Zamach w Krakowie. Co z zaplanowanymi imprezami? Jasny głos z ratusza

W poniedziałek w miejscu, gdzie krakowski Rynek krzyżuje się z ulicami Sławkowską i Szczepańską, dopiero budzi się życie. Gdy tu docieram, jest godz. 7.20 rano. Widno zrobiło się zaledwie kilkadziesiąt minut wcześniej. W miejscu, gdzie dwa dni wcześniej padły pierwsze ofiary zamachowca, spotykam pogrążonych w zadumie ludzi. Przy murze kamienicy, od którego odbiły się kule zamachowca, już kilka godzin wcześniej Krakowianie i przebywający w mieście turyści zaczęli ustawiać znicze. Kilka osób przyniosło też kwiaty. Gdy dochodzę tam, przy tym spontanicznie ustawionym miejscu hołdu dla zabitych, kilka osób stoi w milczeniu ze spuszczoną głową. Jest też siostra zakonna w białym habicie, klęczy na ulicy i odmawia różaniec.

– Nie mogę uwierzyć w to, co się tu stało – mówi stojący nieco dalej mężczyzna, gdy podchodzi do mnie i pyta, czy nie mam przypadkiem zapałek lub zapalniczki. – Chcę zapalić znicz, ale moja zapalniczka odmówiła posłuszeństwa. Mieszkam niedaleko, przy Karmelickiej. Od dwóch dni żyję tą tragedią. Godzinę przed zamachem przechodziłem przez Rynek. Kraków zawsze wydawał mi się bezpieczny, a dziś już wiem, że to nie była prawda – mówi.

Naszej rozmowie przysłuchuje się druga kobieta. Naturalnie włącza się do rozmowy. Jak mówi, z uwagi na fakt, że przez wiele lat pracowała jako stewardesa w liniach lotniczych, ma całą masę znajomych na całym świecie.

– Od rana odbierałam telefony od znajomych z całego świata, którzy pytali, czy jestem bezpieczna. Obrazy z tragedii w Krakowie były przez całą niedzielę głównym wydarzeniem wiadomości na całym świecie. Nasze miasto dostało fatalną antyreklamę. Przez ostatnie 30 lat Kraków wypracował sobie markę miejsca pięknego, przyjaznego i tolerancyjnego. Takiego, gdzie można spacerować w środku nocy i nikomu włos z głowy nie spadnie. Teraz to się zmieni – uważa.

Kraków boi się o swoją markę

Na krakowskim Starym Mieście i sąsiadującej z nim żydowskiej dzielnicy Kazimierz pytanie o to, jak sobotni zamach przełoży się na turystyczną renomę Krakowa, zadają sobie niemal wszyscy.

– To tragedia także dla miasta żyjącego z turystyki. Ludzkim, bo Kraków i Polska już nigdy nie będą tym samym miejscem. Ludzie muszą teraz nauczyć się zwracać uwagę na innych i patrzeć, czy przypadkiem gdzieś w tłumie nie zbliża się zagrożenie. Dotychczas mogliśmy być w Polsce wolni od takich zmartwień. Teraz okazuje się, że to już przeszłość – mówi Maciej, właściciel restauracji na Kazimierzu. – Dodatkowo ten zamach może wpłynąć na finanse krakowskiej branży turystycznej. Oby turyści z całego świata nie wystraszyli się tu przyjeżdżać. Bo niestety moim zdaniem wystraszyć się mogą. Ofiary zamachowca to bowiem także osoby zza granicy. Nie żyje pani z Austrii, pan z Wielkiej Brytanii, a w szpitalu z ranami był też Niemiec. To, że ucierpieli turyści, pójdzie w świat.

Maciej, absolwent turystyki, przypomina przykład Tunezji, która po zamachach z 2015 r. odnotowała gwałtowny spadek liczby odwiedzających. Tymczasem jak wynika z danych zrealizowanych przez Małopolską Organizację Turystyczną Kraków w 2025 roku odwiedziło łącznie 16,25 mln osób.

