, zo is de verwachting, zullen nieuwe ruimtetelescopen deze taak wel weer kunnen overnemen. Maar zover is het nog niet.
NASA stuurt reddingsmissie naar langzaam neerstortende ruimtetelescoop
Amerikaanse communicatiewaakhond geeft groen licht voor omstreden spiegelsatelliet
Sterrenkundigen komen met ruimtetelescoop dichter bij 'kindertijd van het heelal'
Vuurbal te zien boven delen van Nederland: 'Best een lichtspektakel'
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.