Europa wzywa do zawieszenia broni między Ukrainą i Rosją. Chodzi o energetykę i Morze Czarne
Przywódcy Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i Ukrainy wydali wspólne oświadczenie w czwartek, 19 listopada. Wezwali w nim Rosję do wstrzymania ataków na ukraińską infrastrukturę energetyczną przez całą zimę oraz do zawarcia osobnego zawieszenia broni na Morzu Czarnym.
Zima wzmacnia presję na infrastrukturę energetyczną
Propozycja dotycząca energetyki pojawia się w czasie nasilonych rosyjskich ataków rakietowych i dronowych, które zagrażają dostawom prądu i ogrzewania przed zimą. W przypadku Morza Czarnego europejscy przywódcy wskazują na potrzebę ochrony żeglugi handlowej i utrzymania eksportu żywności, ważnego dla dochodów Ukrainy oraz światowego bezpieczeństwa żywnościowego.
Oba rozwiązania mają być pierwszym etapem na drodze do szerszego przerwania walk. Moskwa nie zaakceptowała żadnej z tych inicjatyw, a autorzy deklaracji nie wskazali, jak należałoby monitorować ani egzekwować przestrzeganie ewentualnych ustaleń.
Europa chce miejsca przy negocjacyjnym stole
Deklaracja popiera bezpośrednie rozmowy Ukrainy z Rosją z udziałem przedstawicieli USA i Europy. Przywódcy powtórzyli też, że granic nie można zmieniać siłą, a Ukraina musi zachować suwerenne prawo do wyboru własnych sojuszy bezpieczeństwa.
— Wszelkie elementy negocjacji dotyczące UE i NATO wymagałyby zgody odpowiednio Unii Europejskiej i jej państw członkowskich oraz sojuszników z NATO — stwierdzili przywódcy. Ten zapis podkreśla europejski sprzeciw wobec sytuacji, w której Waszyngton samodzielnie rozstrzygałby kwestie dotyczące instytucji bezpieczeństwa Europy.
W oświadczeniu nie zapisano jednak jednoznacznego warunku pełnego wycofania Rosji z okupowanych terytoriów Ukrainy przed rozpoczęciem negocjacji. Tło dla tej deklaracji stanowią obawy związane z odrębną inicjatywą dyplomatyczną Trumpa wobec Moskwy i Pekinu, prowadzoną bez udziału przedstawicieli Ukrainy i Europy.
Koalicja-2026 pokazuje wojskowe przygotowania Europy
Przywódcy pozytywnie ocenili trwające ćwiczenia wojskowe Koalicja-2026, prowadzone głównie w Polsce. Manewry odbywają się od 9 do 22 listopada, obejmują ok. 2800 żołnierzy z 11 państw i przebiegają pod przewodnictwem Wielkiej Brytanii oraz Francji.
Ćwiczenia dotyczą rozmieszczania wojsk, logistyki, operacji powietrznych i bezpieczeństwa morskiego. Mają przygotować wielonarodowe siły do wsparcia Ukrainy po ogłoszeniu zawieszenia broni.
Plany te są kontynuowane mimo ostrzeżeń Putina. Podczas spotkania z amerykańskimi wysłannikami Steve’em Witkoffem i Jaredem Kushnerem 12 listopada w Moskwie rosyjski prezydent zapowiedział, że rosyjska armia będzie traktować zachodnie wojska wysłane do Ukrainy jako uprawnione cele.
Gwarancje bezpieczeństwa wymagają udziału USA
Przywódcy podtrzymali plan utworzenia sił dowodzonych przez Europę i wspieranych przez USA, które miałyby działać na lądzie, morzu i w powietrzu. Ich rozmieszczenie nastąpiłoby dopiero po ustaniu działań wojennych i na wniosek Ukrainy.
Deklaracja berlińska zakłada także prawnie wiążące gwarancje bezpieczeństwa, które mają zapobiec ponownej rosyjskiej agresji. Mogłyby one obejmować długofalowe wsparcie militarne, wielonarodowe siły pod europejskim przywództwem oraz amerykański mechanizm monitorowania zawieszenia broni.
Przywódcy zaproponowali również zobowiązania do reakcji na ponowną agresję. Ich wykonanie zależałoby jednak od procedur krajowych poszczególnych państw, a deklaracja nie przewiduje automatycznego obowiązku wspólnej obrony na wzór NATO.
Pomoc wojskowa i sankcje pozostają częścią planu
Sojusznicy z NATO ponownie potwierdzili zobowiązanie do przekazania Ukrainie 70 mld euro na sprzęt wojskowy, pomoc i szkolenia w 2026 r. Na 2027 r. zaplanowali przynajmniej taką samą kwotę.
W deklaracji wskazano też osobną pożyczkę w wysokości 90 mld euro ze wsparciem UE, przeznaczoną na pomoc Kijowowi do końca 2027 r. Europejskie rządy zobowiązały się ponadto do dalszego ograniczania rosyjskich dochodów z eksportu energii, przepływów finansowych powiązanych z kryptowalutami oraz działalności tzw. floty cieni Moskwy.
Zamrożone rosyjskie aktywa państwowe mają pozostać niedostępne do czasu zakończenia agresji przez Rosję i wypłacenia Ukrainie odszkodowań. — Agresor musi zapłacić za to, co zrobił — powiedział wcześniej Zełenski w wystąpieniu do europejskich przywódców, zachęcając ich do wykorzystania rosyjskich aktywów na obronę Ukrainy i odbudowę zniszczeń spowodowanych przez Moskwę.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.