Kumpulan hak asasi persoal keperluan sekatan terhadap Rohingya

Aktivis hak asasi manusia mempersoalkan keputusan untuk mengenakan sekatan pergerakan terhadap pelarian Rohingya, sambil menegaskan tiada bukti menunjukkan mereka mengancam keselamatan Malaysia.

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (Suhakam) mempersoalkan justifikasi sekatan sedemikian, manakala Tenaganita, sebuah pertubuhan bukan berasaskan keuntungan yang memperjuangkan hak wanita dan pelarian, menggesa penjelasan sama ada ancaman yang didakwa itu telah dikenal pasti.

Dalam temu bual dengan FMT, Pengerusi Suhakam, Hishamudin Yunus, berkata suruhanjaya itu tidak mengetahui sebarang bukti yang boleh dipercayai bahawa pelarian Rohingya, sebagai sebuah kumpulan, mengancam keselamatan atau kedaulatan negara.

“Sebaliknya, Ketua Polis Negara Khalid Ismail menyatakan pada Jun bahawa masyarakat Rohingya hanya menyumbang 0.02% daripada keseluruhan kadar jenayah negara dari 2024 hingga tempoh itu,” katanya sambil menambah Khalid turut mengingatkan orang ramai supaya tidak membuat stereotaip negatif dan spekulasi mengenai komuniti berkenaan.

“Suhakam juga tidak mengetahui sebarang bukti yang menunjukkan sekatan pergerakan terhadap pelarian Rohingya perlu atau wajar dilaksanakan bagi melindungi keselamatan atau kedaulatan negara.”

Timbalan Perdana Menteri, Zahid Hamidi, minggu lalu berkata kerajaan sedang mengkaji kemungkinan mengehadkan pergerakan pelarian Rohingya di Malaysia dengan mengambil kira faktor seperti keselamatan, kedaulatan negara dan hak asasi manusia.

Hishamudin, bekas hakim Mahkamah Rayuan, berkata sebarang sekatan pergerakan atas alasan keselamatan perlu dinilai dengan teliti bagi memastikan ia perlu, berkadar, berasaskan bukti serta selaras dengan kewajipan Malaysia di bawah Perlembagaan dan undang-undang hak asasi manusia.

Katanya, kawalan pergerakan yang ketat boleh menghalang pelarian daripada mendapatkan perkhidmatan penting, mengekalkan hubungan kekeluargaan dan mendapatkan bantuan guaman.

Pelarian yang dihadkan pergerakan ke kawasan geografi tertentu juga mungkin menghadapi kesukaran mendapatkan akses kepada sekolah dan kemudahan kesihatan, khususnya jika mereka memerlukan rawatan perubatan secara berkala, tambahnya.

Hishamudin berkata sekatan yang mengehadkan pergerakan pelarian ke kawasan kerja yang dikaitkan dengan majikan mereka boleh mewujudkan risiko serius buruh paksa dan eksploitasi.

Katanya, langkah sedemikian juga boleh menghalang pekerja daripada mendapatkan bantuan pejabat buruh, tribunal, penyedia khidmat bantuan guaman dan pertubuhan masyarakat sivil di luar kawasan yang dibenarkan, sekali gus menyukarkan mereka mendapatkan pembelaan.

Beliau berkata sebarang langkah kawalan pergerakan tidak boleh menjejaskan hak pelarian terhadap kehidupan, kebebasan diri, perlindungan daripada buruh paksa dan kebebasan beragama seperti yang dijamin Perlembagaan Persekutuan.

Hishamudin juga berkata sekiranya sekatan dikenakan, ia mesti dilaksanakan secara adil tanpa diskriminasi berdasarkan kaum, etnik, agama, jantina, kewarganegaraan, ketidakupayaan atau usia.

“Langkah yang hanya menyasarkan pelarian Rohingya atau pelarian dari negara tertentu akan bercanggah dengan prinsip tanpa diskriminasi di bawah undang-undang hak asasi manusia antarabangsa,” kata Hishamudin, yang mengendalikan beberapa kes berkaitan hak asasi manusia sepanjang 23 tahun kerjayanya yang cemerlang sebagai hakim.

Beliau turut berkata Suhakam mendapati peningkatan membimbangkan dalam penyebaran maklumat salah dan ucapan kebencian yang menyasarkan pelarian, khususnya masyarakat Rohingya. Katanya, insiden gangguan dan ugutan, termasuk yang menyasarkan kanak-kanak, perlu disiasat segera dan pihak yang bertanggungjawab dibawa ke muka pengadilan.

Pengarah Eksekutif Tenaganita, Glorene Das, berkata tiada bukti yang boleh dipercayai bahawa sekatan pergerakan terhadap masyarakat Rohingya akan menangani ancaman keselamatan negara yang dikenal pasti dengan jelas.

Katanya, walaupun Tenaganita tidak mempertikaikan bahawa keselamatan dan kedaulatan negara merupakan tanggungjawab sah setiap kerajaan, penggunaan alasan keselamatan negara sebagai asas sesuatu dasar tidak boleh mengecualikan kerajaan daripada kewajipan mengemukakan bukti, menjelaskan keperluan langkah yang dicadangkan serta memastikan akauntabiliti.

“Apakah sebenarnya ancaman itu? Sejauh manakah ia berleluasa? Apakah bukti yang mengaitkan kebebasan bergerak dengan ancaman tersebut? Dan bagaimana menyekat seluruh komuniti pelarian boleh menjadikan Malaysia lebih selamat?

“Soalan-soalan ini mesti dijawab sebelum sebarang dasar sedemikian dipertimbangkan.”

Beliau berkata rakyat Malaysia perlu berhati-hati agar tidak membiarkan ketakutan, insiden terpencil atau persepsi negatif masyarakat menjadi asas kepada dasar yang memberi kesan kepada seluruh komuniti etnik.

Sebaliknya, katanya, kerajaan perlu mengutamakan penguatkuasaan undang-undang sedia ada secara berkesan, adil dan bertanggungjawab bagi menangani kegiatan jenayah serta ancaman terhadap ketenteraman awam.

Das berkata Malaysia pernah menunjukkan kepimpinan kemanusiaan dengan menerima pelarian Syria dan Palestin, memberikan bantuan serta menyuarakan bantahan terhadap penganiayaan dan ketidakadilan.

“Komitmen itu tidak sepatutnya terhenti apabila pelarian yang mencari perlindungan ialah masyarakat Rohingya,” katanya.

“Kita tidak boleh mempertahankan maruah dan kebebasan mereka yang mengalami penganiayaan di luar negara, sedangkan pada masa sama menyokong langkah yang boleh terus menghakis maruah dan kebebasan mereka yang mencari perlindungan di dalam negara kita sendiri.”

Subscribe to our newsletter and get news delivered to your mailbox.