Pentagon szykuje zmiany w Europie. Polska może na tym zyskać

Według agencji Bloomberg Pentagon rozważa wycofanie około pięciu tysięcy żołnierzy. Co więcej, amerykańska obecność wojskowa na wschodniej flance NATO może zostać wzmocniona. To oznacza, że Polska może znaleźć się wśród państw, które na nowym rozmieszczeniu amerykańskich sił zyskają. Jak wiadomo Polska zabiega o odwieszenie rotacji, rotacja została wstrzymana w maju i o utworzenie w Polsce stałej bazy wojskowej USA w naszym kraju. Czy rzeczywiście Donald Trump zamierza zmienić podejście do bezpieczeństwa Europy? A może za tym wszystkim stoi chłodna kalkulacja Pentagonu, który doszedł do wniosku, że amerykańscy żołnierze w Europie są potrzebni nie tylko Europejczykom, ale również samym Stanom Zjednoczonym?
Zacznijmy od najnowszych informacji
Bloomberg, powołując się na osoby zaznajomione z rozmowami prowadzonymi w amerykańskiej administracji, informuje, że planowana redukcja wojsk USA w Europie będzie prawdopodobnie znacznie mniejsza, niż wcześniej zakładano. Jeden z informatorów agencji wskazuje na około 5 tysięcy żołnierzy. To istotna zmiana w porównaniu z wcześniejszymi doniesieniami, według których Europa mogła stracić nawet pięciokrotnie większy kontyngent. Gdyby rzeczywiście doszło do wycofania 25 tysięcy amerykańskich wojskowych, byłby to poważny sygnał polityczny, szczególnie dla państw położonych najbliżej Rosji. Oznaczałby bowiem nie tylko zmniejszenie obecności wojskowej, ale również podważałby zaufanie do amerykańskich gwarancji bezpieczeństwa. Teraz scenariusz wygląda inaczej.
Według Bloomberga większość żołnierzy, którzy mieliby opuścić Europę, stacjonuje obecnie w Niemczech. To właśnie tam znajduje się największy amerykański kontyngent wojskowy na naszym kontynencie. Niemcy od dziesięcioleci są jednym z najważniejszych punktów amerykańskiej infrastruktury wojskowej poza Stanami Zjednoczonymi. Znajdują się tam bazy lotnicze, centra logistyczne, dowództwa i zaplecze umożliwiające prowadzenie operacji w różnych częściach świata.
Trzeba jednak zwrócić uwagę na jeden szczegół. Zmniejszenie liczby żołnierzy w Niemczech nie musi oznaczać osłabienia całego NATO. Wszystko zależy od tego, jakie jednostki zostaną wycofane, gdzie pozostaną pozostałe siły i czy część wojskowego potencjału zostanie przesunięta bliżej wschodnich granic Sojuszu. Tutaj dochodzimy do Polski, bo z naszego punktu widzenia najważniejsze może okazać się nie to, ilu Amerykanów wyjedzie z Niemiec, ale ilu pozostanie w Polsce i czy ich obecność będzie miała trwały charakter.
W ostatnich latach Polska stała się jednym z kluczowych państw dla amerykańskiej strategii wojskowej w Europie. Przez nasz kraj przebiegają ważne szlaki logistyczne, tutaj znajduje się infrastruktura wykorzystywana przez amerykańskie wojsko, a polskie terytorium ma szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa wschodniej flanki NATO. Mamy też bezpośrednią granicę z rosyjskim obwodem królewieckim i graniczymy z Białorusią, która pozostaje bliskim sojusznikiem Moskwy. Dlatego każda decyzja dotycząca amerykańskiej obecności wojskowej w Polsce ma znaczenie znacznie wykraczające poza relacje Warszawy z Waszyngtonem.
