ATM işlemlerinde yeni dönem: Yargıtay kuralları netleştirdi

Yargıtay, ATM’lerde yaşanan para ve kart mağduriyetlerine ilişkin sorumluluk sınırlarını netleştiren kararlarıyla önemli ayrıntılara dikkat çekti. ATM’de unutulan para veya kartı alan kişilerin cezai sorumluluğu bulunurken, kartını zamanında iptal ettirmeyen müşterilerin de kusur durumuna göre sorumluluğu gündeme geliyor.

ATM’lerde unutulan para ve kartlar, cihaz arızaları ya da kart kopyalama vakaları nedeniyle yaşanan uyuşmazlıklarda Yargıtay’ın değerlendirmeleri dikkat çekiyor. Yüksek mahkeme, ATM işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklarda banka kayıtları ve kamera görüntülerinin yanı sıra müşterinin kusur durumunu da dikkate alıyor.

Kararlarda, ATM haznesinde unutulan paranın alınmasından kartın kaybedilmesi sonrasında yapılan işlemlere, teknik arızalardan kart kopyalama vakalarına kadar farklı durumlarda tarafların sorumluluklarına ilişkin değerlendirmeler yer alıyor.

ATM’DE UNUTULAN PARA VE KARTI ALMAK SUÇ KAPSAMINDA

Yargıtay Ceza Dairelerinin yerleşik içtihatlarına göre, önceki müşterinin işlem sonrasında ATM haznesinde bıraktığı paranın veya cihaz üzerinde unuttuğu banka kartının alınarak kullanılması suç teşkil edebiliyor.

Yüksek mahkeme, ATM haznesinde bulunan paranın sahipsiz bir mal olarak değerlendirilemeyeceğine dikkat çekiyor. Paranın asıl sahibinin zilyetliğinin devam ettiği ve bankanın da söz konusu değerleri koruma yükümlülüğünün bulunduğu kabul ediliyor.

Bu nedenle ATM’de bırakılan paranın alınması ya da açık kalan ekrandaki hesaptan rıza dışında para çekilmesi gibi eylemler, Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında “Hırsızlık” veya “Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması” suçları yönünden yargılamaya konu olabiliyor.

KAYIP KARTTA ZAMANINDA BİLDİRİM ÖNEM TAŞIYOR

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili hukuk dairelerinin kararlarında, kartını kaybeden veya ATM’de unutan müşterilerin sorumluluğu da ele alınıyor.

ATM’de kartını unutan ya da cihazın kartını yuttuğunu fark eden müşterinin, durumu gecikmeden bankaya bildirmesi gerekiyor.

Kartın unutulması ile üçüncü kişilerin hesaptan para çekmesi arasında geçen sürede makul bildirim süresinin aşılması, müşterinin “ağır kusurlu” kabul edilmesine yol açabiliyor. Bu durumda kartını zamanında iptal ettirmeyen hesap sahibinin oluşan maddi zararın tamamını bankadan talep etmesi mümkün olmayabiliyor.

ATM ARIZASI VE KART KOPYALAMADA BANKANIN SORUMLULUĞU

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ise ATM’lerde yaşanan teknik sorunlar ile kart kopyalama vakalarında bankaların sorumluluğuna ilişkin değerlendirmelerde bulunuyor.

Para sıkışması, sistemsel arıza nedeniyle yatırılan paranın hesaba geçmemesi veya ATM’ye yerleştirilen düzeneklerle kart bilgilerinin kopyalanması gibi durumlarda bankaların objektif özen borcuna dikkat çekiliyor.

Bankalar, birer güven kurumu olmaları nedeniyle ATM’lerin teknik ve fiziki güvenliğini sağlamakla yükümlü tutuluyor. Müşterinin ağır kusuru ortaya konulamadığı durumlarda, ATM düzeneğiyle kart bilgileri ele geçirilen veya sistemsel hata nedeniyle parası alıkonulan müşterinin uğradığı zararın banka tarafından karşılanması gerekebiliyor.

KAMERA VE LOG KAYITLARI DELİL NİTELİĞİ TAŞIYOR

ATM işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklarda kamera görüntüleri ve log kayıtları da önemli deliller arasında yer alıyor.

İşlemin hangi saniyede yapıldığı, paranın ATM haznesinden alınıp alınmadığı ve işlem sonrasında cihazın başına gelen kişinin kim olduğu gibi ayrıntılar, kamera kayıtları ve elektronik işlem verileri üzerinden incelenebiliyor.

Yargıtay’ın değerlendirmelerinde bu dijital kayıtlar, olayın nasıl gerçekleştiğinin belirlenmesinde önemli bir dayanak oluşturuyor. Böylece ATM’de yaşanan para, kart ve işlem uyuşmazlıklarında hem müşterinin hem de bankanın sorumluluğunun somut veriler üzerinden belirlenmesi amaçlanıyor.