Niemiecki pastor miał dość jednego pytania dzieci. Tak stworzył świąteczny hit

Dziś nie wyobrażamy sobie grudnia bez otwierania okienek z czekoladkami. Mało kto jednak wie, że historia kalendarza adwentowego wcale nie zaczęła się od słodyczy, ale od... starego koła od wozu i niecierpliwych dzieci, które bez przerwy zadawały jedno pytanie: „kiedy będą święta?”.

Historia kalendarza adwentowego. Skąd wzięła się ta tradycja? /Shutterstock

Koło od wozu i 24 świece. Tak narodziła się tradycja

Historia kalendarza adwentowego sięga XIX-wiecznych Niemiec. W 1839 roku Johann Heinrich Wichern, opiekun sierocińca dla chłopców pod Hamburgiem, postanowił odpowiedzieć na niecierpliwe pytania swoich podopiecznych o zbliżające się święta. Wykorzystując stare koło od wozu, stworzył wieniec adwentowy z 20 czerwonymi i 4 dużymi białymi świecami. Każdego dnia adwentu dzieci zapalały jedną czerwoną świecę, a w każdą niedzielę – dodatkowo jedną białą. Ten pomysł szybko zyskał popularność i do dziś wieniec adwentowy zdobi wiele niemieckich domów, symbolizując zbliżające się Boże Narodzenie.

Zaczęło się od kresek na drzwiach. Potem przyszedł przełom

W kolejnych latach tradycja odliczania dni do świąt przybierała różne formy. W protestanckich rodzinach dzieci rysowały kredą kreski na drzwiach, otrzymywały religijne obrazki lub codziennie wkładały źdźbło słomy do szopki. Wszystko po to, by każdego dnia celebrować adwent i podsycać radosne oczekiwanie na Boże Narodzenie.

Przełom nastąpił na przełomie XIX i XX wieku, gdy pojawiły się pierwsze drukowane kalendarze adwentowe. W 1902 roku w Hamburgu wydano kalendarz w formie zegara, a w Monachium pojawiła się wersja z 24 obrazkami do wycięcia i specjalnym arkuszem do naklejenia. Jednak za prawdziwego prekursora współczesnych kalendarzy adwentowych uważa się Gerharda Langa – drukarza, którego mama przygotowywała mu w dzieciństwie karton z 24 biszkopcikami. Zainspirowany tym gestem, Lang rozpoczął masową produkcję kalendarzy z ukrytymi słodyczami.

Kalendarz adwentowy podbija świat

Popularność kalendarzy adwentowych szybko przekroczyła granice Niemiec. Po II wojnie światowej, za sprawą amerykańskich żołnierzy, zwyczaj ten trafił także do Stanów Zjednoczonych. Z biegiem lat kalendarze zaczęły przybierać coraz bardziej wymyślne formy. Pojawiły się ręcznie malowane egzemplarze, kalendarze z ekskluzywnymi słodyczami, a nawet z unikatowymi gadżetami. Dziś kalendarz adwentowy można znaleźć niemal w każdym zakątku świata.

Zrób to sam! Wyjątkowe pomysły na domowy kalendarz

Obecnie wybór kalendarzy adwentowych jest ogromny. Oprócz klasycznych wersji ze słodyczami, w sklepach dostępne są kalendarze z kosmetykami, herbatami, kawami, puzzlami, a nawet skarpetkami, piwem czy przysmakami dla zwierząt. Producenci prześcigają się w pomysłach, a ceny wahają się od kilku do kilkuset złotych.

Coraz więcej osób decyduje się także na własnoręczne przygotowanie kalendarza. To doskonała okazja do zaangażowania całej rodziny i rozwijania kreatywności. Własny kalendarz można uszyć z materiału, wykonać z ponumerowanych kopert czy woreczków lub przygotować z papierowych kartoników zawieszonych na gałęzi. Do środka można włożyć domowe wypieki, drobne upominki, liściki z życzeniami lub inspirujące zadania na każdy dzień adwentu.

Adwent 2026: Kiedy rozpoczynamy odliczanie do Bożego Narodzenia?

Kalendarz adwentowy to tylko jedna z wielu tradycji związanych z adwentem. Sam adwent, którego nazwa pochodzi od łacińskiego „adventus” (przyjście), jest okresem czterech tygodni poprzedzających Boże Narodzenie. Początki obchodów sięgają IV wieku, kiedy to w Hiszpanii wierni gromadzili się na modlitwie od 17 grudnia aż do 6 stycznia. W kolejnych wiekach adwent nabrał charakteru pokutnego, wiązał się z postem i abstynencją. W VI wieku papież Grzegorz Wielki ustalił obowiązujące do dziś cztery niedziele adwentowe. W Polsce, według homiliarzy wawelskich, jeszcze w XII wieku obchodzono pięć niedziel adwentowych.