Częstochowa: Zakończono głosowanie w referendum. Kiedy poznamy wyniki?

• W Częstochowie działało 135 obwodów do głosowania, w tym dziewięć odrębnych.
• Referendum będzie ważne przy udziale co najmniej 46 625 mieszkańców w pytaniu dotyczącym prezydenta.
• Dla głosowania w sprawie rady miasta wymagane minimum wynosi 48 754 uczestników.
• Inicjatywę referendalną zgłoszono po zatrzymaniu Krzysztofa Matyjaszczyka przez Centralne Biuro Antykorupcyjne.

- Głosowanie przebiegło spokojnie, nie odnotowaliśmy incydentów mających wpływ na jego przebieg - powiedział w chwili zamknięcia lokali wyborczych dyrektor delegatury Krajowego Biura Wyborczego w Częstochowie Tomasz Doruchowski.

Spokojny przebieg głosowania w Częstochowie

Wpłynęły natomiast pojedyncze skargi na słabe w niektórych przypadkach na oznakowanie lokali wyborczych, np. tabliczki kierujące do nich wywieszano już po otwarciu lokali wyborczych.

W Częstochowie działało 135 obwodów: 126 stałych i 9 odrębnych (w szpitalach, domach pomocy społecznej, hospicjum i areszcie śledczym).

Jakie progi frekwencji obowiązują?

Aby referendum w sprawie odwołania prezydenta było ważne, w głosowaniu musi uczestniczyć co najmniej 46 625 mieszkańców Częstochowy, czyli minimum 3/5 liczby osób biorących udział w jego wyborze w II turze w 2024 r. Taki próg przewidują przepisy.

W przypadku częstochowskiej rady miasta minimum to 48 754 głosów.

Przekładając to na frekwencję odnoszoną do uprawnionych do głosowania w dniu referendum (jest ich mniej niż w 2024 r., gdyż liczba mieszkańców spada) - w przypadku losów prezydenta minimum to 29,47 proc., a rady miasta 30,81 proc.

Delegatura Krajowego Biura Wyborczego przewidywała, że wyniki referendum zostaną ogłoszone w nocy, a najpóźniej nad ranem.

Zatrzymanie prezydenta tłem inicjatywy

Inicjatywę referendalną zgłoszono po tym, jak 25 lutego br. Centralne Biuro Antykorupcyjne zatrzymało prezydenta Krzysztofa Matyjaszczyka (zgodził się na podawanie nazwiska); ma prokuratorski zakaz pełnienia funkcji, wchodzenia do urzędu i kontaktowania się z pracownikami. Od tego czasu magistratem zarządza I zastępca Zdzisław Wolski.

Do czasu wyjaśnienia sprawy Matyjaszczyk został zawieszony w prawach członka Nowej Lewicy decyzją władz partii.

Prokuratura postawiła prezydentowi Częstochowy zarzuty: przyjęcia co najmniej 40 tys. zł za zmiany w budżecie miasta pozwalające na realizację zamówienia publicznego z korzyścią dla jednego z przedsiębiorców oraz przyjęcie od wielu osób korzyści majątkowych w kwocie nie mniejszej niż 129 tys. zł.

Krzysztof Matyjaszczyk twierdzi, że padł ofiarą pomówienia.

W tym samym śledztwie zarzuty usłyszało dotąd ponad 20 osób: jako pierwszy w październiku 2024 r. ówczesny wicemarszałek woj. śląskiego Bartłomiej S. (KO) - także w związku z wcześniejszą funkcją wiceprezydenta Częstochowy. Następnie m.in. kilku przedsiębiorców i dwaj radni (z lewicy i KO).

Zarzuty inicjatorów i dotychczasowe rządy

Inicjatorzy referendum stawiali też prezydentowi zarzut nepotyzmu w Urzędzie Miasta i spółkach komunalnych; m.in., że partnerka Krzysztofa Matyjaszczyka (obecnie żona) stanęła na czele utworzonego Biura Ładu Korporacyjnego. Mówili też o zadłużeniu Częstochowy.

W kampanii przedreferendalnej władze miasta podkreślały, że zadłużenie Częstochowy w stosunku do wysokości budżetu jest mniejsze niż w wielu dużych miastach. Skupiły się na pokazywaniu, jak rozwinęła się Częstochowa nie tylko w tej, ale i poprzednich kadencjach.

Krzysztof Matyjaszczyk prezydentem Częstochowy jest od 16 lat, urząd objął w 2010 r. w wyniku przedterminowych wyborów po odwołaniu w referendum poprzedniego, prawicowego prezydenta. Obecnie miastem rządzi koalicja Nowej Lewicy i Koalicji Obywatelskiej.