Polska od wielu lat zabiega o trwałą obecność amerykańskich wojsk, ponieważ stała baza daje większą przewidywalność niż system rotacyjny. W przypadku rotacji żołnierze przyjeżdżają na określony czas, a następnie są zastępowani przez kolejne jednostki. Stała obecność oznacza natomiast znacznie mocniejsze związanie amerykańskiej infrastruktury i planowania wojskowego z konkretnym miejscem. Pamiętamy dobrze zapewne pomysł Fort Trump, który pojawił się podczas pierwszej kadencji Donalda Trumpa. Ówczesne polskie władze zabiegały o stałą amerykańską bazę i proponowały nawet taką nazwę. Ostatecznie projekt nie został zrealizowany w zapowiadanej wówczas formie, choć amerykańska obecność wojskowa w Polsce była stopniowo rozwijana.
Teraz temat powraca w zupełnie innych okolicznościach
Mamy wojnę Rosji przeciwko Ukrainie, znacznie większe polskie wydatki na obronność i amerykańską administrację, która od europejskich sojuszników oczekuje przede wszystkim większego zaangażowania finansowego. Nie można więc wykluczyć, że Polska będzie dla Pentagonu jednym z najbardziej atrakcyjnych miejsc do utrzymania, a być może również rozbudowy amerykańskiej obecności. Jest jednak jeszcze jeden element, o którym warto powiedzieć. Według Bloomberga państwa położone najbliżej Rosji zaoferowały pokrycie części kosztów związanych z amerykańską obecnością wojskową. Agencja nie przedstawia w przytoczonych informacjach szczegółowego podziału tych wydatków między poszczególne kraje. Wiemy, że Polska jest gotowa przygotować infrastrukturę pod amerykańską obecność.
Sama zasada doskonale wpisuje się w sposób myślenia Donalda Trumpa. Amerykański prezydent od dawna przekonuje, że Stany Zjednoczone nie powinny ponosić nieproporcjonalnie dużych kosztów bezpieczeństwa europejskich sojuszników. W jego podejściu do NATO pieniądze odgrywają ogromną rolę. Trump chce, aby Europa wydawała więcej na własną obronność, kupowała sprzęt wojskowy i brała większą odpowiedzialność za bezpieczeństwo kontynentu. Polska, która w ostatnich latach znacząco zwiększyła wydatki obronne, ma w tej dyskusji mocny argument. Może przekonywać Waszyngton, że nie tylko oczekuje amerykańskiej ochrony, ale również sama inwestuje w bezpieczeństwo. Dlaczego jednak Pentagon miałby ograniczyć skalę planowanego wycofywania wojsk
Bloomberg wskazuje na dwa ważne powody
Pierwszym jest pozytywna ocena europejskich inwestycji obronnych. Amerykanie dostrzegają, że część państw NATO rzeczywiście zwiększa wydatki i rozbudowuje swoje zdolności wojskowe. Drugim powodem jest sytuacja na Bliskim Wschodzie, a szczególnie wojna z Iranem. To może być jeden z najbardziej interesujących elementów całej historii.
Okazuje się bowiem, że amerykańskie bazy w Europie mają ogromne znaczenie nie tylko dla obrony przed Rosją. Są również zapleczem logistycznym i operacyjnym dla działań Stanów Zjednoczonych w innych regionach świata. Amerykańskie lotnictwo, transport wojskowy, zaopatrzenie i infrastruktura dowodzenia w Europie mogą odgrywać ważną rolę podczas operacji na Bliskim Wschodzie.
Innymi słowy, gdyby Stany Zjednoczone zbyt mocno ograniczyły swoją obecność na naszym kontynencie, mogłyby utrudnić prowadzenie własnych operacji wojskowych. To pokazuje, że utrzymywanie baz w Europie nie jest wyłącznie przysługą świadczoną sojusznikom. To także element globalnej potęgi militarnej USA.
