„My, naród” - po tych dwóch słowach rozległy się owacje. Przemówienie, które przeszło do historii

15 listopada mija 37 lat od dnia, gdy Lech Wałęsa – legendarny przywódca „Solidarności” – stanął za mównicą amerykańskiego Kongresu i wygłosił jedno z najważniejszych przemówień w dziejach najnowszej Polski. 15 listopada 1989 roku Wałęsa, jako trzeci obcokrajowiec po markizie La Fayette i Winstonie Churchillu, otrzymał zaszczyt zabrania głosu przed połączonymi izbami Kongresu Stanów Zjednoczonych. Jego słowa odbiły się szerokim echem nie tylko za Oceanem, ale i w całej Europie Wschodniej, która właśnie w tamtym czasie budziła się do wolności.

Przewodniczący NSZZ Solidarność Lech Wałęsa wygłosił przemówienie do połączonych izb Kongresu Stanów Zjednoczonych, jako trzeci cudzoziemiec w historii (fot. CAF) /PAP

Gdy Wałęsa rozpoczął swoje przemówienie słowami „My, naród”, nawiązał bezpośrednio do legendarnej preambuły amerykańskiej konstytucji.

Nikomu na tej sali nie muszę przypominać, skąd one pochodzą, nie muszę też przypominać, że ja, elektryk z Gdańska, też mam prawo się nimi posługiwać – przypomniał Wałęsa. Te słowa stały się symbolem: prosty człowiek z Polski, stojąc w świątyni amerykańskiej demokracji, ukazał siłę i determinację narodu, który przez pół wieku walczył o przetrwanie i zachowanie tożsamości.

Polska na czele zmian

Wizyta Wałęsy za oceanem nie była przypadkowa. To właśnie Polska, dzięki „Solidarności”, podjęła odważną walkę z komunistycznym reżimem i zapoczątkowała łańcuch wydarzeń, które w krótkim czasie miały zmienić oblicze Europy Środkowo-Wschodniej. 

Polska powraca do rodziny krajów demokratycznych. Ma pierwszy od półwiecza rząd niekomunistyczny, niezależny i popierany przez społeczeństwo – podkreślał lider Solidarności.

W swoim wystąpieniu Wałęsa przypomniał, jak wielkie znaczenie miały pokojowe, bezkrwawe protesty Polaków, które pomogły obalić totalitarny system i otworzyły nowe perspektywy dla całego regionu. Wskazał, że walka „Solidarności” zmieniła nie tylko Polskę, ale przyczyniła się do globalnych przemian.

Siła oporu bez przemocy

Wałęsa nie unikał trudnych wspomnień o latach prześladowań, więzieniach, zwolnieniach z pracy i nawet przemocy ze strony władz. Podkreślał jednak, że „Solidarność” zawsze stawiała na pokojowe, humanitarne rozwiązania. 

Wtrącono nas do więzień, wyrzucono z pracy, czasem zabijano, a my nigdy nikogo nie uderzyliśmy. Ruch o nazwie Solidarność odniósł sukces, bo od początku kierował się wartościami lepszymi i godniejszymi niż nienawiść i brutalność – mówił.

Nie zabrakło także podziękowań. Wałęsa wyraźnie zaznaczył ogromną rolę, jaką odegrali zwykli Amerykanie, wspierając Polaków w trudnych latach stanu wojennego. Ich pomoc i solidarność były bezcenne dla tych, którzy ciągle wierzyli, że wolność jest możliwa. 

Dzięki nim słowo Solidarność przekroczyło granice i ogarnęło świat – mówił wzruszony.

Kończąc przemówienie, Wałęsa zaznaczył, że Polacy, chociaż idą swoją drogą do wolności, otwierają ścieżkę także dla innych narodów – Węgrów, Rosjan, Ukraińców, Bałtów, Ormian, Gruzinów, a nawet wschodnich Niemców. 

Runął już mur, który był granicą wolności. Mam nadzieję, że narody świata już nigdy nie pozwolą na budowę takich murów – zakończył Wałęsa.