آسیبهای ماندگار بنای تاریخی چهلستون در پی جنگ ۴۰ روزه
موج انفجار ناشی از حمله به ساختمان استانداری اصفهان در جریان جنگ ۴۰روزه به کاخموزه چهلستون آسیب زده است. اما بررسیهای پس از حادثه، ضعفهای سازهای پیشین بنا را نیز آشکار کرد. میترا حسینی، کارشناس سازه بناهای تاریخی، از انحراف حدود ۲۷ سانتیمتری دیوار غربی خبر داده است.
فرامرز پارسی، مدیر شرکت مشاور مطالعاتی و مرمت چهلستون، به «پیام ما» گفت تفکیک آسیبهای تازه از ترکها و تغییر شکلهای قدیمی آسان نیست؛ موج انفجار به بخشهایی از بنا برخورد کرده که پیشتر نیز ضعفهایی داشتهاند. او مستندسازی مداخلات گذشته، تهیه نقشههای دقیق معماری و سازهای و بررسی تاسیسات را از پیشنیازهای تصمیمگیری درباره مرمت میداند.
پارسی درباره ستونهای ایوان گفت نمیتوان از ریزش قریبالوقوع آنها سخن گفت، اما وضعیت موجود نیز اطمینانبخش نیست و تکرار انفجاری مشابه در نزدیکی بنا میتواند خطرآفرین باشد. به گفته او، همزمان با تکمیل مطالعات باید برای رفع خطرهای فوری اقدام کرد.
همچنین حسینی، کارشناس سازه بناهای تاریخی، گفت بررسیهای سازهای، علاوه بر انحراف حدود ۲۷ سانتیمتری دیوار غربی، انحرافی حدود ۱۴ تا ۱۵ سانتیمتر در بخش دیگری از بنا و تغییری حدود ۱۳ سانتیمتر در هندسه گنبد اصلی را ثبت کرده است. به گفته او، برخی تیرهای چوبی نمای غربی خیز برداشتهاند و در دو ستون نیز خمیدگی حدود چهار سانتیمتری دیده شده است.
این کارشناس از پوسیدگی و آثار حشرهزدگی تا عمق حدود ۱۰ سانتیمتر در برخی ستونهای چوبی و نیز بار سنگین لایههای متعدد کاهگل روی بام خبر داد. او گفت در گذشته برای تقویت تعدادی از ستونها، پروفیلهای فولادی درون آنها نصب شده و در بخشهایی از پی نیز تغییراتی انجام گرفته است. به گفته حسینی، بررسی این مداخلات و اتصالات باید با نقشههای موجود تطبیق داده شود تا رفتار واقعی سازه روشن شود.
فاطمه غلامی، معمار و مرمتگر، نیز تغییر کفسازی باغ از خاک و شن به سنگفرش را از موضوعاتی دانست که اثر آن بر نفوذ آب و رطوبت باید بررسی شود. او گفت مسیر هدایت آبهای سطحی و شیوه دفع آب از بام نیز باید در مطالعات حفاظتی در نظر گرفته شود. غلامی همچنین از شکستگی آجرها و آسیب به بندکشی بخشهایی از پوشش بنا پس از موج انفجار خبر داد و بر ثبت و پایش این آسیبها تاکید کرد.
چهلستون از بناهای شاخص دولتخانه صفوی و بخشی از پرونده جهانی «باغ ایرانی» است. کارشناسان میگویند حفاظت از آن به مرمتهای پراکنده محدود نمیشود و به مستندسازی یکپارچه، بررسی سازه و پی، پایش ترکها و ارزیابی تاسیسات برقی و مکانیکی نیاز دارد.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.