Wysyłają więźniów za granicę. Przepełnione zakłady karne stanowią duży problem

W ciągu ostatnich dziesięciu lat liczba więźniów w Szwecji wzrosła ponad dwukrotnie. To efekt zaostrzenia przepisów karnych w odpowiedzi na rosnącą przestępczość gangów. Szwedzki system penitencjarny stoi dziś przed poważnymi wyzwaniami – przepełnione więzienia, wydłużone wyroki i kontrowersyjne zmiany prawne.

Zdjęcie ilustracyjne /Shutterstock

Według najnowszego raportu Rady ds. Zapobiegania Przestępczości, pod koniec 2025 roku w szwedzkich więzieniach przebywało ponad 9 tysięcy skazanych. To o 115 procent więcej niż dekadę wcześniej. Tylko w ciągu ostatniego roku liczba osadzonych wzrosła o 11 procent, a do zakładów karnych trafiło najwięcej przestępców od 30 lat. 35 procent z nich zostało skazanych za przestępstwa narkotykowe.

Surowsze kary i nowe przepisy

Znacząco wzrosła również liczba osób odbywających długoletnie wyroki. W 2025 roku aż 1331 więźniów odbywało kary przekraczające cztery lata – to ponad czterokrotnie więcej niż w 2016 roku. Liczba skazanych na dożywocie wzrosła z 11 do 31 w ciągu dekady. Tak gwałtowny wzrost to efekt polityki centroprawicowej koalicji rządzącej, która od 2022 roku, we współpracy ze Szwedzkimi Demokratami, znacznie zaostrzyła kodeks karny. 

Wprowadzono nowe definicje przestępstw, wydłużono okresy pozbawienia wolności, a także umożliwiono skazywanie i osadzanie w więzieniach osób już od 14. roku życia. Ta ostatnia zmiana budzi szczególne kontrowersje w szwedzkim społeczeństwie.

Przepełnione więzienia i eksport skazanych

Mimo budowy nowych zakładów karnych i rozbudowy istniejących, szwedzki system penitencjarny nie nadąża za rosnącą liczbą skazanych. Wskaźnik obłożenia więzień w 2025 roku wyniósł 141 procent. W odpowiedzi na kryzys rząd podpisał umowę z władzami Estonii na kilkuletnie „wypożyczenie” więzienia w Tartu. Pierwsi szwedzcy skazani zostali już tam przetransportowani w sierpniu tego roku.

Zaostrzenie prawa przyniosło jednak wymierne efekty w walce z przestępczością zorganizowaną. Statystyki pokazują znaczący spadek liczby śmiertelnych strzelanin, które w ostatnich latach były plagą szwedzkich miast. Rząd podkreśla, że twarda polityka karna to konieczność w obliczu rosnącej aktywności gangów narkotykowych.