سالگرد فعال‌سازی «مکانیسم ماشه»؛ ۵۶ کشور جهان برای مقابله با برنامه‌های تسلیحاتی جمهوری اسلامی هم‌پیمان شدند

در سالگرد فعال شدن «مکانیسم ماشه» ۵۶ کشور جهان با صدور بیانیه‌ای مشترک بر تعهد قاطع خود جهت اجرای کامل و پیوسته تمامی الزاماتِ ناشی از قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی تأکید کردند. کشورهای امضاکننده، در این بیانیه که دوم اکتبر (دهم مهرماه) منتشر شد، خواستار احترام و پایبندی همه دولت‌ها به اقدامات محدودکننده علیه برنامه هسته‌ای و تولیدات پهپادی جمهوری اسلامی شده‌اند.

متن بیانیه علاوه بر آمریکا به امضای آلبانی، آرژانتین، استرالیا، اتریش، بحرین، بلیز، بوسنی، بلغارستان، کانادا، کلمبیا، کرواسی، قبرس، جمهوری چک، دانمارک، جمهوری دومینیکن، استونی، ایالات فدرال میکرونزی، فنلاند، فرانسه، آلمان، یونان، مجارستان، ایسلند، ایرلند، اسرائیل، ایتالیا، ژاپن، لتونی، لیبریا، لیختن ‌اشتاین، لیتوانی، جزایر مارشال، مولداوی، مونته‌ نگرو، مراکش، نیوزیلند، مقدونیه شمالی، نروژ، پالائو، پاناما، پاراگوئه، لهستان، پرتغال، جمهوری کره، رومانی، سان ‌مارینو، اسلواکی، اسلوونی، اسپانیا، سوئد، هلند، ترینیداد و توباگو، اوکراین، بریتانیا و یمن رسیده است.

در این بیانیه یادآوری شده است که با تکمیل رویه «اسنپ‌بک» در روز ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۵، شش قطعنامه تحریمی شورای امنیت سازمان ملل (شامل قطعنامه‌های ۱۶۹۶، ۱۷۳۷، ۱۷۴۷، ۱۸۰۳، ۱۸۳۵ و ۱۹۲۹) مجدداً قدرت اجرایی یافتند.

مکانیسم اسنپ‌بک (ماشه) در آن مقطع توسط فرانسه، آلمان و بریتانیا و در واکنش به آنچه «عدم اجرای مستمر و چشمگیر» تعهدات هسته‌ایِ ایران در چارچوب برجام خوانده شد، فعال گردید.

اکنون با گذشت یکسال از بازگشت تحریم‌های سازمان ملل، کشورهای مشارکت‌کننده در «ابتکار امنیت اشاعه» (PSI) و امضاکنندگان این بیانیه بار دیگر بر تعهد خود جهت اجرای الزامات مندرج در قطعنامه‌های احیاشده علیه ایران تأکید کرده‌اند.

آنها همچنین خاطرنشان کردند که «بیانیه اصول بازدارندگی» مصوب سال ۲۰۰۳ که مورد تأیید همه اعضای «ابتکار امنیت اشاعه» است، بر پایبندی آنها به حقوق بین‌الملل و چارچوب‌های مرتبط بین‌المللی از جمله تصمیمات شورای امنیت صحه می‌گذارد.

ماشه کشیده شد!

-در جلسه شورای امنیت سازمان ملل که روز جمعه ۲۸ شهریور (۱۹ سپتامبر) برگزار شد، قطعنامه تمدید تعلیق تحریم‌های بین‌المللی علیه جمهوری اسلامی رأی نیاورد.

