Groot internationaal onderzoek: verband tussen schermgebruik en mentale klachten bij kinderen

Onderzoekers van onder meer de Universiteit van Calgary verzamelden de resultaten van 23 eerdere grote onderzoeken. In totaal ging het om ruim 2,8 miljoen kinderen uit 64 landen, van peuter tot jongvolwassene. De resultaten zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift JAMA Pediatrics.

De onderzoekers keken naar allerlei vormen van schermgebruik, zoals smartphones, televisie, sociale media, videogames en videobellen.

Kinderen die meer tijd achter een scherm doorbrachten, haalden gemiddeld lagere schoolresultaten en scoorden slechter op taalontwikkeling. Ook werden vaker emotionele problemen gevonden en klachten zoals angst, somberheid, agressief gedrag en aandachtsproblemen.

Vergelijkbaar met vroeggeboorte 

Volgens de onderzoekers zijn de problemen vergelijkbaar met problemen die ontstaan als gevolg van vroeggeboorte, of een negatieve thuissituatie.

Toch betekent het onderzoek niet dat veel schermtijd deze problemen ook daadwerkelijk veroorzaakt. Het verband kan ook andersom werken. Een kind dat bijvoorbeeld somber is of problemen heeft met leeftijdsgenoten, kan juist meer tijd achter een scherm gaan doorbrengen.

De Nederlandse gedragswetenschapper Esther van Sluijs van Loughborough University noemt het onderzoek tegen The Guardian van hoge kwaliteit. Tegelijkertijd waarschuwt ze dat er te weinig gegevens zijn om harde conclusies te trekken over afzonderlijke activiteiten zoals gamen of sociale media.

Volgens de Spaanse socioloog Tatiana Íñiguez Berrozpe bewijst het onderzoek niet dat schermgebruik de belangrijkste oorzaak is van mentale problemen bij jongeren.

Moeite met sociaal contact

Eerder waarschuwde de Nederlandse onderzoeker Betsy van de Grift dat veel schermgebruik bij jonge kinderen de ontwikkeling kan verstoren. Volgens haar zien medewerkers in de kinderopvang en het kleuteronderwijs steeds vaker problemen zoals onrust, taal- en motorische achterstanden, slaapproblemen en moeite met sociaal contact. Hoe groot het risico is, hangt volgens haar onder meer af van de duur en frequentie van het schermgebruik, het soort scherm en of er een volwassene bij betrokken is.