Wiceprezydent Krakowa: nic nie odwołujemy. Targi Bożonarodzeniowe się odbędą

– Obronimy turystyczną markę Krakowa jako miasta mimo wszystko bezpiecznego i przyjaznego – przekonuje jednak w rozmowie z Wirtualną Polską Elżbieta Kois-Żurek, wiceprezydent stolicy Małopolski. – Kraków jest dziś w żałobie i opłakuje ofiary oraz trzyma kciuki za powrót do zdrowia rannych, ale też wiemy, że musimy natychmiast działać. Mogę już powiedzieć, że na pewno nie odwołamy imprez turystycznych, które są zaplanowane na najbliższe tygodnie. Na pewno odbędą się tradycyjne Targi Bożonarodzeniowe, które od lat ściągają na Rynek turystów z całego świata i które cieszą się olbrzymią popularnością. To będzie świetne wydarzenie i zapewniam, że będzie też bezpiecznie.

Wiceprezydent Krakowa mówi, że miasto oczywiście musi zareagować na to, co wydarzyło się w weekend i być może zmienione zostaną np. zasady wjazdu dla samochodów na części ulic wokół Rynku.

– Tu mogą pojawić się zmiany, ale myślę, że nie pójdziemy w tym kierunku, w jakim poszły po zamachach niektóre miasta w Niemczech. Tam jarmarki czy inne wydarzenia w centrum chronią policjanci z długą bronią, a place targowe są zabezpieczone ciężkimi betonowymi zasiekami. Zapewne zdaje to egzamin, ale u odwiedzających podnosi też lęk. Ludzie widzą, że wchodzą do "twierdzy". To nie jest przyjemne uczucie i my chcemy, by odwiedzający Kraków go nie mieli. Turyści zarówno z Polski, jak i świata mają się czuć w mieście dalej swobodnie – dodaje Elżbieta Kois-Żurek.

Wiceprezydent Krakowa dodaje, że nowe formy zabezpieczeń, jakie Kraków zastosuje w rejonie Starego Miasta i Kazimierza, nie będą raczej szerzej opisywane w mediach.

– Zabezpieczenia mają to do siebie, że trudniej je sforsować, jeśli ktoś, kto ma taki plan, nie zna szczegółów tych zabezpieczeń – dodaje.

Turyści z zagranicy: mimo wszystko będziemy chcieli tu wrócić

Wracam na krakowski Rynek. W miejscach, gdzie w sobotę zginęło sześć osób, palą się znicze. Utworzone z nich wyspy rosną w oczach z każdą godziną. Przy jednej z nich, ustawionej przy sklepie Zara (kamienica tuż obok Kościoła Mariackiego, gdzie w sobotę zamachowiec zabił dwie osoby), stoją dwie turystki.

Gdy pytam je, czy uważają, że po tym, co się stało, dalej czują się w Krakowie bezpieczne, słyszę odpowiedź, której się nie spodziewam.

– To straszna tragedia, ale po doświadczeniach Izraela nie zmienia ona mojego poczucia bezpieczeństwa – mówi Estera. – Kraków jest piękny i magiczny. Bardzo wam, Polakom, współczuję tego, co was spotkało ze strony tego szaleńca. Ale dalej uważam, że to miasto i ten kraj są bardzo bezpieczne. Są na świecie kraje dużo gorsze. Niestety.

Czy była to odosobniona opinia? Okazuje się, że wcale nie. W turystycznych centrach Krakowa rozmawiałem dziś z turystami z USA, Włoch, Korei, Indii oraz Francji. Wszyscy przekonywali mnie, że choć w sobotę byli wstrząśnięci tragedią, jaka miała miejsce w Krakowie, to w ich opinii dalej jest to tylko "incydent", a nie "polski standard".

– Myślę, że Polacy na razie mogą być spokojni. Za długo wyrabialiście sobie świetną turystyczną markę, by jeden zamach szaleńca ją zepsuł – mówi Paulo, Włoch, który wraz z rodziną przysiadł na kawę w ogródku przy restauracji na Małym Rynku w Krakowie. – Jestem w Krakowie kilka razy w roku. Wiem więc, co mówię. Tu działał szaleniec, nie mieliście na to wpływu, aczkolwiek to niepokojące, że zamachy, które od lat mają miejsce na Zachodzie Europy, teraz mogą wydarzyć się też w Polsce czy innych krajach na Wschodzie Europy. Też dotychczas myślałem, że jesteście od takiego szaleństwa wolni – dodaje mieszkaniec Italii.