-به این ترتیب با چهار رأی موافق، ۹ رأی مخالف و دو رای ممتنع «مکانیسم ماشه» (اسنپ‌بک) در عمل به اجرا درخواهد آمد و… pic.twitter.com/675SwSYtkj

— KayhanLondon کیهان لندن (@KayhanLondon) September 19, 2025

در همین چارچوب، ۵۶ کشور امضاکننده متعهد شده‌اند که به اتخاذ تدابیر لازم برای جلوگیری از تأمین، فروش یا انتقال اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوری‌هایی که می‌تواند به فعالیت‌های حساسِ گسترش فعالیت‌های هسته‌ای یا توسعه سیستم‌های پرتاب سلاح اتمی در ایران کمک کند، ادامه دهند.

به‌ موازات این موضوع، آنها پایبندی خود را به محدودیت‌های مربوط به تأمین، فروش یا انتقال سلاح و تجهیزات نظامیِ مرتبط به ایران (یا از مبدأ ایران) مورد تأکید قرار دادند.

مقابله با گسترش تسلیحات و برنامه پهپادی

این ائتلاف جهانی همچنین اعلام کرده است که قدرت و ظرفیت‌های قانونیِ ملی خود را برای مقابله با فعالیت‌های حساس و گسترش فعالیت‌های هسته‌ای رژیم ایران ارتقا خواهد داد.

۵۶ کشور یادشده بطور ویژه متعهد شده‌اند که «اقدامات مؤثری» را برای جلوگیری از فروش، تأمین و انتقال مستقیم یا غیرمستقیمِ تجهیزاتی که به توسعه سلاح‌های کشتار جمعی و ابزارهای پرتاب آنها «از جمله پهپادها» کمک می‌کند، در پیش گیرند. این تعهد، شامل موادی نیز می‌شود که تحت پوششِ محدودیت‌های تسلیحاتیِ احیاشدهِ سازمان ملل قرار دارند.

در راستای تقویت این تدابیر، این کشورها متعهد شده‌اند تا با ایجاد «رویه‌های کارآمد و ساده‌سازی‌شده»، تبادل سریع اطلاعات میان شرکای «ابتکار امنیت اشاعه» در خصوص فعالیت‌های گسترش تسلیحات مرتبط با ایران را تضمین کنند.

این بیانیه همچنین در صورت لزوم، خواستار بازنگری در اختیارات قانونیِ دولت‌ها برای اطمینان از اثربخشی این اقدامات و اتخاذ «گام‌های مشخص و مقتضی» در حمایت از تلاش‌های بازدارنده علیه فعالیت‌های جمهوری اسلامی ایران شده است.

امضاکنندگان ضمن استقبال از تلاش‌های ملی برای اجرای تعهداتِ ناشی از قطعنامه‌های شورای امنیت، از دیگر اقدامات مرتبطی که بنا به این بیانیه در راستای هدفِ «جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای» صورت می‌گیرند، حمایت کردند.

در همین راستا، کشورهای امضاکننده در این بیانیه به فعالیت‌های مرتبط با پروژه تحریم‌های تازه ایالان متحده موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» نیز اشاره کرده‌اند.

امضاکنندگان این بیانیه در پایان با تکرار «نگرانی‌های دیرینه جامعه جهانی» در قبال برنامه هسته‌ای ایران، از تمامی کشورهای عضو سازمان ملل خواستند تا قطعنامه‌های مربوطه را به اجرا درآورند.

این کشورها همچنین اعلام کردند که هماهنگی‌های خود را در زمینه منع گسترش تسلیحات کشتار جمعی ادامه خواهند داد تا با هرگونه تلاش جمهوری اسلامی ایران برای از سر گرفتن توسعه برنامه‌های هسته‌ای یا موشک‌های بالستیک که ناقض تصمیمات شورای امنیت باشد، مقابله کنند.

امضاکنندگان در نهایت از حکومت ایران خواسته‌اند تا «به اجرای تعهدات خود در زمینه منع گسترش تسلیحات بازگردد»، با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همکاری کامل داشته باشد و به نگرانی‌های مرتبط با گسترش تسلیحات کشتار جمعی پاسخگو باشد.