14 lat kolonii karnej za zrobienie zdjęcia. Rosja "obsesyjnie ukrywa prawdę"

We wrześniu sąd w Jarosławiu (w europejskiej części Rosji, około 280 km na północny wschód od Moskwy) skazał mężczyznę na 14 lat kolonii karnej za fotografowanie nagrobków żołnierzy poległych w Ukrainie.

W ostatnich miesiącach rosyjskie władze wielokrotnie ostrzegały, że wykonywanie takich zdjęć może skutkować surowymi wyrokami, a funkcjonariusze Federalnej Służby Bezpieczeństwa (FSB) patrolują cmentarze w poszukiwaniu "winnych". W ramach zamkniętych procesów od lata aresztowano już kilkadziesiąt osób i postawiono im zarzuty współpracy z ukraińskim wywiadem - czytamy na portalu.

Wojna w Ukrainie. Politico: Rosja ukrywa prawdziwą liczbę poległych żołnierzy

"Rosnąca liczba grobów musi bardzo niepokoić władze, bo przypomina o porażce wojny Putina" – zauważył w rozmowie z Politico Jan C. Behrends z niemieckiego Centrum Historii Współczesnej im. Leibniza.

Jak podkreślił serwis, oficjalne statystyki władz w Moskwie od dawna rozmijają się z rzeczywistością. Ministerstwo obrony Rosji po raz ostatni podało oficjalną liczbę zabitych we wrześniu 2022 r., informując o 5937 poległych. Od tego czasu Kreml sukcesywnie ogranicza możliwości weryfikacji tych doniesień.

ZOBACZ: Nowy plan Putina na wojnę. Ekspert o zmianie definicji "zwycięstwa"

W kwietniu 2024 r. przypomniano, że informacje o stratach są "tajemnicą państwową", a później rosyjski urząd statystyczny Rosstat zablokował dostęp do danych na temat poziomu śmiertelności, które wcześniej przez dekady służyły badaczom za kluczowe źródło.

Rosyjskie niezależne media i aktywiści szukają alternatywnych metod. Projekt "Russia 200", prowadzony wspólnie przez niezależny portal Mediazona i rosyjską sekcję BBC, zdołał zweryfikować nazwiska blisko 283 tys. zabitych żołnierzy na podstawie otwartych źródeł.  Z kolei wywiady Wielkiej Brytanii i Holandii szacują rosyjskie straty na ponad pół miliona, a prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski informował w lipcu, że w wojnie zginęło 700 tys. rosyjskich wojskowych.

"Obsesyjne ukrywanie strat" w Rosji. Paralela do wojny w Afganistanie

Nawet najbardziej powściągliwe szacunki dotyczące rosyjskich strat w Ukrainie wskazują na znacznie większe koszty ludzkie niż te poniesione przez ZSRR w trwającej prawie dekadę wojnie w Afganistanie (1979-89). Jak zauważył w rozmowie z Politico prof. Jeff Jones z amerykańskiego Uniwersytetu Karoliny Północnej, również wtedy Kreml wszelkimi sposobami starał się ukryć prawdę o poległych.

"Nie można było w żaden sposób zaznaczyć na grobie, że dana osoba zginęła na wojnie" – podkreślił historyk, przypominając, że bliskim zakazywano umieszczania takich informacji na nagrobkach, a niektórzy byli wręcz zmuszani do organizowania pogrzebów pod osłoną nocy, by nie przyciągać uwagi. Z czasem pozwalano jedynie na ogólne formuły w rodzaju "zginął bohatersko, spełniając obowiązek międzynarodowy", jednak napis "zginął w Afganistanie" pozostawał surowo zakazany.

ZOBACZ: Negocjacje w Abu Zabi. Media: Rosja już odniosła strategiczny sukces

Eksperci wyrażają przypuszczenie, że obsesyjne ukrywanie strat ma kluczowe znaczenie dla rekrutacji wojskowej. "Gdyby ludzie wiedzieli, jaki odsetek żołnierzy kontraktowych przeżywa na froncie i jak długo żyje nowy rekrut, pozyskanie nawet 30 tys. ludzi miesięcznie byłoby niezwykle trudne" – zauważył rosyjski analityk wojskowy Jan Matwiejew, cytowany przez Politico.

Ukrywanie prawdy ma służyć również demonstrowaniu siły wobec odbiorców zewnętrznych, m.in. administracji Donalda Trumpa, aby przekonać ją o rzekomej "nieuchronnej wygranej" Moskwy - ocenił portal.