W całej tej sprawie ważna jest również rola amerykańskiego Kongresu. W Stanach Zjednoczonych prezydent ma bardzo szerokie kompetencje w sprawach wojskowych, ale nie oznacza to, że może bez żadnych ograniczeń decydować o wszystkim. Kongres kontroluje wydatki Pentagonu i może wprowadzać ograniczenia dotyczące wycofywania żołnierzy z określonych regionów. Już 3 stycznia kontrolę nad Kongresem mają przejąć demokraci. To oznacza, że Donald Trump będzie musiał liczyć się z nowym układem sił w Waszyngtonie. Na czele ważnych komisji kongresowych mogą stanąć politycy znacznie bardziej krytyczni wobec pomysłów ograniczania amerykańskiej obecności w Europie.
Demokraci będą mogli wykorzystywać swoje uprawnienia budżetowe i kontrolne, aby utrudniać realizację decyzji, które ich zdaniem osłabiałyby NATO. Co ciekawe, sprzeciw wobec zbyt daleko idącego wycofywania amerykańskich żołnierzy z Europy pojawia się również wśród części Republikanów. W amerykańskiej polityce istnieje bowiem przekonanie, że silne NATO pozostaje ważnym narzędziem ograniczania wpływów Rosji i utrzymywania pozycji Stanów Zjednoczonych na świecie. Dlatego decyzja dotycząca Europy może stać się kolejnym polem politycznej konfrontacji między Białym Domem a Kapitolem.
Kiedy poznamy ostateczne rozstrzygnięcia?
Prawdopodobnie na początku grudnia. Pentagon podkreśla, że przegląd nadal trwa i na razie nie ma nic więcej do zakomunikowania. Formalny raport ma trafić od podsekretarza obrony do spraw polityki Elbridge'a Colby'ego do sekretarza obrony Pete'a Hegsetha. Ostateczne słowo będzie należało do Donalda Trumpa. Warto też przypomnieć, że amerykański ambasador przy NATO Matt Whitaker już na początku listopada sugerował, iż nie spodziewa się wielkich zmian w rozmieszczeniu sił.
Najnowsze informacje Bloomberga wydają się zgodne z tą oceną. Co zatem wynika z całej tej historii dla Polski? Przede wszystkim to, że najbardziej pesymistyczny scenariusz, zakładający gwałtowne ograniczenie amerykańskiej obecności wojskowej w Europie, wydaje się obecnie mniej prawdopodobny. Zamiast wielkiego odwrotu może dojść do stosunkowo niewielkiej redukcji połączonej ze zmianą rozmieszczenia części sił. Polska może na tym skorzystać, ale trzeba pamiętać, że na razie nie ma ostatecznej decyzji ani gwarancji, że amerykańska obecność w naszym kraju rzeczywiście zostanie zwiększona.
Nie wiadomo też, jaką cenę finansową mogłyby ponieść państwa, które chciałyby przyciągnąć dodatkowe jednostki. I na koniec jeszcze jedna refleksja. Przez wiele miesięcy w Europie dominowało pytanie, czy Donald Trump zamierza wycofać amerykańskich żołnierzy i pozostawić europejskich sojuszników z większą odpowiedzialnością za własne bezpieczeństwo. Teraz być może jesteśmy świadkami bardziej pragmatycznego podejścia. Stany Zjednoczone nadal chcą, aby Europa płaciła więcej, ale jednocześnie dostrzegają, że amerykańska obecność wojskowa na naszym kontynencie jest ważna również z punktu widzenia interesów Waszyngtonu. Polska może odegrać w tej strategii szczególną rolę. Nie dlatego, że Donald Trump nagle zmienił wszystkie swoje poglądy na NATO, ale dlatego, że położenie geograficzne naszego kraju, jego znaczenie militarne i gotowość do inwestowania w obronność mogą okazać się argumentami trudnymi do zignorowania.
Najbliższe tygodnie pokażą, czy za tymi zapowiedziami pójdą konkretne decyzje. Dla Polski najważniejsze nie jest to, co amerykańscy politycy mówią o NATO, ale ilu amerykańskich żołnierzy rzeczywiście będzie stacjonowało na naszym terytorium, na jakich zasadach i jak długo. I właśnie na te odpowiedzi będziemy teraz czekać.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.